I FZ 257/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-06-26
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuwpis sądowyskarga kasacyjnazażalenieNSAWSApełnomocniknależyta starannośćpodatek VAT

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej, uznając brak winy strony w uchybieniu terminu za nieuprawdopodobniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie wzywające do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej. Strona skarżąca argumentowała, że nie znała podstaw żądania dopłaty wpisu, a pełna świadomość pojawiła się dopiero po doręczeniu postanowienia odrzucającego skargę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a zaniedbania pełnomocnika obciążają stronę.

Sprawa dotyczyła zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA. Zarządzenie to wzywało do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Strona skarżąca podnosiła, że w zarządzeniu nie wskazano wartości przedmiotu zaskarżenia ani wysokości pełnego wpisu, co wprowadziło pełnomocnika w błąd. Pełna świadomość co do konieczności dopłaty pojawiła się dopiero po doręczeniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślono, że terminy procesowe służą zdyscyplinowaniu postępowania, a ich uchybienie wywołuje skutki prawne. Sąd wskazał, że przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku braku winy strony, a zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika obciążają stronę. W ocenie NSA, powoływane okoliczności nie świadczyły o przeszkodzie nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę, że pełnomocnik strony otrzymał wcześniej odpis postanowienia NSA zwracającego skargę kasacyjną w celu uzupełnienia braków, z którego uzasadnienia wynikały przyczyny ponownego obliczenia wpisu. Zaniechanie złożenia zażalenia w terminie, mimo wątpliwości, zostało uznane za brak należytej staranności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała braku winy.

Uzasadnienie

Brak winy wymaga szczególnej staranności. Niezrozumienie przyczyn wezwania nie jest wystarczające do przywrócenia terminu. Zaniedbania pełnomocnika obciążają stronę. Strona powinna była podnieść zarzuty wobec zarządzenia w drodze zażalenia w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Na równi z winą strony traktuje się zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 85

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 76 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zaniedbania pełnomocnika obciążają stronę. Strona otrzymała postanowienie NSA z uzasadnieniem przyczyn ponownego obliczenia wpisu.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik nie znał podstaw żądania dopłaty wpisu, co wprowadziło go w błąd. W zarządzeniu nie wskazano wartości przedmiotu zaskarżenia ani wysokości pełnego wpisu.

Godne uwagi sformułowania

Na równi z winą strony traktuje się zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika. Zaniechania złożenia środka odwoławczego w tym zakresie mimo istniejących po stronie skarżącego wątpliwości w kwestii zasadności zarządzenia z pewnością nie można uznać za dochowanie należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście winy strony i zaniedbań pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do zażalenia na zarządzenie o uzupełnieniu wpisu od skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące terminów procesowych i odpowiedzialności za działania pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Brak winy czy brak staranności? NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na przywrócenie terminu procesowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 257/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Wr 1004/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-12-11
I FZ 258/08 - Postanowienie NSA z 2008-06-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 85 i art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1004/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2007 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2000 r. postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1004/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił W. L. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2007 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 kwietnia 2006 r., Nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2000 r.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż odpis zarządzenia został pełnomocnikowi strony doręczony w dniu 25 lipca 2007 r., wraz z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia zażalenia. W dniu 5 września doręczono natomiast pełnomocnikowi postanowienie z dnia 20 sierpnia 2007 r. odrzucające skargę kasacyjną strony z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie należnego wpisu. Zażalenie na zarządzenie z dnia 18 lipca 2007 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia zostało nadane w dniu 12 września 2007 r. W uzasadnieniu wniosku poinformowano, że kwota uzupełniająca wpis od skargi kasacyjnej została uiszczona pod błędną sygnaturą akt, podniesiono też, iż w treści zarządzenia nie została wskazana ani wartość przedmiotu zaskarżenia ani też wysokość pełnego wpisu od skargi kasacyjnej, przez co pełnomocnik skarżącego w chwili doręczenia odpisu tego zarządzenia nie znał przyczyny, dla której wcześniejsza opłata została uznana za niewłaściwą. Przyczyny te stały się pełnomocnikowi znane dopiero po doręczeniu postanowienia z 20 sierpnia 2007 r. Podniesiono też, iż Sąd nie przeprowadził postępowania w trybie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu I instancji żaden z argumentów przedstawionych we wniosku nie dotyczy uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu, a wywody pełnomocnika należy uznać za zarzuty wobec postępowania Przewodniczącego Wydziału prowadzącego do wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Treść akt sprawy nie pozwala stwierdzić, iż strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, iż Sąd I instancji błędnie uznał, że fakt nieokreślenia w przedmiotowym zarządzeniu podstawy żądania dopłaty wpisu sądowego powiązany z faktem opłacenia na wcześniejsze wezwanie wpisu od skargi kasacyjnej nie mógł skarżącego wprowadzić w uzasadniony błąd. W konsekwencji zaś skarżący dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem postanowienia z dnia 20 sierpnia 2007 r. miał świadomość, że nie opłacił całego żądanego przez Sąd wpisu. Nie sposób dopatrzyć się winy skarżącego w niewykonaniu zarządzenia w sytuacji, gdy pozostawał on w uzasadnionym przekonaniu, że wpis został w całości prawidłowo opłacony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy zauważyć, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności., o czym wyraźnie mówi art. 85 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Zauważyć przy tym należy, iż na równi z winą strony traktuje się zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika, prowadzące do uchybienia terminu.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie uznał, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się bowiem z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a powołane zarówno we wniosku jak i w zażaleniu okoliczności nie wskazują na to, iż niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności.
Podkreślić należy przede wszystkim to, iż działania i zaniechania pełnomocnika odnoszą skutek wobec strony, stąd też brak należytej staranności wykazanej w toku postępowaniu przez pełnomocnika obciąża stronę przez niego reprezentowaną. Nie stanowi przyczyny uprawdopodobniającej brak winy powoływane przez stronę jak i jej pełnomocnika niezrozumienie przyczyn wezwania o uzupełnienie wpisu od skargi kasacyjnej - wszelkie zarzuty strony wobec zarządzenia Przewodniczącego Wydziału mogły być podniesione właśnie w drodze zażalenia (złożonego w ustawowym terminie). Zaniechania złożenia środka odwoławczego w tym zakresie mimo istniejących po stronie skarżącego wątpliwości w kwestii zasadności zarządzenia z pewnością nie można uznać za dochowanie należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Nadto argumentacja strony w tym zakresie budzi wątpliwości, bowiem z akt sprawy I FSK 649/07 wynika, iż pełnomocnikowi strony doręczono w dniu 19 lipca 2007 r. (a więc zanim został stronie doręczony odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej) odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracającego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargę kasacyjną strony w celu uzupełnienia dostrzeżonych braków. Z uzasadnienia tego postanowienia wynikają przyczyny, dla których Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wpis od skargi kasacyjnej powinien być obliczony ponownie, a strona powinna być wezwana do jego opłacenia (uzupełnienia). Nie ma przy tym znaczenia, iż odpis tego postanowienia został doręczony innemu pełnomocnikowi niż ten, któremu doręczono odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wpisu - zgodnie z art. 76 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. Skoro z akt nie wynika, iżby strona wskazała, któremu z pełnomocników doręczać pisma w sprawie, sąd administracyjny mógł dokonać samodzielnie wyboru pełnomocnika i temu pełnomocnikowi doręczyć dane pismo.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.