I FZ 360/17

Naczelny Sąd Administracyjny2018-01-31
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od towarów i usługVATzwolnienie od kosztów sądowychprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiP.p.s.a.zażaleniepostanowienie referendarzasąd administracyjnyskarżący

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie referendarza o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak możliwości zaskarżenia postanowienia sądu utrzymującego w mocy postanowienie referendarza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie referendarza sądowego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie, stwierdzając, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 260 P.p.s.a., postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy nie podlega zaskarżeniu.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 września 2017 r., które odrzuciło zażalenie skarżącego na wcześniejsze postanowienie WSA z dnia 24 lipca 2017 r. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. WSA utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2017 r., którym oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że zażalenie na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza jest niedopuszczalne, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) nie przewidują takiej możliwości. Skarżący w swoim zażaleniu podniósł szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów P.p.s.a. oraz Konstytucji RP, argumentując, że przysługuje mu prawo do zaskarżenia postanowienia WSA. Powołał się również na uchwałę NSA z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując na zmianę przepisów P.p.s.a. od dnia 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 260 P.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza wydaje postanowienie, które nie podlega zaskarżeniu. NSA podkreślił, że uchwała, na którą powoływał się skarżący, dotyczyła stanu prawnego sprzed nowelizacji i nie przystawała do realiów sprawy, gdzie sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza, a nie odrzucił sprzeciw. Wobec powyższego, NSA uznał zażalenie za niedopuszczalne i oddalił je na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie sądu wydane na podstawie art. 260 P.p.s.a. w obecnym brzmieniu nie przysługuje zażalenie.

Uzasadnienie

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 260 P.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza wydaje postanowienie, które nie jest zaskarżalne. Uchwała NSA z 2009 r. dotyczyła stanu prawnego sprzed nowelizacji P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W obecnym brzmieniu przepis ten nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu wydanego na jego podstawie, w tym postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

P.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 6-8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy postanowień referendarza, od których można wnieść sprzeciw.

P.p.s.a. art. 259 § § 2 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Dotyczy sprzeciwu od postanowienia referendarza.

P.p.s.a. art. 227 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów sądowych.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 260 P.p.s.a., postanowienie sądu utrzymujące w mocy postanowienie referendarza o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega zaskarżeniu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na uchwale NSA z 2009 r. (I GPS 1/09) dotyczącej stanu prawnego sprzed nowelizacji P.p.s.a. Zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. i Konstytucji RP w kontekście braku możliwości zaskarżenia postanowienia WSA.

Godne uwagi sformułowania

Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 in fine P.p.s.a., w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r.) Obecnie, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w świetle art. 260 P.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako Sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. W konsekwencji na tego rodzaju postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje zażalenie. Treść tej uchwały nie przystawała do rozstrzygnięcia objętego postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r., którym to Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego, a nie odrzucił sprzeciw.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących zaskarżalności postanowień sądu wydanych w wyniku sprzeciwu od postanowienia referendarza w przedmiocie kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji P.p.s.a. z dnia 9 kwietnia 2015 r. (weszła w życie 15 sierpnia 2015 r.). Sprawa dotyczy konkretnego rodzaju postanowienia (utrzymanie w mocy postanowienia referendarza o odmowie zwolnienia od kosztów).

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy interpretacji przepisów P.p.s.a. w zakresie zaskarżalności postanowień. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć, ale jest ważna dla praktyków prawa administracyjnego procesowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 360/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FZ 246/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-30
I SA/Ke 195/17 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2018-03-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 195/17, o odrzuceniu zażalenia W. Z. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Przedmiot zażalenia
Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 195/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił zażalenie W. Z. (dalej: Skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 lipca 2017 r., o podanej już sygnaturze.
2. Uzasadnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji
Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.)
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że: - wymienionym wyżem postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r. Sąd, po rozpoznaniu sprzeciwu, utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2017 r.; - tym ostatnim orzeczeniem oddalono wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie; - wniesione przez Skarżącego zażalenie było niedopuszczalne, gdyż ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ani jej art. 260 § 1 i § 2, ani 194 § 1) nie przewiduje możliwości zaskarżenia tego rodzaju postanowień.
3. Zażalenie
W zażaleniu Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, podniósł zarzuty naruszenia: art. 16 § 2, art. 83 § 3, art. 178 w związku z art. 194 § 1 pkt 1-10, art. 197 § 2, art. 254 § 1, art. 258 § 2 pkt 6-8, art. 259 § 2 i § 3, art. 260 § 1 i § 2 oraz art. 227 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszeń wymienionych przepisów Skarżący upatrywał w przyjęciu przez Sąd, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Skarżącego za jego stanowiskiem przemawiała uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), modyfikująca - w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką jest rozpoznawana sprawa - między innymi zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległ art. 260 P.p.s.a., przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowiący, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy zarządzenia lub postanowienia, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 in fine P.p.s.a., w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r.)
Obecnie, jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w świetle art. 260 P.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako Sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. W konsekwencji na tego rodzaju postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje zażalenie.
Nie mogła zostać uwzględniona argumentacja podniesiona w złożonym środku zaskarżenia. Odwoływała się ona do uchwały z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 1/09, zgodnie z którą: "Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, przysługuje zażalenie". Treść tej uchwały nie przystawała do rozstrzygnięcia objętego postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 r., którym to Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego, a nie odrzucił sprzeciw.
W świetle powyższego, zasadnie w realiach tej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że zażalenie na postanowienie z dnia 24 lipca 2017 r. było niedopuszczalne i jako takie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI