II OZ 498/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA w przedmiocie przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu za pomoc prawną z urzędu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne ustalenie wysokości należnego wynagrodzenia.
NSA rozpatrzył zażalenie radcy prawnego na postanowienie WSA w Kielcach, które przyznało mu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu w niższej kwocie niż oczekiwano. Sąd niższej instancji przyznał 158,80 zł, podczas gdy pełnomocnik domagał się 240 zł za I instancję i 120 zł za opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej. NSA uznał, że choć radca został ustanowiony w I instancji, nie podjął tam żadnych czynności, co wyklucza przyznanie wynagrodzenia za tę fazę postępowania. Jednakże, uznał zasadność zażalenia w zakresie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej, które powinno być ustalone według innej stawki.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie radcy prawnego W. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 maja 2009 r., które przyznało mu wynagrodzenie w kwocie 158,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik domagał się wyższej kwoty, powołując się na stawki za I instancję oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. NSA, analizując akta sprawy, stwierdził, że choć radca prawny został ustanowiony w postępowaniu przed Sądem I instancji i otrzymał pełnomocnictwo, nie podjął żadnych czynności procesowych w tej instancji przed odrzuceniem skargi z powodu uchybienia terminu. W związku z tym, sąd uznał, że nie można przyznać mu wynagrodzenia za czynności w I instancji, gdyż nie udzielił on faktycznie pomocy prawnej stronie. Niemniej jednak, NSA przychylił się do zarzutu zażalenia dotyczącego wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że powinno ono być ustalone według stawki 75% stawki określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, powiększonej o VAT. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, radcy prawnemu nie przysługuje wynagrodzenie za czynności w instancji, jeśli nie podjął żadnych działań w sprawie, nawet jeśli został ustanowiony pełnomocnikiem.
Uzasadnienie
Warunkiem przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu ustanowionemu w ramach instytucji prawa pomocy jest faktyczne udzielenie pomocy prawnej. Samo ustanowienie pełnomocnikiem i brak podjęcia czynności nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (3)
Główne
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 185 § § 1 w zw. z art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia, w tym uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1349 § § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Przepis określa stawki i zasady przyznawania wynagrodzenia radcom prawnym ustanowionym z urzędu. Sąd analizował zastosowanie poszczególnych punktów rozporządzenia do sytuacji faktycznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis stanowi, że wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być ustalone według innej stawki niż za czynności w I instancji, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie za I instancję, mimo braku podjęcia czynności procesowych, ponieważ został ustanowiony pełnomocnikiem.
Godne uwagi sformułowania
warunkiem przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu będzie - w przypadku ustanowienia go w ramach instytucji prawa pomocy - udzielenie pomocy prawnej. Z faktu ustanowienia go pełnomocnikiem nie można wywodzić, że strona skorzystała z pomocy prawnej, skoro nie podjęto w sprawie żadnych czynności.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia radców prawnych z urzędu w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku podjęcia czynności procesowych w danej instancji oraz ustalania stawek za sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i stanu faktycznego sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, zwłaszcza tych zajmujących się sprawami administracyjnymi i kosztami zastępstwa procesowego, ze względu na szczegółową interpretację przepisów dotyczących pomocy prawnej z urzędu.
“Kiedy radca prawny z urzędu nie dostanie zapłaty? NSA wyjaśnia zasady przyznawania wynagrodzenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 498/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-06-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-05-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Koszty sądowe Sygn. powiązane II SA/Ke 19/09 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2009-02-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 250, art. 185 par 1 w zw. z art. 197 par. 2 ; mpar. 1, par. 2 ust. 1, par. 14 ust. 2 pkt 1 lit c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynność radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia radcy prawnego W. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 19/09 w zakresie przyznania od Skarbu Państwa wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2008 r., zn. [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - na podstawie § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) - przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego W. I. kwotę 158,80 zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 120 zł. opłaty, 26,40 tytułem VAT oraz 12,40 tytułem poniesionych wydatków. W zażaleniu na powyższe postanowienie radca prawny podniósł, że powinno zostać mu przyznane wynagrodzenie w kwocie 240 zł za I instancję oraz 120 zł. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z § 1 pkt 3 i § 14 ust 2 pkt 1 lit c i pkt 2 lit b w zw. z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik podniósł, że został ustanowiony w trakcie postępowania przed Sądem I instancji, a opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej sporządził po wydaniu przez Sąd "postanowienia o oddaleniu skargi". Ponadto, nawet gdyby uznać, że jest pełnomocnikiem tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej to jego wynagrodzenie powinno być ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w/w rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2009 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku tego postanowienia skarżącemu wyznaczono pełnomocnika w osobie radcy prawnego W. I., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu 5 lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę Z. P., stwierdzając, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 marca 2009 r., który pismem z dnia 11 marca 2009 r. poinformował Sąd, ze nie znajduje podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyznał radcy prawnemu W. I. kwotę 158,80 zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wbrew stanowisku pełnomocnika postanowienie to jest zgodne z prawem. Jakkolwiek faktycznie radca prawny został ustanowiony w postępowaniu przed Sądem I instancji, a skarżący udzielił wymaganego pełnomocnictwa jeszcze przed odrzuceniem skargi, okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Należy bowiem zauważyć, że od dnia udzielenia pełnomocnikowi przez skarżącego upoważnienia do działania w jego imieniu do czasu odrzucenia skargi w dniu 27 lutego 2009 r. pełnomocnik nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie. Radca prawny w dniu 3 i 4 lutego 2009 r. (jeszcze przed uzyskaniem pełnomocnictwa) przeglądał akta sprawy, niemniej jednak z akt sprawy nie wynika, aby podjął jakiekolwiek działania w sprawie. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych, szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Wyraźnie zatem wynika z powołanego przepisu, że warunkiem przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu będzie - w przypadku ustanowienia go w ramach instytucji prawa pomocy - udzielenie pomocy prawnej. W postępowaniu przed sądem I instancji pełnomocnik, nie działając za stronę, nie udzielił skarżącemu pomocy prawnej. Z faktu ustanowienia go pełnomocnikiem nie można wywodzić, że strona skorzystała z pomocy prawnej, skoro nie podjęto w sprawie żadnych czynności. Tym samym pełnomocnikowi nie należy się wynagrodzenie, o którym mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit c. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych...). W myśl przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Natomiast należy zgodzić się z zarzutem zażalenia, iż w takiej sytuacji wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w/w rozporządzenia w wysokości 180 zł. (75 % stawki określonej w pkt 1 ust. 2 § 14) skoro pełnomocnik prowadził sprawę wyłącznie przed drugą instancją, a kwota ta powinna być powiększona o należny podatek VAT. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI