I FZ 376/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-10-19
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie sądowoadministracyjnestan majątkowyobowiązek dokumentacyjnyzażalenieNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez spółkę jej stanu majątkowego.

Spółka PPHU P. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie WSA w Gliwicach odmawiające przyznania prawa pomocy, argumentując, że przedłożone dokumenty (umorzenia egzekucji) jednoznacznie potwierdzają jej złą sytuację finansową. Spółka wskazała również na przyznanie jej prawa pomocy w innych, podobnych sprawach. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów spoczywa na stronie, a spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów.

Spółka PPHU P. Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lipca 2010 r., które odmówiło jej przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoją decyzję brakiem wystarczających dokumentów potwierdzających stan majątkowy spółki oraz jej funkcjonowaniem w obrocie gospodarczym, wskazując na wysoki kapitał zakładowy i wartość środków trwałych. Spółka w zażaleniu podniosła, że od dwóch lat jej sytuacja finansowa jest trudna, co potwierdzają umorzone postępowania egzekucyjne, i że jest w stanie funkcjonować jedynie dzięki pożyczkom. Zarzuciła również wadliwość postanowienia, wskazując na przyznanie jej prawa pomocy w czternastu innych sprawach przed WSA na podstawie tych samych dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), strona ma obowiązek przedłożyć dodatkowe dokumenty na wezwanie sądu, a spółka tego nie uczyniła. NSA zaznaczył, że ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów spoczywa na stronie (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w innych sprawach nie może być podstawą do rozstrzygnięcia w tej sprawie, gdyż sąd powinien opierać się na aktach danej sprawy. Ponadto, NSA zauważył, że spółka przyznała, iż pozyskuje środki na funkcjonowanie od wierzyciela, co wyklucza całkowite pozbawienie jej dostępu do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie spełnia przesłanek, jeśli nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwia sądowi obiektywną ocenę jej sytuacji finansowej.

Uzasadnienie

Ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów spoczywa na stronie. Brak wymaganych dokumentów uniemożliwia sądowi obiektywną ocenę stanu finansowego i możliwości płatniczych strony, co jest podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

p.p.s.a. art. 252

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wniosku o przyznanie prawa pomocy.

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek strony do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów, jeśli oświadczenie we wniosku jest niewystarczające lub budzi wątpliwości.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpatrywania zażaleń.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygnięć w przedmiocie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy. Nie można rozstrzygać sprawy na podstawie orzeczeń innych składów orzekających.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że przedłożone dokumenty (umorzenia egzekucji) jednoznacznie potwierdzają jej złą sytuację finansową. Spółka wskazała na przyznanie jej prawa pomocy w innych, podobnych sprawach. Spółka twierdziła, że jest w stanie funkcjonować jedynie dzięki celowym pożyczkom od wierzyciela.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie brak wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwił temu Sądowi obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający.

Skład orzekający

Jan Zając

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania stanu majątkowego i nieprzedłożenia wymaganych dokumentów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej obowiązku dokumentacyjnego. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów o prawie pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, ale zawiera ważne wskazówki dotyczące obowiązków stron w zakresie dokumentowania swojej sytuacji finansowej.

Niewystarczające dokumenty to prosta droga do odmowy prawa pomocy – czego nauczyła się spółka PPHU P. Sp. z o.o.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 376/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-09-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Zając /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1369/09 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2011-04-29
I FZ 31/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.199, art.252, art.255, art.246 par 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia PPHU P. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lipca 2010 r., o sygn. akt III SA/Gl 1369/10 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi PPHU P. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 136910, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy PPHU P. . z o.o. w Z.
Sąd I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że skarżąca nie dostarczyła dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowego. Zwrócił również uwagę, że skarżąca spółka, której kapitał zakładowy wynosi 1.700.000,00 zł, nadal funkcjonuje w obrocie, a wartość jej środków trwałych zamyka się w kwocie 4.362.182 zł. W takim stanie faktycznym WSA nie znalazł podstaw do przyznania stronie prawa pomocy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Podniosła, że Sąd ma możliwość obserwacji sytuacji finansowej skarżącej od dwóch lat i jednoznacznie z niej wynika, że skarżąca pozbawiona została środków finansowych i nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania sądowego. Zdaniem wnioskodawcy przedłożone postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność są najbardziej wiarygodnymi dokumentami potwierdzającymi sytuację finansową i majątkową spółki. Odnosząc się do swoich możliwości płatniczych skarżąca podała, że jest w stanie funkcjonować jedynie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. W ocenie skarżącej, o wadliwości skarżonego postanowienia świadczy także fakt, że w czternastu sprawach z kilkudziesięciu zawisłych przed WSA, na podstawie tych samych dowodów i argumentów Sąd zwolnił ją z wniesienia wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 tej ustawy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Sąd I instancji skorzystał z art. 255 p.p.s.a., wzywając skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżąca nie spełniła jednak w pełni wezwań Sądu. Brak wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwił temu Sądowi obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez WSA dokumentacji, powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że użyty w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Nieprzedstawienie pełnych okoliczności faktycznych związanych z sytuacją majątkową strony oznacza, że brak jest podstaw do odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oceny takiej nie zmienia podnoszona przez spółkę okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający.
Ponadto tutejszy Sąd zauważa, że sam skarżący w zażaleniu przyznał, że jest w stanie pozyskać środki na bieżące funkcjonowanie od jednego z wierzycieli, a zatem nie sposób stwierdzić, że nie przyznanie pomocy prawnej stanowić będzie zamknięcie skarżącej spółce dostępu do sądu.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI