II OZ 498/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-06-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądowepomoc prawna z urzęduradca prawnywynagrodzeniepostępowanie administracyjnesądy administracyjnezażalenieNSAWSAkoszty zastępstwa procesowego

NSA uchylił postanowienie WSA w przedmiocie przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu za pomoc prawną z urzędu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne ustalenie wysokości należnego wynagrodzenia.

NSA rozpatrzył zażalenie radcy prawnego na postanowienie WSA w Kielcach, które przyznało mu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu w niższej kwocie niż oczekiwano. Sąd niższej instancji przyznał 158,80 zł, podczas gdy pełnomocnik domagał się 240 zł za I instancję i 120 zł za opinię o braku podstaw do skargi kasacyjnej. NSA uznał, że choć radca został ustanowiony w I instancji, nie podjął tam żadnych czynności, co wyklucza przyznanie wynagrodzenia za tę fazę postępowania. Jednakże, uznał zasadność zażalenia w zakresie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej, które powinno być ustalone według innej stawki.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie radcy prawnego W. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 maja 2009 r., które przyznało mu wynagrodzenie w kwocie 158,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik domagał się wyższej kwoty, powołując się na stawki za I instancję oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. NSA, analizując akta sprawy, stwierdził, że choć radca prawny został ustanowiony w postępowaniu przed Sądem I instancji i otrzymał pełnomocnictwo, nie podjął żadnych czynności procesowych w tej instancji przed odrzuceniem skargi z powodu uchybienia terminu. W związku z tym, sąd uznał, że nie można przyznać mu wynagrodzenia za czynności w I instancji, gdyż nie udzielił on faktycznie pomocy prawnej stronie. Niemniej jednak, NSA przychylił się do zarzutu zażalenia dotyczącego wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że powinno ono być ustalone według stawki 75% stawki określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, powiększonej o VAT. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, radcy prawnemu nie przysługuje wynagrodzenie za czynności w instancji, jeśli nie podjął żadnych działań w sprawie, nawet jeśli został ustanowiony pełnomocnikiem.

Uzasadnienie

Warunkiem przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu ustanowionemu w ramach instytucji prawa pomocy jest faktyczne udzielenie pomocy prawnej. Samo ustanowienie pełnomocnikiem i brak podjęcia czynności nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 185 § § 1 w zw. z art. 197 par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia, w tym uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

Dz.U. 2002 nr 163 poz. 1349 § § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Przepis określa stawki i zasady przyznawania wynagrodzenia radcom prawnym ustanowionym z urzędu. Sąd analizował zastosowanie poszczególnych punktów rozporządzenia do sytuacji faktycznej.

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis stanowi, że wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być ustalone według innej stawki niż za czynności w I instancji, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia.

Odrzucone argumenty

Radcy prawnemu przysługuje wynagrodzenie za I instancję, mimo braku podjęcia czynności procesowych, ponieważ został ustanowiony pełnomocnikiem.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu będzie - w przypadku ustanowienia go w ramach instytucji prawa pomocy - udzielenie pomocy prawnej. Z faktu ustanowienia go pełnomocnikiem nie można wywodzić, że strona skorzystała z pomocy prawnej, skoro nie podjęto w sprawie żadnych czynności.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia radców prawnych z urzędu w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście braku podjęcia czynności procesowych w danej instancji oraz ustalania stawek za sporządzenie opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, zwłaszcza tych zajmujących się sprawami administracyjnymi i kosztami zastępstwa procesowego, ze względu na szczegółową interpretację przepisów dotyczących pomocy prawnej z urzędu.

Kiedy radca prawny z urzędu nie dostanie zapłaty? NSA wyjaśnia zasady przyznawania wynagrodzenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 498/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SA/Ke 19/09 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2009-02-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 250, art. 185 par 1 w zw. z art. 197 par. 2 ; mpar. 1, par. 2 ust. 1, par. 14 ust. 2 pkt 1 lit c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynność radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia radcy prawnego W. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 19/09 w zakresie przyznania od Skarbu Państwa wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] października 2008 r., zn. [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - na podstawie § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) - przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego W. I. kwotę 158,80 zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 120 zł. opłaty, 26,40 tytułem VAT oraz 12,40 tytułem poniesionych wydatków.
W zażaleniu na powyższe postanowienie radca prawny podniósł, że powinno zostać mu przyznane wynagrodzenie w kwocie 240 zł za I instancję oraz 120 zł. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z § 1 pkt 3 i § 14 ust 2 pkt 1 lit c i pkt 2 lit b w zw. z § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik podniósł, że został ustanowiony w trakcie postępowania przed Sądem I instancji, a opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej sporządził po wydaniu przez Sąd "postanowienia o oddaleniu skargi". Ponadto, nawet gdyby uznać, że jest pełnomocnikiem tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej to jego wynagrodzenie powinno być ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w/w rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2009 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku tego postanowienia skarżącemu wyznaczono pełnomocnika w osobie radcy prawnego W. I., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu 5 lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę Z. P., stwierdzając, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 marca 2009 r., który pismem z dnia 11 marca 2009 r. poinformował Sąd, ze nie znajduje podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w tej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyznał radcy prawnemu W. I. kwotę 158,80 zł. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wbrew stanowisku pełnomocnika postanowienie to jest zgodne z prawem.
Jakkolwiek faktycznie radca prawny został ustanowiony w postępowaniu przed Sądem I instancji, a skarżący udzielił wymaganego pełnomocnictwa jeszcze przed odrzuceniem skargi, okoliczności sprawy nie uzasadniają przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Należy bowiem zauważyć, że od dnia udzielenia pełnomocnikowi przez skarżącego upoważnienia do działania w jego imieniu do czasu odrzucenia skargi w dniu 27 lutego 2009 r. pełnomocnik nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie. Radca prawny w dniu 3 i 4 lutego 2009 r. (jeszcze przed uzyskaniem pełnomocnictwa) przeglądał akta sprawy, niemniej jednak z akt sprawy nie wynika, aby podjął jakiekolwiek działania w sprawie. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości, stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych, szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§ 1 pkt 1, 2, 3 rozporządzenia). Wyraźnie zatem wynika z powołanego przepisu, że warunkiem przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu będzie - w przypadku ustanowienia go w ramach instytucji prawa pomocy - udzielenie pomocy prawnej. W postępowaniu przed sądem I instancji pełnomocnik, nie działając za stronę, nie udzielił skarżącemu pomocy prawnej. Z faktu ustanowienia go pełnomocnikiem nie można wywodzić, że strona skorzystała z pomocy prawnej, skoro nie podjęto w sprawie żadnych czynności. Tym samym pełnomocnikowi nie należy się wynagrodzenie, o którym mowa w § 14 ust. 2 pkt 1 lit c. Zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych...). W myśl przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Natomiast należy zgodzić się z zarzutem zażalenia, iż w takiej sytuacji wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno być ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit b w/w rozporządzenia w wysokości 180 zł. (75 % stawki określonej w pkt 1 ust. 2 § 14) skoro pełnomocnik prowadził sprawę wyłącznie przed drugą instancją, a kwota ta powinna być powiększona o należny podatek VAT.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI