I FZ 293/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-28
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATpostępowanie sądowoadministracyjnesprostowanie wyrokuoczywista omyłkakomparycja wyrokuzażalenieNSA

NSA uchylił postanowienie WSA o sprostowaniu oczywistej omyłki w komparycji wyroku, uznając, że błędne wskazanie strony i przedmiotu sprawy nie stanowiło oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu.

Spółka T. sp. z o.o. sp. k. zaskarżyła postanowienie WSA o sprostowaniu oczywistych omyłek w komparycji wyroku. Spółka argumentowała, że doręczony jej wyrok dotyczył innej sprawy i innego podmiotu, a błędy w oznaczeniu strony i przedmiotu zaskarżenia nie były oczywistymi omyłkami w rozumieniu art. 156 § 1 P.p.s.a. NSA przychylił się do tego stanowiska, uchylając postanowienie WSA i uznając, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany identyfikacji podmiotowej i przedmiotowej sprawy.

Sprawa dotyczyła zażalenia spółki T. sp. z o.o. sp. k. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które sprostowało z urzędu oczywiste omyłki w komparycji wyroku WSA z dnia 5 października 2022 r. (sygn. akt I SA/Łd 538/22). Spółka podniosła, że doręczona jej sentencja wyroku dotyczyła innej sprawy i innego podmiotu (Z. D.), a błędy w oznaczeniu strony skarżącej, daty i opisu zaskarżonego postanowienia nie stanowiły oczywistych omyłek w rozumieniu art. 156 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzucane przez spółkę nieprawidłowości nie były oczywiste i nie pozwalały na zakwalifikowanie ich jako oczywistych omyłek podlegających sprostowaniu. Sąd podkreślił, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia w zakresie identyfikacji podmiotowej i przedmiotowej sprawy. W związku z tym NSA uchylił w całości zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, błędne wskazanie strony skarżącej oraz przedmiotu zaskarżenia w komparycji wyroku, które prowadzi do doręczenia wyroku w innej sprawie, nie stanowi "oczywistej omyłki" w rozumieniu art. 156 § 1 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że "oczywista omyłka" musi być bezsporna i oczywista, a sprostowanie nie może prowadzić do zmiany identyfikacji podmiotowej i przedmiotowej sprawy. W analizowanym przypadku błędy były na tyle istotne, że wyrok dotyczył zupełnie innego podmiotu i sprawy, co wykracza poza zakres dopuszczalnego sprostowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja sprostowania oczywistych omyłek dotyczy niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, które muszą być bezsporne i oczywiste. Sprostowanie nie może prowadzić do pełnej zmiany rozstrzygnięcia w zakresie identyfikacji podmiotowej i przedmiotowej sprawy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 195 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne wskazanie strony i przedmiotu sprawy w komparycji wyroku nie stanowi "oczywistej omyłki" podlegającej sprostowaniu na podstawie art. 156 § 1 P.p.s.a. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany identyfikacji podmiotowej i przedmiotowej sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sprostowanie nie może zatem prowadzić do pełnej zmiany rozstrzygnięcia w zakresie sprawy pod względem jej określenia (zidentyfikowania) podmiotowego i przedmiotowego, którą poddano rozpoznaniu. Rzekome omyłki nie były tego rodzaju, aby "na pierwszy rzut oka" można było stwierdzić, że prostowana komparycja wyroku dotyczyła sprawy Skarżącej.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"oczywistej omyłki\" w postępowaniu sądowoadministracyjnym i granic dopuszczalności sprostowania orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego doręczenia wyroku w innej sprawie, ale stanowi ważną wskazówkę interpretacyjną dla art. 156 P.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne oznaczanie stron i przedmiotu sprawy w orzeczeniach sądowych oraz jakie są konsekwencje błędów. Pokazuje też mechanizmy kontroli sądowej nad procesem sprostowania omyłek.

Sąd nie sprostuje każdej omyłki: kluczowe znaczenie ma "oczywistość" błędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 293/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Łd 538/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-06-07
I FSK 1601/23 - Wyrok NSA z 2023-12-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 156 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. sp. k. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 538/22 wydane w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. sp. k. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 8 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności o sprostowaniu z urzędu oczywistych omyłek w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 538/22 wydanego w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia: uchylić w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 538/22
Uzasadnienie
1. W dniu 11 października 2022 r. pełnomocnikowi "T." [...] sp. z o.o. sp. k. w R. (dalej: Spółka) doręczony został odpis sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2022 r. wydany pod sygn. akt I SA/Łd 538/22.
Z sentencji wydanego wyroku wynikało, że w dniu 5 października 2022 r. Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym rozpoznał sprawę ze skargi Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści, orzekając o oddaleniu skargi tego podmiotu
2. Pełnomocnik Spółki pismem z dnia 18 października 2022 r., ale złożonym tylko z ostrożności procesowej, wniósł w jej imieniu o sporządzenie uzasadnienia otrzymanego wyroku na wypadek, gdyby przyjęto, że sama prawidłowa sygnatura na piśmie decyduje o uznaniu, że Spółka otrzymała wyrok w swojej sprawie. Podkreślił jednocześnie, że doręczona sentencja wyroku dotyczy innego podmiotu i przedmiotu sprawy, w której nie jest on pełnomocnikiem. Wyjaśnił również, że w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu uzyskał informację, że odpis sentencji prawidłowego wyroku zostanie jemu przesłany pocztą.
3. Postanowieniem z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 538/22, wydanym w sprawie ze skargi "T." [...] sp. z o.o. sp. k. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 8 stycznia 2018 r., nr [...], w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł o sprostowaniu z urzędu oczywistych omyłek w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 538/22, wydanego w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Sprostowanie polegało na tym, że w oznaczeniu strony skarżącej w miejsce słów: "Z. D." wpisano słowa: "T. [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R." oraz w oznaczeniu zaskarżonego postanowienia w miejsce słów: "z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści" wpisano słowa: "z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności".
Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi Spółki w dniu 25 października 2022 r.
4. Pismem z dnia 2 listopada 2022 r. pełnomocnik Spółki wniósł w jej imieniu zażalenie na postanowienie Sądu w przedmiocie sprostowania wyroku.
W ramach art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.) domagał się uchylenia postanowienia w całości w trybie tzw. autokontroli i rozpoznania sprawy na nowo przez doręczenie Spółce wyroku w jej sprawie - względnie - uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego postanowienia w całości.
5. Spółka zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 156 § 1 P.p.s.a. przez:
1) błędną wykładnię tego przepisu na skutek przyjęcia, że użyty w nim zwrot "oczywista omyłka" może dotyczyć sytuacji, w której w doręczonym wyroku błędnie wskazano: nazwę strony, datę zaskarżonego aktu, sygnaturę zaskarżonego aktu oraz opis zaskarżonego aktu - czyli w istocie doręczono Spółce wyrok w innej sprawie, a w konsekwencji:
2) błędne zastosowanie tego przepisu na skutek wydania postanowienia w sprawie sprostowania oczywistych omyłek, podczas gdy Spółce został błędnie doręczony wyrok w sprawie innego podmiotu, tj. w sprawie Z. D., co oznacza, że - po odesłaniu tego wyroku przez Spółkę - Sąd pierwszej instancji powinien był doręczyć Spółce wyrok wydany w jej sprawie.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
6.1. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
6.2. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zapatrywania Spółki wyrażone w zażaleniu odnośnie do niedopuszczalności zastosowania w analizowanym przypadku instytucji prawnej przewidzianej do prostowania oczywistych omyłek w wydanym orzeczeniu sądowym.
6.3. W trybie art. 156 § 1 P.p.s.a. sprostowaniu podlegają niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Wszystkie wymienione nieprawidłowości muszą być bezsporne i oczywiste. Jako niedokładności uznać można np. nieścisłości w oznaczeniu stron, dokładnym wymienieniu innych podmiotów występujących w postępowaniu, czy nieprawidłowe podanie imienia/nazwy strony (ale nie jej podmiana). Z kolei za błędy pisarskie może być uznane widoczne, niewłaściwe użycie wyrazu, czy jego niezamierzone przekształcenie. Przez oczywiste omyłki należy rozumieć wszystkie inne sytuacje poza wymienionymi powyżej, które swoim charakterem są do nich zbliżone. Wymienione w przepisie wady orzeczenia charakteryzują się ich oczywistością, co stanowi granicę dopuszczalności sprostowania. Sprostowanie nie może zatem prowadzić do pełnej zmiany rozstrzygnięcia w zakresie sprawy pod względem jej określenia (zidentyfikowania) podmiotowego i przedmiotowego, którą poddano rozpoznaniu.
6.4. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia sądowego było sprostowanie komparycji wyroku z dnia 5 października 2022 r. w zakresie, który nie pozwalał zakwalifikować poczynionych tam zapisów jako oczywistych omyłek.
Rzekome omyłki nie były tego rodzaju, aby "na pierwszy rzut oka" można było stwierdzić, że prostowana komparycja wyroku dotyczyła sprawy Skarżącej. Wręcz przeciwnie, jasno z niej wynikało, że odnosiła się ona do innego podmiotu i zupełnie innej przedmiotowo sprawy. Sąd przy tym nie wykazał, aby tego rodzaju sprawa Z. D. w ogóle nie istniała (nie była zarejestrowana lub zawisła w Sądzie). Równie dobrze można byłoby zatem twierdzić, że Sąd pomylił się jedynie w oznaczeniu sygnatury przy wydaniu wspomnianego wyroku, posługując się sygnaturą sprawy prowadzonej ze skargi Spółki.
6.5. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 185 § 1 ab initio w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI