I FZ 365/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-09-30
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocysądownictwo administracyjnekoszty postępowaniaskarżącyuzasadnieniedokumentacjasytuacja finansowazażalenieorzecznictwo

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej uzasadniającej zmianę prawomocnego orzeczenia.

Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy, powołując się na pogorszenie swojej sytuacji finansowej i niemożność uiszczenia wpisu. Sąd pierwszej instancji odmówił zmiany poprzedniego postanowienia, wskazując na brak udokumentowania nowych okoliczności i powtarzalność argumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że skarżąca wielokrotnie nie wykazała należycie swojej sytuacji majątkowej, a sytuacja nie zmieniła się na tyle, by uzasadnić zmianę prawomocnego orzeczenia.

Sprawa dotyczy zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło zmiany wcześniejszego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca domagała się przyznania prawa pomocy, twierdząc, że jej sytuacja finansowa znacząco się pogorszyła, co uniemożliwia jej uiszczenie wpisu od skargi. Sąd pierwszej instancji uznał, że przedstawione przez skarżącą twierdzenia o pogorszeniu sytuacji majątkowej nie zostały wystarczająco udokumentowane i nie stanowiły nowych okoliczności uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia. Podkreślono, że skarżąca była już wcześniej pouczana o obowiązku wykazywania przesłanek do uzyskania prawa pomocy oraz o konieczności udokumentowania swojej sytuacji finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że jest to już kolejny wniosek skarżącej o zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Sąd podzielił stanowisko WSA, wskazując, że sytuacja majątkowa skarżącej nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z 2014 roku. Podkreślono również, że skarżąca nie wyjaśniła wątpliwości dotyczących jej oświadczeń majątkowych i przedstawionej dokumentacji, mimo wcześniejszych wezwań i pouczeń. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo twierdzenie o pogorszeniu sytuacji finansowej, bez należytego udokumentowania i wyjaśnienia wątpliwości, nie stanowi podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżąca wielokrotnie nie wykazała należycie swojej sytuacji finansowej, a przedstawione argumenty nie stanowiły nowych okoliczności uzasadniających zmianę prawomocnego orzeczenia. Brak udokumentowania i wyjaśnienia wątpliwości uniemożliwia uwzględnienie wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

Ppsa art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były prawomocne.

Pomocnicze

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji finansowej uzasadniającej zmianę prawomocnego orzeczenia. Twierdzenia o pogorszeniu sytuacji finansowej nie zostały poparte wystarczającym materiałem dowodowym. Skarżąca wielokrotnie była pouczana o obowiązku udokumentowania swojej sytuacji i wyjaśnienia wątpliwości.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o pogorszeniu sytuacji finansowej i niemożności uiszczenia wpisu.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania prawa o które wnosi brak należytego udokumentowania deklarowanej sytuacji finansowej nie podjęła się wyjaśnienia wątpliwości dotyczących okoliczności wskazanych w oświadczeniach majątkowych i przedstawionej dokumentacji sytuacja majątkowa skarżącej nie uległa bowiem zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie obowiązku udokumentowania sytuacji finansowej przy wniosku o prawo pomocy oraz konsekwencji braku spełnienia tego obowiązku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego wnioskowania o prawo pomocy i braku wykazania zmiany okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z prawem pomocy w sądach administracyjnych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak ważne jest staranne dokumentowanie swojej sytuacji finansowej.

Prawo pomocy: dlaczego samo narzekanie na brak pieniędzy nie wystarczy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 365/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FZ 185/14 - Postanowienie NSA z 2014-10-20
I SA/Wr 1594/13 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2013-10-21
I FZ 104/15 - Postanowienie NSA z 2015-04-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 1594/13 odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 czerwca 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług od kwietnia do grudnia 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zażalenie M. K. dotyczy postanowienia z dnia 20 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 1594/13, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", odmówił zmiany swojego postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podniósł, że w dniu 29 czerwca 2015 r. skarżąca wniosła pismo procesowe (nazwane "zażaleniem"), w którym domagała się zmiany postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. oraz przyznania jej możliwości złożenia dokumentów dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, z uwagi na wystąpienie przesłanki tzw. nowych okoliczności. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że jej aktualna sytuacja bytowa (także sytuacja jej rodziny) nie pozwala na uiszczenie wymaganego wpisu od skargi oraz że nie ma ona możliwości zdobycia środków pieniężnych na ten cel. Podniosła, że jej sytuacja finansowa w ostatnim okresie pogorszyła się, co "próbuje wykazać przed Sądem, lecz nie jest jej dana taka możliwość". Dodała, że - w drugim półroczu 2014 r. jej dochody znacząco spadły a rok obrachunkowy zakończył się stratą, co potwierdza roczne zeznanie podatkowe.
Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku skarżącej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że za spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 165 Ppsa nie mogły zostać uznane same tylko twierdzenia strony o fakcie pogorszenia się jej sytuacji majątkowej. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że w treści pisma z dnia 29 czerwca 2015 r., strona jedynie ogólnie powołała się na spadek dochodów w drugim półroczu 2014 r. oraz na odnotowaną stratę z działalności gospodarczej, wywodząc na tej podstawie o wystąpieniu przesłanki nowych okoliczności (pogorszeniu się jej sytuacji finansowej), a nadto podkreślając, że fakt ten próbuje wykazać przed sądem, lecz nie jest jej dana taka możliwość.
Sąd dodał, że złożony w sprawie przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy był dotychczas czterokrotnie poddawany analizie, w tym również Sądu drugiej instancji. Za każdym razem sygnalizowano stronie, że to na niej spoczywa ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania prawa o które wnosi, a także, że odmowa przyznania stronie prawa pomocy spowodowana jest właśnie brakiem należytego udokumentowania deklarowanej sytuacji finansowej. Dodatkowo Sąd podkreślił, że o obowiązku udokumentowania nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska, skarżąca została pouczona w treści postanowienia z dnia 26 stycznia 2015 r., w którym Sąd, podobnie jak obecnie, analizował przesłanki do zmiany swojego postanowienia z 22 kwietnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
Na powyższe orzeczenie skarżąca wniosła zażalenie, w którym wniosła o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przeanalizowanie sprawy dogłębnie, z uwzględnieniem jej obecnej sytuacji finansowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Skarżąca składała już uprzednio wniosek o przyznanie prawa pomocy, na co zasadnie uwagę zwrócił Sąd pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w oparciu o przedstawione informacje, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena sytuacji majątkowej strony, zawarta w tymże orzeczeniu Sądu pierwszej instancji była następnie przedmiotem kontroli instancyjnej, w toku której Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 października 2014 r., sygn. akt I FZ 185/14, oddalił zażalenie strony skarżącej.
Następnie skarżąca złożyła kolejne pismo, w którym ponownie stwierdziła, że nie ma środków finansowych na ponoszenie kosztów postępowania. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o zmianę dotychczasowego, prawomocnego już orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Wobec braku podstaw do zastosowania art. 165 Ppsa, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. odmówił zmiany postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. Zażalenie w tym przedmiocie oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FZ 104/15.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest zatem już drugi wniosek skarżącej o zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Oceniając działania Sądu pierwszej instancji należało mieć więc ponownie na uwadze art. 165 Ppsa, który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że okoliczności przedstawione w piśmie strony nie odbiegają od tych, który były już przedmiotem analizy we wcześniejszej fazie postępowania. Badając okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą w złożonym piśmie, należy zatem ponownie odwołać się do tych samych argumentów, które Naczelny Sąd Administracyjny zawarł w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FZ 104/15. Sytuacja majątkowa skarżącej nie uległa bowiem zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 22 kwietnia 2014 r. Ponadto strona nie podjęła się wyjaśnienia wątpliwości dotyczących okoliczności wskazanych w oświadczeniach majątkowych i przedstawionej dokumentacji, które zostały wytknięte we wcześniejszych fazach postępowania zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca była również wzywana w toku niniejszego postępowania do udokumentowania okoliczności, które mogłyby wskazywać na pogorszenie się stanu majątkowego skarżącej w porównaniu ze stanem istniejącym na dzień składania pierwszego wniosku o przyznania prawa pomocy. Mimo podnoszonych zastrzeżeń oraz wezwań skarżąca nie wyjaśniła wskazanych w wydanych orzeczeniach niejasności. Zawartą zatem w zażaleniu deklarację dodatkowego udokumentowania jej sytuacji materialnej należało uznać za bezzasadną.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI