I FZ 353/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-29
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATrygor natychmiastowej wykonalnościbrak formalnyPESELprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieodrzucenie skargiuzupełnienie braków

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że skarżący skutecznie nie uzupełnił braków formalnych skargi, w tym nie podpisał pisma zawierającego numer PESEL.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Powodem odrzucenia było nieskuteczne uzupełnienie braku formalnego skargi, polegającego na braku numeru PESEL oraz niepodpisaniu pisma zawierającego ten numer. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego, podzielając stanowisko WSA i powołując się na uchwałę NSA II GPS 3/22, która potwierdza obowiązek podania numeru PESEL w skardze jako pierwszym piśmie w sprawie.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Głównym powodem odrzucenia skargi przez WSA było nieskuteczne uzupełnienie przez skarżącego braku formalnego, jakim jest brak numeru PESEL. Skarżący wprawdzie podał numer PESEL w piśmie z dnia 2 maja 2023 r., jednak pismo to nie zostało przez niego podpisane, mimo wezwania sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, oddalił je, uznając je za niezasadne. Sąd powołał się na uchwałę NSA z dnia 3 lipca 2023 r. (sygn. akt II GPS 3/22), zgodnie z którą niezachowanie wymogu podania numeru PESEL w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, stanowi brak formalny podlegający uzupełnieniu. NSA podkreślił, że skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku formalnego, a pismo z dnia 2 maja 2023 r. nie zostało przez niego podpisane, co skutkowało odrzuceniem skargi. Sąd odniósł się również do argumentu skarżącego dotyczącego procedowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyjaśniając, że przyznanie prawa pomocy nastąpiło po nadesłaniu przez skarżącego wypełnionego i podpisanego formularza PPF, jednak na kolejne wezwanie dotyczące podpisania pisma z dnia 2 maja 2023 r. skarżący już nie odpowiedział. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak podpisu na piśmie procesowym uniemożliwia skuteczne uzupełnienie braku formalnego skargi, nawet jeśli numer PESEL został podany.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie podpisał pisma zawierającego numer PESEL, mimo wezwania. Podpis jest elementem formalnym pisma, a jego brak, nawet przy podaniu wymaganych danych, uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 46 § par 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg podania numeru PESEL w skardze będącej pierwszym pismem w sprawie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 46 § par 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 58 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczne uzupełnienie braku formalnego skargi przez skarżącego, polegające na braku podpisu na piśmie zawierającym PESEL. Zgodność działania WSA z uchwałą NSA II GPS 3/22 w zakresie obowiązku podania PESEL i konsekwencji jego nieuzupełnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 46 § 2 pkt 1b w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi mimo podania PESEL i procedowania w przedmiocie prawa pomocy. Argument o nadmiernym formalizmie sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie podzielono zaś "zarzutu zwolenników stanowiska, zgodnie z którym sąd ma obowiązek ustalania numeru PESEL na podstawie akt administracyjnych, że wezwanie strony o uzupełnienie braku formalnego skargi przez wskazanie tego numeru jest przejawem nadmiernego formalizmu, a w przypadku odrzucenia skargi z powodu nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie sądu pozbawia stronę konstytucyjnego prawa do sądu". nieusunięcie przez Skarżącego braku formalnego pisma (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.) oznaczało w istocie nie usunięcie braku formalnego skargi (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a.).

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia NSA do wymogów formalnych skargi, w szczególności obowiązku podania numeru PESEL i jego prawidłowego uzupełnienia, nawet w kontekście prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw administracyjnych, gdzie wymagane jest podanie numeru PESEL.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie drobnych formalności w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje konsekwencje błędów proceduralnych.

Nawet podanie PESEL nie wystarczy: dlaczego brak podpisu zniweczył szanse na rozpoznanie skargi?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 353/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Łd 310/23 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2023-09-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 46 par 1 pkt 4, art. 46 par 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 310/23 o odrzuceniu skargi P.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lutego 2023 r., nr 1001-IEW-2.4253.24.2022.17.U18.ES w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 310/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P.N. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lutego 2023 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę odrzucił, gdyż Skarżący skutecznie nie uzupełnił jej braku formalnego w postaci podania nr PESEL. Wprawdzie, w reakcji na wezwanie sądowe co do rzeczonego braku, w piśmie z dnia 2 maja 2023 r. wskazał na nr PESEL, jednak pisma tego nie podpisał, pomimo wezwania sądowego i w tym zakresie.
2. W zażaleniu - sporządzonym przez pełnomocnika Skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy - wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, nie opłaconej w całości ani w części w postępowaniu zażaleniowym. Zarzucono naruszenie art. 46 § 2 pkt 1b w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.). W ramach tej podstawy wyrażono zapatrywanie o braku podstaw do odrzucenia skargi wobec podania przez Skarżącego nr PESEL w piśmie z dnia 2 maja 2023 r. i procedowania przez Sąd w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy ów wniosek zawarty był w tym samym piśmie co nr PESEL Skarżącego.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu.
3.2. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony - w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie - powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 – "[n]iezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych". W uzasadnieniu tej uchwały nie podzielono zaś "zarzutu zwolenników stanowiska, zgodnie z którym sąd ma obowiązek ustalania numeru PESEL na podstawie akt administracyjnych, że wezwanie strony o uzupełnienie braku formalnego skargi przez wskazanie tego numeru jest przejawem nadmiernego formalizmu, a w przypadku odrzucenia skargi z powodu nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie sądu pozbawia stronę konstytucyjnego prawa do sądu".
W sprawie zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do Skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego skargi, a odrzucenie skargi nastąpiło ze względu na nie skuteczne wykonanie wezwania w przedmiocie podania numeru PESEL. Pismo z dnia 2 maja 2023 r. nadesłane do Sądu z nr PESEL nie zostało bowiem przez Skarżącego własnoręcznie podpisane. Skarżący został wezwany do podpisania przedmiotowego pisma, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane w dniu 29 sierpnia 2023 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, Skarżący nie podpisał pisma z dnia 2 maja 2023 r.
W konsekwencji nieusunięcie przez Skarżącego braku formalnego pisma (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.) oznaczało w istocie nie usunięcie braku formalnego skargi (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a.).
3.3. W odniesieniu do motywu zażalenia o tym, że "Sąd przy stwierdzonym braku wymaganego podpisu na piśmie z dnia 2 maja 2023 r. procedował w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy" - dostrzec należało, iż przyznanie Skarżącemu prawa pomocy nastąpiło po nadesłaniu przez niego wypełnionego i podpisanego druku PPF przy piśmie z dnia 29 maja 2023 r. Formularz ten Skarżący nadesłał w odpowiedzi na wezwanie sądowe z dnia 10 maja 2023 r., jednak na drugie z wezwań sądowych, dotyczące wykonania zarządzenia sądowego z dnia 4 maja 2023 r. w zakresie podpisania pisma z dnia 2 maja 2023 r., Skarżący już nie odpowiedział.
3.4. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie był właściwy w zakresie wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu (por. art. 258 P.p.s.a.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI