I FZ 306/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-16
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocydoręczeniapełnomocnictwoterminy procesowesądy administracyjneVAT

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające sprzeciw od zarządzenia referendarza o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania, prostując jednocześnie omyłkę w dacie.

NSA rozpoznał zażalenie D.J. na postanowienie WSA w Szczecinie, które odrzuciło sprzeciw strony od zarządzenia referendarza o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. Sąd pierwszej instancji uznał, że zarządzenie zostało skutecznie doręczone skarżącemu, a sprzeciw wniesiono po terminie. NSA podzielił to stanowisko, uznając, że zakres pełnomocnictwa nie obejmował czynności procesowych poza złożeniem skargi, co skutkowało koniecznością doręczania pism bezpośrednio stronie. Sąd oddalił zażalenie i sprostował omyłkę w dacie w postanowieniu WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt I SPP/Sz 33/22, które odrzuciło sprzeciw strony od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 16 maja 2022 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Sąd pierwszej instancji uznał, że zarządzenie referendarza zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2022 r., a sprzeciw wniesiony przez pełnomocnika w dniu 16 sierpnia 2022 r. był spóźniony i podlegał odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a. W zażaleniu pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 67 § 1 i § 5 P.p.s.a., wskazując na wadliwe doręczanie pism bezpośrednio stronie zamiast pełnomocnikowi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę miało zawężony charakter i obejmowało jedynie złożenie skargi do WSA, a nie prowadzenie całej sprawy. W związku z tym, doręczenie zarządzenia referendarza skarżącemu było skuteczne. NSA stwierdził również, że kolejne pełnomocnictwo, złożone po wydaniu zarządzenia, również miało ograniczony zakres. W konsekwencji, sprzeciw wniesiony po terminie został prawidłowo odrzucony. Dodatkowo, NSA sprostował oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia WSA z dnia 20 września 2022 r., zastępując datę "31 marca" datą "16 maja", zgodnie z treścią zarządzenia referendarza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli zakres pełnomocnictwa jest ograniczony do konkretnej czynności, a nie do prowadzenia całej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pełnomocnictwo, które obejmowało jedynie złożenie skargi, nie uprawniało pełnomocnika do odbioru wszystkich pism w sprawie. W związku z tym, doręczenie zarządzenia referendarza bezpośrednio stronie było zgodne z przepisami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 259 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

Podstawa orzekania w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 67 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczenia dokonuje się osobie fizycznej, chyba że ustanowiono pełnomocnika.

P.p.s.a. art. 67 § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, doręczenia należy dokonać jemu.

P.p.s.a. art. 259 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia sprzeciwu.

P.p.s.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnictwo ogólne.

P.p.s.a. art. 36 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pełnomocnictwo do prowadzenia konkretnej sprawy.

P.p.s.a. art. 156

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki.

P.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres pełnomocnictwa ograniczony do złożenia skargi nie uprawnia do odbioru wszystkich pism. Doręczenie zarządzenia referendarza stronie było skuteczne. Sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 67 § 1 i § 5 P.p.s.a. przez doręczenie pism bezpośrednio stronie zamiast pełnomocnikowi.

Godne uwagi sformułowania

Treść tego pełnomocnictwa nie uprawnia do wniosku, aby było ono ogólne (...) lub do prowadzenia konkretnej sprawy. Posłużenie się w nim zwrotem "w przedmiocie złożenia skargi" wskazuje na zawężony charakter umocowania.

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym i jego wpływu na skuteczność doręczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pełnomocnictwo jest ograniczone do jednej czynności procesowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury sądowoadministracyjnej - skuteczności doręczeń i zakresu pełnomocnictwa, co jest istotne dla praktyków prawa.

Pełnomocnictwo tylko do skargi? Jak to wpływa na doręczenia w sądzie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 306/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Sz 147/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-04-26
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sprostowano omyłkę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 259 par 1, 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt I SPP/Sz 33/22 o odrzuceniu sprzeciwu D.J. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt I SPP/Sz 33/22 w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. sprostować oczywistą omyłkę w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 września 2022 r. sygn. akt I SPP/Sz 33/22 w ten sposób, że w miejsce słowa "31 marca" wpisać słowa "16 maja".
Uzasadnienie
Postanowienie Sądu pierwszej instancji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt I SPP/Sz 33/22, odrzucił sprzeciw D.J. (dalej: Strona lub Skarżący) od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 maja 2022 r., sygn. akt I SPP/Sz 33/22 w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Sąd pierwszej instancji, odrzucając sprzeciw, wskazał, że w sprawie - z uwagi na zakres udzielonego pełnomocnictwa, obejmującego tylko złożenie przez pełnomocnika skargi do WSA w Szczecinie - zarządzenie referendarza sądowego (z dnia 16 maja 2022 r. - dop. NSA) o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania - zostało skutecznie doręczone Skarżącemu w dniu 2 sierpnia 2022 r. na wskazany adres do korespondencji. Ostatni dzień terminu do wniesienia sprzeciwu przypadał zatem 9 sierpnia 2022 r. Sprzeciw został natomiast wniesiony przez pełnomocnika Skarżącego (który pismem z dnia 2 września 2022 r. nadesłał pełnomocnictwo w przedmiocie “złożenia sprzeciwu od zarządzenia") za pośrednictwem operatora pocztowego 16 sierpnia 2022 r., czyli 7 dni po terminie wynikającym z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.) i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a.
Postanowienie z dnia 20 września 2022 r., sygn. akt I SPP/Sz 33/22 wysłano na adres Skarżącego i skutecznie doręczono w dniu 14 października 2022 r.
Zażalenie
W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika Skarżącego, zarzucono naruszenie przepisów art. 67 § 1 i § 5 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie, doręczenie pism i zarządzeń bezpośrednio Skarżącemu, zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Wniesiono o uchylenie postanowienia oraz poprzedzającego go zarządzenia z dnia 16 maja 2022 r. i rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy i doręczenie pełnomocnikowi wszystkich pism, ewentualnie o zmianę postanowienia i przyznanie Stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi do Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
3.2. Powołane w zażaleniu przepisy stanowią, że: jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu (art. 67 § 1 P.p.s.a.); jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 P.p.s.a.). To jednak ten drugi przepis nie miał w tej sprawie zastosowania na etapie realizacji doręczania Stronie zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 16 maja 2022 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Do akt sprawy przedłożono bowiem jedynie pełnomocnictwo z dnia 24 stycznia 2022 r., uprawniające do "reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w przedmiocie złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od decyzji Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-[...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2016 r.". Treść tego pełnomocnictwa nie uprawnia do wniosku, aby było ono ogólne (art. 36 pkt 1 P.p.s.a.) lub do prowadzenia konkretnej sprawy (art. 36 pkt 2 P.p.s.a.). Posłużenie się w nim zwrotem "w przedmiocie złożenia skargi" wskazuje na zawężony charakter umocowania. Tym samym skoro na jego podstawie pełnomocnik mógł działać w zakresie złożenia skargi, to w pozostałym zakresie Skarżący w postępowaniu występował osobiście. W konsekwencji to do Skarżącego zasadniczo powinna być kierowana korespondencja w sprawie.
W realiach tej sprawy Sąd pierwszej instancji dysponował adresem Strony. Pełnomocnik, który złożył skargę do Sądu pierwszej instancji, w odpowiedzi na wezwanie sądowe, pismem z dnia 15 marca 2022 r. podał dane adresowe Skarżącego, nie przedkładając jednak pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania Strony w zakresie wszystkich czynności przed Sądem pierwszej instatcnji. Notabene kolejne pełnomocnictwo (złożone już po wydaniu zarządzenia z dnia 16 maja 2022 r.), również miało zawężony charakter, ustanowiało bowiem radcę prawnego pełnomocnikiem “w przedmiocie złożenia sprzeciwu". Dopiero pełnomocnictwo przesłane przy piśmie z dnia 28 listopada 2022 r. swoim zakresem obejmowało również “reprezentowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sygn. akt I SPP/Sz 33/22".
3.3. Reasumując stwierdzić należało, że Skarżący wadliwie w zażaleniu podał, że w tej sprawie wraz ze skargą zostało złożone pełnomocnictwo do reprezentowania Strony w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zasadnie zaś ocenił, że z uwagi na zakres udzielonego pełnomocnictwa, obejmującego tylko złożenie przez pełnomocnika skargi do WSA w Szczecinie, zostało skutecznie doręczone Skarżącemu zarządzenie referendarza sądowego w dniu 2 sierpnia 2022 r. na wskazany adres do korespondencji. Natomiast złożenie sprzeciwu po terminie, kwalifikowało ten środek zaskarżenia do odrzucenia - po myśli przepisu art. 259 § 2 P.p.s.a.
3.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji.
3.5. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem posiedzenia niejawnego w dniu 20 września 2022 r., sygn. akt I SPP/Sz 33/22 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie było rozpoznanie sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z dnia "16 maja 2022 r.", a nie "31 marca 2022 r." - jak podano w sentencji postanowienia z dnia 20 września 2022 r. Z uwagi na zaistniały błąd Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę na podstawie art. 156 w zw. z art. 166 P.p.s.a., o czym orzekł w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI