I FZ 36/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-19
NSApodatkoweŚredniansa
VATwpis sądowyorganizacja pożytku publicznegozwolnienie z opłatpostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieuchylenie zarządzenia

NSA uchylił zarządzenie WSA o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego przez organizację pożytku publicznego, uznając, że sprawa dotyczy działalności statutowej, a nie gospodarczej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał organizację pożytku publicznego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Strona wniosła zażalenie, argumentując, że jako OPP nie podlega opłatom sądowym w sprawach własnych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne, uchylając zarządzenie WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez organizację pożytku publicznego (dalej „Strona”) na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Gdańsku, którym wezwano ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS). Decyzja DIAS dotyczyła dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2019 r. i miała charakter kasatoryjny wobec decyzji organu pierwszej instancji. Strona podniosła w zażaleniu, że jako organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z opłat sądowych w sprawach własnych, które nie dotyczą działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) przychylił się do tego stanowiska. Analizując przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), NSA wskazał, że zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a., organizacje pożytku publicznego są zwolnione z opłat sądowych w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa, dotycząca ustalenia, czy Strona prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT, nie może być jednoznacznie zakwalifikowana jako sprawa gospodarcza, a celem zaskarżonej decyzji było dokonanie takich ustaleń przez organ podatkowy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając, że Strona nie miała obowiązku uiszczania wpisu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z obowiązku uiszczania wpisu sądowego w sprawach własnych, które nie dotyczą prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro celem zaskarżonej decyzji było ustalenie, czy strona prowadziła działalność gospodarczą, sprawa nie może być jednoznacznie zakwalifikowana jako sprawa gospodarcza, a tym samym strona korzysta ze zwolnienia z opłat sądowych przewidzianego dla OPP w sprawach własnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, są zwolnione z opłat sądowych w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 230 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z opłat sądowych w sprawach własnych, które nie dotyczą działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

Strona podnosząc, że jako organizacja pożytku publicznego nie ma ona obowiązku uiszczenia opłaty sądowej. Kwestia sporna dotyczy tego czy Strona prowadziła nieodpłatna działalność statutową i jako taka nie nabyła w badanym okresie pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT uwzględnionych w złożonych deklaracjach VAT-7K oraz plikach JPK_VAT. nie sposób uznać by Strona była w tym przypadku zobowiązana do uiszczenia stosownej opłaty w sytuacji gdy celem zaskarżonej decyzji DIAS było dokonanie przez NUS stosownych ustaleń w tym zakresie.

Skład orzekający

Mariusz Golecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady zwolnienia organizacji pożytku publicznego z opłat sądowych w sprawach, które nie dotyczą bezpośrednio działalności gospodarczej, nawet jeśli wiążą się z kwestiami podatkowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem sporu jest ustalenie charakteru działalności (statutowa vs. gospodarcza) w kontekście podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się prawem podatkowym, ponieważ precyzuje zakres zwolnienia z opłat sądowych dla organizacji pożytku publicznego.

OPP zwolnione z opłat sądowych w sprawach podatkowych? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 36/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Golecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Gd 6/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2025-11-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Dz.U. Nr 0 z 2024r., poz. 935, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.), Dz.U. Nr 0 z 2024r., poz. 935, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.), art
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. O. P. R. R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 6/25 wzywającego W. O. P. R. R. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 listopada 2024 r. nr 2201-IOV-1[1].4103.361-362.2024/10/13 w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2019 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 6/25 wezwano W. O. P. R. R. P. (dalej: "Strona") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "DIAS") z 4 listopada 2024 r. nr 2201-IOV-1[1].4103.361-362.2024/10/13 w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2019 r.
Na ww. zarządzenie złożyła zażalenie Strona podnosząc, że jako organizacja pożytku publicznego nie ma ona obowiązku uiszczenia opłaty sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga.
Według art. 239 § 2 p.p.s.a., "Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku miała charakter kasatoryjny w stosunku do decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: "NUS") z 29 kwietnia 2024 r. i wydanego w przedmiocie dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2019 r. i przekazywała sprawę do ponownego rozpatrzenia NUS. Kwestia sporna dotyczy tego czy Strona prowadziła nieodpłatna działalność statutową i jako taka nie nabyła w badanym okresie pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT uwzględnionych w złożonych deklaracjach VAT-7K oraz plikach JPK_VAT. Sprawa dotyczy zatem kwestii ustalenia tego, czy Strona prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174), przez co nie sposób uznać by Strona była w tym przypadku zobowiązana do uiszczenia stosownej opłaty w sytuacji gdy celem zaskarżonej decyzji DIAS było dokonanie przez NUS stosownych ustaleń w tym zakresie.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 w związku z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI