I FZ 334/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-20
NSApodatkoweŚredniansa
VATwpis sądowyprawo pomocyzażaleniepostępowanie sądowoadministracyjnekoszty sądowelikwidacja spółki

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 000 zł, uznając je za prawidłowe.

Spółka I. S.A. w likwidacji zaskarżyła decyzję podatkową, a następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Po odmowie przyznania prawa pomocy, WSA wezwał spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 000 zł. Spółka wniosła zażalenie, kwestionując wysokość wpisu i ponownie wnioskując o prawo pomocy. NSA oddalił zażalenie, uznając, że kwestia wysokości wpisu jest prawidłowa, a brak środków finansowych wykracza poza zakres postępowania zażaleniowego.

Spółka I. S.A. w likwidacji wniosła skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego dotyczącą podatku od towarów i usług za lata 2012. W trakcie postępowania spółka kilkukrotnie zmieniała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia z wpisu od skargi. Referendarz sądowy oraz WSA odmówiły przyznania prawa pomocy. Następnie Przewodniczący Wydziału WSA wezwał spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 000 zł, pouczając o konsekwencjach. Spółka wniosła zażalenie na to zarządzenie, zarzucając naruszenie przepisów poprzez określenie nieprawidłowej kwoty wpisu i powołując się na swój stan majątkowy. Ponownie wystąpiła o prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zasada odpłatności postępowania jest podstawowa, a odstępstwa są możliwe tylko w określonych przypadkach, takich jak przyznanie prawa pomocy. NSA podkreślił, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła ponad 11 milionów złotych, a wpis w kwocie 100 000 zł został prawidłowo obliczony zgodnie z rozporządzeniem. Sąd zaznaczył, że kwestia braku środków finansowych na uiszczenie wpisu wykracza poza ramy postępowania zażaleniowego i podlega ocenie w ramach wniosku o prawo pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie jest prawidłowe, jeśli wpis został obliczony zgodnie z przepisami, a kwestia braku środków finansowych wykracza poza zakres postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wpis od skargi został prawidłowo obliczony na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia i obowiązujących przepisów. Kwestia braku środków finansowych na pokrycie wpisu powinna być rozpatrywana w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym samego zarządzenia o wezwaniu do zapłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 245 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 214 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa obowiązek uiszczenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą pismo podlegające opłacie.

p.p.s.a. art. 230 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że od pism wszczynających postępowanie pobiera się wpis.

p.p.s.a. art. 231

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne.

p.p.s.a. art. 216

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że w przypadku zaskarżenia należności pieniężnej, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § 1 pkt 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis od skargi został prawidłowo obliczony zgodnie z przepisami prawa. Kwestia braku środków finansowych na uiszczenie wpisu wykracza poza zakres postępowania zażaleniowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 220 § 1 w związku z art. 245 § 4 p.p.s.a. poprzez określenie nieprawidłowej kwoty wpisu od skargi.

Godne uwagi sformułowania

Kwestia ta jednak wykracza poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, gdyż podlega ocenie przy rozpoznawaniu wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy, przez co pozostaje poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skład orzekający

Gabriela Zalewska-Radzik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawidłowości wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sytuacji odmowy przyznania prawa pomocy oraz rozgraniczenie zakresu kognicji sądu w postępowaniu zażaleniowym od postępowania w przedmiocie prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w likwidacji i wysokiego wpisu od skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty postępowania sądowoadministracyjnego, w tym zasady dotyczące wpisu sądowego i prawa pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych.

Wysoki wpis od skargi VAT: Czy sąd może zignorować brak środków?

Dane finansowe

WPS: 11 260 448 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 334/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Zalewska-Radzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 220 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik, , , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2023 r. sygn. akt I SA/Po 786/22 wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi I. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
I. S.A. w likwidacji z siedzibą w Warszawie (dalej: "Spółka", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 8 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 786/22 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze Spółka zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie Spółki z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 1 000 zł. Następnie pismem z 22 listopada 2022 r. Spółka zmieniła wniosek i zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od koszów sądowych w zakresie wpisu od skargi ponad kwotę 10 000 zł.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Po 154/22 został rozpoznany przez referendarza sądowego, który postanowieniem z 22 maja 2023 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 sierpnia 2023 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 września 2023 r., doręczonym Spółce 4 października 2023 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 000 zł. W wezwaniu została pouczona o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie zakreślonym przez sąd oraz o prawie i trybie zaskarżenia zażalenia.
W terminie do uiszczenia wpisu Spółka wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie, zarzucając naruszenie art. 220 § 1 w związku z art. 245 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez określenie w zarządzeniu wpisu od skargi w nieprawidłowej kwocie 100 000 zł, zamiast w kwocie wynikającej ze złożonego przez Spółkę formularza o przyznanie prawa pomocy.
Wskazując na powyższe podstawy Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez wezwanie Spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 10 000 zł.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka odnosiła się do stanu majątkowego i jej możliwości finansowych oraz poinformowała, że wraz ze złożonym zażaleniem ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od wpisu od skargi ponad kwotę 10 000 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należało przypomnieć, że stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto, w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powyższych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (por. m.in. M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest możliwość przyznania Stronie prawa pomocy, uregulowanego w art. 243 – 262 p.p.s.a., drugim zaś zwolnienie z mocy ustawy, zgodnie z art. 239 - 242 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 8 sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję tego Organu z 25 marca 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 r.
Jak wynika z treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest wpis stały. Z kolei zgodnie z art. 216 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa rozporządzenie.
W świetle powyższego nie ma wątpliwości co do tego, że aby możliwe było rozpatrzenie skargi Spółki niezbędne jest uiszczenie przez nią wpisu. Skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy i nie przyznano jej prawa pomocy.
W przedmiotowej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona w kwocie 11 260 448 zł. Prawidłowo zatem wezwano Spółkę do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 100 000 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Prawidłowo również określono wysokość wpisu od skargi.
W zażaleniu na przedmiotowe zarządzenie Skarżąca nie wskazała na żadne uchybienie świadczące o naruszeniu prawa przy jego wydawaniu. Skarżąca nie kwestionuje zarówno ustalenia, że od skargi należy pobrać wpis stosunkowy, jak i wysokości wpisu od skargi, lecz powołuje się na okoliczność braku środków finansowych na uiszczenie wpisu w wysokości ponad 10 000 zł. Kwestia ta jednak wykracza poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, gdyż podlega ocenie przy rozpoznawaniu wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy, przez co pozostaje poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI