I FZ 373/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-10-19
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowesytuacja majątkowaskarżącyspółkapostępowanie sądowoadministracyjnepodatek VAT

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez spółkę jej trudnej sytuacji finansowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił spółce prawa pomocy, wskazując na jej wysoki kapitał zakładowy i wartość środków trwałych oraz brak dostarczenia dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że jej sytuacja jest trudna, co potwierdzają postanowienia o umorzeniu egzekucji, i że w innych sprawach przyznano jej prawo pomocy na podstawie podobnych dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając obowiązek strony do wykazania swojej sytuacji finansowej i brak podstaw do przyznania pomocy w sytuacji nieprzedłożenia wymaganych dokumentów.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki PPHU P. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło przyznania spółce prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoją decyzję brakiem dostarczenia przez spółkę dokumentów pozwalających na ocenę jej stanu majątkowego, a także wysokim kapitałem zakładowym (1.700.000,00 zł) i wartością środków trwałych (4.362.182 zł). Spółka w zażaleniu podniosła, że jej sytuacja finansowa jest trudna, co potwierdzają postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych, oraz że w wielu innych sprawach przyznano jej prawo pomocy na podstawie podobnych dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona ma obowiązek dostarczyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty, jeśli te złożone są niewystarczające lub budzą wątpliwości. W sytuacji, gdy spółka nie spełniła wezwań WSA, brak było podstaw do przyznania prawa pomocy. NSA zaznaczył, że ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd odrzucił argumentację spółki o przyznaniu prawa pomocy w innych sprawach, wskazując, że każda sprawa powinna być rozpatrywana indywidualnie. Ponadto, NSA zauważył, że spółka przyznała, iż funkcjonuje dzięki pożyczkom od wierzyciela, co nie pozwalało na stwierdzenie, że odmowa przyznania pomocy prawnej zamknie jej dostęp do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie może ubiegać się o prawo pomocy, jeśli nie przedstawiła pełnej dokumentacji swojej sytuacji finansowej, a sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do przyznania pomocy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odmówił prawa pomocy z powodu braku dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową spółki, mimo jej wysokiego kapitału i wartości środków trwałych. NSA potwierdził, że ciężar wykazania trudnej sytuacji spoczywa na stronie, a brak wymaganych dokumentów uniemożliwia przyznanie pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 252

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wykazanie przez stronę trudnej sytuacji finansowej. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów przez stronę pomimo wezwania sądu. Ciężar dowodu w zakresie trudnej sytuacji finansowej spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy. Każda sprawa powinna być rozpatrywana indywidualnie, a orzeczenia w innych sprawach nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa spółki, potwierdzona postanowieniami o umorzeniu egzekucji. Przyznanie prawa pomocy w innych sprawach na podstawie podobnych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie sposób stwierdzić, że nie przyznanie pomocy prawnej stanowić będzie zamknięcie skarżącej spółce dostępu do sądu

Skład orzekający

Jan Zając

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku niewykazania przez stronę jej trudnej sytuacji finansowej i braku współpracy z sądem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z wysokim kapitałem zakładowym i środkami trwałymi, która nie współpracowała z sądem w zakresie przedstawienia dokumentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, ale pokazuje, jak ważne jest aktywne współdziałanie strony z sądem i prawidłowe udokumentowanie swojej sytuacji finansowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 373/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Zając /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Gl 252/10 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2011-04-29
I FZ 44/11 - Postanowienie NSA z 2011-03-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.199, art.252, art.255, art.246 par 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia PPHU P. Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2010 r., o sygn. akt III SA/Gl 252/10 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi PPHU P. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 6 listopada 2009 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 252/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy PPHU P.Sp. z o.o. w Z.
Sąd I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że skarżąca nie dostarczyła dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jej stanu majątkowego. Zwrócił również uwagę, że skarżąca spółka, której kapitał zakładowy wynosi 1.700.000,00 zł, nadal funkcjonuje w obrocie, a wartość jej środków trwałych zamyka się w kwocie 4.362.182 zł. W takim stanie faktycznym WSA nie znalazł podstaw do przyznania stronie prawa pomocy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie oraz o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Podniosła, że Sąd ma możliwość obserwacji sytuacji finansowej skarżącej od dwóch lat i jednoznacznie z niej wynika, że skarżąca pozbawiona została środków finansowych i nie jest w stanie ponosić kosztów postępowania sądowego. Zdaniem wnioskodawcy przedłożone postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego bezskuteczność są najbardziej wiarygodnymi dokumentami potwierdzającymi sytuację finansową i majątkową spółki. Odnosząc się do swoich możliwości płatniczych skarżąca podała, że jest w stanie funkcjonować jedynie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. W ocenie skarżącej, o wadliwości skarżonego postanowienia świadczy także fakt, że w czternastu sprawach z kilkudziesięciu zawisłych przed WSA, na podstawie tych samych dowodów i argumentów Sąd zwolnił ją z wniesienia wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 tej ustawy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Sąd I instancji skorzystał z art. 255 p.p.s.a., wzywając skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżąca nie spełniła jednak w pełni wezwań Sądu. Brak wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwił temu Sądowi obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez WSA dokumentacji, powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że użyty w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania okoliczności uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Nieprzedstawienie pełnych okoliczności faktycznych związanych z sytuacją majątkową strony oznacza, że brak jest podstaw do odstępstwa od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oceny takiej nie zmienia podnoszona przez spółkę okoliczność przyznania prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie przez inny skład orzekający.
Ponadto tutejszy Sąd zauważa, że sam skarżący w zażaleniu przyznał, że jest w stanie pozyskać środki na bieżące funkcjonowanie od jednego z wierzycieli, a zatem nie sposób stwierdzić, że nie przyznanie pomocy prawnej stanowić będzie zamknięcie skarżącej spółce dostępu do sądu.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI