I FZ 337/13

SENTENCJA

`Sygn. akt I FZ 337/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Po 173/13 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 14 grudnia 2012 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług od stycznia do czerwca 2007 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zażalenie C. Sp. z o.o. w P. dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 173/13, w którym Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowym.

Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca we wniosku podała, iż wymierzono jej zobowiązania podatkowe wielokrotnie przewyższające wartość posiadanych aktywów. W wyniku egzekucji administracyjnej skarżąca straciła niemal cały majątek i utraciła zdolność do kontynuowania działalności. Zarząd skarżącej dwukrotnie wnioskował o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej i w obu przypadkach Sąd Upadłościowy oddalił wniosek ze względu na to, że posiadany majątek nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania. Na dzień 23 maja 2012 r. zaległości podatkowe skarżącej wynosiły według zaświadczenia Urzędu Skarbowego 32.405.574 zł, a odsetki za zwłokę od tych zaległości 20.275.550 zł. Kapitał zakładowy wynosi 200.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok obrotowy 0 zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu 250.452,48 zł. Spółka załączyła historię rachunku bankowego za okres od 30 września 2012 r. do 31 marca 2013 r., z której wynika, że saldo końcowe na dzień 31 marca 2013 r. wynosi -885,37 zł.

Skarżąca podkreśliła, że nie osiągnęła żadnych przychodów. Koszty od początku 2013 r. do końca marca 2013 r. wyniosły 54.268,81 zł, w tym usługi prawnicze 52.430 zł, usługi bankowe 128 zł i czynsze 1.701,75 zł. Skarżąca podała, że od dnia 5 lipca 2010 r. nie zatrudnia żadnych pracowników, nie dysponuje nieruchomościami ani innymi środkami trwałymi, a ruchomości zostały zajęte przez komornika skarbowego i podlegają sprzedaży w ramach postępowania egzekucyjnego. Stan kasy w okresie ostatnich sześciu miesięcy był stały i wynosił 1,38 zł. Skarżąca wynajmuje lokal na siedzibę od T. S.A. i od dłuższego czasu nie reguluje żadnych należności z tego tytułu. Koszt czynszu i opłat w 2012 r. wyniósł 5.572,52 zł, a za okres od stycznia do marca 2013 r. 1.701,75 zł.

Skarżąca oświadczyła, że wspólnik – T. S.A. znajduje się w dobrej kondycji finansowej i w związku z tym udziela skarżącej stałej pomocy: udostępnia lokale w swojej siedzibie, finansuje pomoc prawną. Ze sprawozdania finansowego za 2012 r., które przedłożyła skarżąca wynikało, że jest pożyczkobiorcą pożyczek udzielonych jej przez spółkę dominującą T. S.A., wartość pożyczek na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosi 559.650,82 zł. Z kolei z Protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki C. Sp. z o.o. z dnia 24 kwietnia 2013 r. wynikało, że Prezes Zarządu Spółki przedstawił jedynemu wspólnikowi wniosek o głosowanie za uchwałą w sprawie zobowiązania jedynego wspólnika do wniesienia dopłat, przy czym jedyny wspólnik nie podjął uchwały w tym zakresie.

Skarżąca załączyła także sprawozdanie finansowe T. S.A. za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., z którego wynikało, że kapitał podstawowy T. S.A. wynosi 1.136.000 zł. Aktywa na dzień 31 grudnia 2012 r. wynosiły 98.967.000 zł, przy czym aktywa trwałe 50.873.000 zł, aktywa obrotowe 48.094.000 zł. Pasywa T. S.A. wynosiły 98.967.000 zł, przy czym kapitał własny 58.619.000 zł, zobowiązania długoterminowe 4.800.000 zł, zobowiązania krótkoterminowe 35.548.000 zł. Przychody T. S.A. ze sprzedaży wyniosły 85.558.000 zł, zysk netto 9.963.000 zł. Ze sprawozdania tego wynikało, że zostało ono sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez T. S.A. w dającej się przewidzieć przyszłości i że na dzień zatwierdzenia sprawozdania finansowego do publikacji nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez ten podmiot.

Wskazując na motywy nieuwzględnienia wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istnieje możliwość pozyskania przez spółkę z o.o. środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat na podstawie art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), zwanej dalej "Ksh". Dopłaty te mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych. W ocenie Sądu, z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, należy stwierdzić, iż może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Z tego też względu, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Sąd podkreślił, że nie kwestionuje sytuacji majątkowej skarżącej która jest bardzo trudna na co wskazuje wysokość zaległości podatkowych oraz oddalenie wniosku o upadłość przez sąd upadłościowy. Nie zmienia to jednak faktu, że jedynym udziałowcem skarżącej jest podmiot będący w dobrej kondycji finansowej, a zatem nic nie stoi na przeszkodzie, aby skarżąca zwróciła się do swojego wspólnika o pomoc finansową konieczną do prowadzenia niniejszego postępowania.

Na powyższe orzeczenie skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącej, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa poprzez uznanie, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że zaległości podatkowe wynoszą ok. 32 mln zł. Dodała, że T. S.A. odmawia dalszej pomocy finansowej, a skarżąca nie jest w stanie przymusić udziałowca do dalej idącego zaangażowania finansowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie jest niezasadne.

Przed przystąpieniem do oceny złożonego zażalenia wspomnieć należy, że na podstawie art. 245 § 3 Ppsa przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może obejmować zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Przepis ten nakłada zatem na stronę wnioskującą o przyznanie jej prawa pomocy obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. W ramach powyższego wnioskodawca jest niewątpliwie obowiązany również wykazać, że nie ma możliwości pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego.

Instytucja prawa pomocy stanowi zatem wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych związanych z ich udziałem w postępowaniu (art. 199 Ppsa) i zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą tut. Sądu może zostać stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych.

W przypadku skarżącej, w kwestii możliwości zwolnienia jej od kosztów sądowych, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już dwukrotnie, a mianowicie w postanowieniach z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt I FZ 157/13 oraz z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 294/13 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wymienionych orzeczeniach tut. Sąd stwierdził, że skarżąca powinna skorzystać z pomocy finansowej swojego wspólnika, o którą może wystąpić w trybie opisanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W powołanych orzeczeniach tut. Sąd uznał ponadto, że analogiczna jak w sprawie rozpoznawanej argumentacja zażalenia nie podważa skutecznie stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż skarżącej, mimo niewątpliwie trudnej sytuacji finansowej, nie będzie przysługiwała pomoc finansowa ze Skarbu Państwa.

Mając na uwadze, że w niniejszym postępowaniu okoliczności faktyczne nie uległy zmianie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do odstąpienia od zaprezentowanej powyżej oceny prawnej. Ponadto pamiętając, że skarżąca zna motywy oddalenia zażaleń w powołanych sprawach nie było również potrzeby by je szerzej przytaczać. Można jedynie dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi konieczności, by w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych obciążyć ogół podatników, w sytuacji, gdy bez trudu może to uczynić udziałowiec skarżącej.

Wskazać należy zatem, że postawiony zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa był nieusprawiedliwiony.

Z tego też względu złożone zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.