I FZ 268/21

I FZ 268/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Zalewska-Radzik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Ke 279/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2021-10-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 200 , art. 205 § 2 , art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1800
§ 2 pkt 9 , § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 15 ust. 2
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 279/21 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 26 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 października 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 279/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną przez A. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca") decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 26 lutego 2021 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2014 r. i styczeń 2015 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach na rzecz Spółki 101 915 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając zasądzone koszty postępowania Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w związku z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Sąd wskazał, że na koszty postępowania składały się wpis od skargi – 76 898 zł, opłata dla adwokata – 25 000 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie 2 powyższego wyroku, w części dotyczącej przyznanych kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 206 p.p.s.a., przez jego niezastosowanie przy wydawaniu rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania z tytułu zastępstwa procesowego tj. nierozważenie odstąpienia od ich zasądzenia w całości lub w części, podczas gdy istniały podstawy do odstąpienia w całości lub w części od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w zakresie opłaty dla adwokata.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Kielcach wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji.
W odpowiedzi na zażalenie Skarżąca wniosła o jego oddalenie oraz zwrot kosztów adwokackich według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
W tym miejscu wskazać należy, że zarządzeniem z 14 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 297/21, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na podstawie art. 218 p.p.s.a. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 7 689 715 zł (k-[...]), co nie było kwestionowane.
Stawki opłat za czynności adwokatów reguluje rozporządzenie. W myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wynoszą stawkę obliczoną na podstawie § 2 tego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 2 pkt 9 rozporządzenia stawka minimalna przy wartości przedmiotu sporu powyżej 5 000 000 zł wynosi 25 000 zł. Opierając się na powyższych regulacjach prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w punkcie 2 wyroku zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości łącznie 101 915 zł. W niniejszej sprawie wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.). W tym przypadku miał zatem zastosowanie § 15 ust. 2 rozporządzenia, w myśl którego opłaty w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równiej stawce minimalnej.
Zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis ten dopuszcza możliwość miarkowania kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, a ustalenie czy w sprawie zachodzi "uzasadniony przypadek", zostało pozostawione do uznania sądu. Sąd dokonuje analizy wszelkich mających znaczenie dla tej kwestii okoliczności sprawy i ocenia, czy występuje w niej uzasadniony przypadek. Należy zaznaczyć, że art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi. W przypadku miarkowania kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie rozstrzygnięcia. Nie można zatem skutecznie czynić sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). Sąd bowiem stosuje przedmiotowy przepis z urzędu według własnej, swobodnej oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy. W literaturze wskazuje się również, że zastosowanie art. 206 p.p.s.a. jest pozostawione uznaniu sądu, zaś katalog okoliczności uzasadniających miarkowanie lub odstąpienie od zasądzenia kosztów ma charakter otwarty, na co wskazuje zwrot "w szczególności" (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 797-800, komentarz do art. 206). Wyjaśnić należy, że co do zasady uwzględnienie skargi winno skutkować przyznaniem od organu zwrotu kosztów. Wiąże się to z faktem poniesienia przez Skarżącą kosztów postępowania, w tym uiszczeniem wpisu od skargi oraz wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem. Z tego względu art. 206 p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w przypadkach szczególnych, uzasadnionych okolicznościami sprawy. Jednakże w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zasadą wynikającą z art. 200 –204 p.p.s.a. jest zwrot niezbędnych kosztów postępowania w sytuacjach w nich określonych, zaś możliwość ograniczenia czy odstąpienia od realizacji tej zasady, przewidziana w art. 206 p.p.s.a., stanowi wyjątek, który może być zastosowany w uzasadnionych przypadkach, a nie jako reguła działania sądu (tak: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 206, pkt 4). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoje rozstrzygnięcie dotyczące kosztów i należy uznać, że dokonał tego w sposób wystarczający.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że określenie przez Sąd pierwszej instancji wysokości przyznanych kosztów postępowania było prawidłowe. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały bowiem okoliczności stanowiące uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji.