I FZ 27/25

I FZ 27/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Olejnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
I SA/Kr 370/23 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2024-03-27
I FZ 25/25 - Postanowienie NSA z 2025-02-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 73 § 1 i 4, art. 178, art. 194 § 2, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 54/24 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 8 lutego 2023 r., nr 1201-IOP2-1.4103.59.2022.16 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
J. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: "DIAS") z 8 lutego 2023 r., nr 1201-IOP2-1.4103.59.2022.16 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r., określając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 253.113,00 zł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie określił wartość przedmiotu sporu na kwotę 231.947,00 zł.
Wraz ze złożoną skargą do WSA, Strona złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Na wezwanie Sądu pierwszej instancji złożyła również wniosek na formularzu PPF oraz niezbędną dokumentację. Po kolejnym wezwaniu Sądu, Strona złożyła również: spis miesięcznych wydatków, wyciągi z kont bankowych osobistych i firmowych, zeznania podatkowe za 2022 rok – PIT-36L, PIT-37, oświadczenia odnośnie lokalu, zatrudnienia, braku samochodu oraz stadium wierzytelności, a także na okoliczność postępowań egzekucyjnych.
Postanowieniem z 31 października 2023 r., sygn. akt I SPP/Kr 110/23, Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek Strony o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Po złożonym sprzeciwie przez Skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 110/23 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Pismem z 26 lutego 2024 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła w terminie zażalenie od postanowienie WSA z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 110/23.
Postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 110/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie złożone przez Skarżącego na postanowienie WSA w Krakowie z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 110/23.
Pełnomocnik Skarżącego, pismem z 6 marca 2024 r. złożyła kolejny wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych wraz z wypełnionym drukiem PPF. Po wezwaniu Sądu, Strona złożyła również: spis miesięcznych wydatków, wyciągi z kont bankowych osobistych i firmowych, zeznania podatkowe za 2023 rok – PIT-36L, PIT-37, oświadczenia odnośnie lokalu, zatrudnienia, braku samochodu oraz stadium wierzytelności, a także na okoliczność postępowań egzekucyjnych.
Następnie, postanowieniem z 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 54/24, Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek Strony o zwolnienie od kosztów sądowych.
Odpis powyższego postanowienia był dwukrotnie awizowany w dniach 16 i 24 września 2024 r., a następnie został on odebrany przez pełnomocnika Strony w dniu 1 października 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 55 z akt sprawy I SPP/Kr 54/24), a zatem wyznaczony w nim termin upływał z dniem 7 października 2024 r.
Pismem z 8 października 2024 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła zażalenie od postanowienie WSA z 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 54/24.
Postanowieniem z 18 października 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 54/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił sprzeciw złożony przez Skarżącego na postanowienie Starszego Referendarza Sądowego WSA w Krakowie z 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 54/24, jako spóźniony.
Odpis powyższego postanowienia został również dwukrotnie awizowany w dniach 14 i 22 listopada 2024 r., a następnie został on odebrany przez pełnomocnika Strony w dniu 29 listopada 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 64 z akt sprawy I SPP/Kr 54/24), a zatem wyznaczony w nim termin upływał z dniem 5 grudnia 2024 r.
Pismem z 6 grudnia 2024 r. pełnomocnik Skarżącego wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, w którym zaskarżyła w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 października 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 54/24, wnosząc jednocześnie o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu narzucono naruszenie przepisów postępowania:
- polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że doszło do złożenia sprzeciwu po terminie w sytuacji w której Skarżący odbierając w dniu 1 października 2024 działała w zaufaniu do operatora pocztowego co do prawidłowości daty wydania przesyłki o otwarciu biegu terminu do złożenia sprzeciwu, a w konsekwencji do nieprawidłowego przyjęcia, że upływ terminu do złożenia sprzeciwu nastąpił w dniu 7 października 2024 r.
Skarżący uargumentował swoje zażalenie tym, że uznaje za niezasadne przyjęcie, że doszło do uchybienia terminowi do złożenia sprzeciwu na oddalenie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. Podniósł on również, że nie jest możliwa do zaakceptowania sytuacja, w której rozstrzygnięcie o prawach Skarżącego jest de facto następstwem błędów występujących po stronie wyznaczonego operatora pocztowego. Skarżący ponadto działał w zaufaniu do operatora wyznaczonego i liczył termin na wniesienie sprzeciwu od dnia otrzymania przesyłki pocztowej, tj. od dnia 1 października 2024 r., a sprzeciw został złożony siedem dni później. Zdaniem strony, jeżeli bowiem upływ terminu 14 dni od odbioru przesyłki minął w dniu 30 września 2024 r. to przesyłka nie powinna być wydana w dniu 1 października 2024 r., przecież do tego czasu winna być już zwrócona do nadawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Odesłanie zawarte w art. art. 197 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, zastosowanie znajdują również odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, a zatem w niniejszym postępowaniu zastosowanie będzie miał także art. 178 p.p.s.a. W przepisie tym ustawodawca zawarł przesłanki odrzucenia środka zaskarżenia. Przesłankami tymi są zatem wniesienie skargi kasacyjnej (zażalenia) po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego oraz nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków skargi kasacyjnej (zażalenia).
Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia. Oznacza to, że na ich podstawie, wbrew faktom, uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu".
W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. upływ ostatniego dnia okresu.
Mając na uwadze przytoczony wyżej termin czternastu dni oraz to, iż po upływie tego terminu doręczenie uważa się za dokonane, skutek odebrania przez pełnomocnika Skarżącego przesyłki, a tym samym termin na wniesienie zażalenia, należy liczyć od 14 listopada 2024 r. Mając na uwadze powyższe termin na wniesienie środka zaskarżenia mijał siódmego dnia po doręczeniu, a więc 5 grudnia 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela tezę postanowienia tego sądu z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1762/15, w której stwierdzono, że: "Odebranie na żądanie strony pisma, po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a.". Dla niniejszej sprawy oznacza to, iż operator pocztowy nie powinien wydać pełnomocnikowi Skarżącego przesyłki po terminie, jednakże to, że ją wydał nie sprawia, że termin na wniesienie zażalenia mijał z dniem 6 grudnia 2024 r.
W innym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono, iż "Domniemanie doręczenia polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia odwołania. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi tylko w razie niespełnienia tak ukształtowanych warunków i tylko wówczas nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej." (zob. postanowienie NSA z 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2228/13).
Skoro więc odpis postanowienie WSA w Krakowie z 18 października 2024 r., sygn. akt I SPP/Kr 54/24, po dwukrotnym awizowaniu w dniach 14 i 22 listopada 2024 r., został doręczony po upływie ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a., a zatem 29 listopada 2024 r., to i tak termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 5 grudnia 2024 r. Strona skarżąca nadała zaś przesyłkę zawierającą zażalenie 6 grudnia 2024 r., a zatem jego wniesienie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
2