I FZ 256/24

I FZ 256/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 692/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 4, art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 692/24, o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 692/24, w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 stycznia 2024 r., nr 1401-IOA1.4105.79.2023, w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 692/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprostował oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu wyroku tego sądu z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 692/24, uwzględniającego skargę R. sp. z o.o. (dalej "spółka" lub "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej "organ") z 8 stycznia 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym, w ten sposób, że w przedostatnim akapicie na siedemnastej stronie uzasadnienia wyroku w miejsce zwrotu "na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz 3 P.p.s.a." wpisał zwrot "na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a.".
W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzenie sądu, że wyrok został wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz 3 p.p.s.a. jawnie, w oczywisty sposób nie koresponduje z pozostałą treścią uzasadnienia wyroku, a szczególnie nie odpowiada rozstrzygnięciu zawartemu w sentencji orzeczenia. W niniejszej sprawie oczywistą intencją sądu było zastosowanie litery a) oraz c) punktu 1. art. 145 § 1 p.p.s.a., a więc pierwszej i trzeciej litery alfabetu, a nie pierwszej i trzeciej liczby naturalnej, tak, jak omyłkowo podano na stronie siedemnastej w przedostatnim akapicie uzasadnienia wyroku.
Na powyższe postanowienie organ wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 156 § 1 p.p.s.a przez niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wskutek wadliwego przyjęcia, że zakres sprostowania wyroku dokonany zaskarżonym postanowieniem mieści się w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej, Zdaniem organu sąd w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w istocie uzupełnił uzasadnienie wyroku i ustalił podstawę prawną wyroku, co wykracza poza granice objęte dyspozycją ww. przepisu. W konsekwencji wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu zażalenia organ podniósł, że sąd błędnie uznał oczywisty charakter prostowanej omyłki. Wnioskowi, że oczywistość wadliwości wyraża się w natychmiastowej rozpoznawalności przedmiotowej omyłki oraz w tym, że wynika ona jednoznacznie z treści orzeczenia, przeczy sposób uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym sąd odwołał się do treści wyroku z 28 maja 2024 r., wskazując, że w jego sentencji uchylił zaskarżoną decyzję, zaś w uzasadnieniu wskazał na uchybienia organów powodujące konieczność tego uchylenia oraz poinstruował organ co do sposobu postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z takiego stanu rzeczy sąd wywiódł, że wskazana w wyroku podstawa prawna (art. 145 § 1 pkt 1 oraz 3 p.p.s.a.) w sposób oczywisty nie koresponduje z pozostałą treścią uzasadnienia wyroku, a szczególnie nie odpowiada rozstrzygnięciu zawartemu w sentencji orzeczenia. Zdaniem organu jednakże odwołanie się do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. koresponduje z treścią sentencji o tyle, że odwołuje się do sposobu rozstrzygnięcia (uchylenia zaskarżonej decyzji), natomiast przyczyny tego uchylenia, rodzaje, sposoby i zakres stwierdzonych naruszeń pozostawały niewyartykułowane w zakresie podstawy prawnej. Organ podkreślił także, że kwestia naruszenia w zaskarżonej decyzji prawa materialnego nie przebija w oczywisty sposób z treści uzasadnienia wyroku z 28 maja 2024 r. Przeciwnie, wynika z niego wyraźnie, że wypowiedź sądu poświęcona jest kwestii ustaleń faktycznych, a z uzasadnienia wyroku organ nie byłby w stanie wyprowadzić wniosku, jakie przepisy prawa materialnego i w jaki sposób naruszył. Zdaniem organu wbrew wywodom sądu zalecenia co do dalszego postępowania nie wskazują na oczywistość omyłki w całym zakresie objętym sprostowaniem wyroku, gdyż w żadnej mierze zakres zaleceń nie wskazuje na oczywistość naruszenia prawa materialnego, odnosi się on bowiem do sfery ustaleń faktycznych.. Oczywistemu charakterowi błędu popełnionego przez sąd w uzasadnieniu wyroku przeczy również fakt, że impulsem do ingerencji w treść uzasadnienia nie było samodzielne dostrzeżenie przez sąd tego błędu na etapie sporządzania uzasadnienia, lecz treść skargi kasacyjnej organu (zarzut sporządzenia uzasadnienia wyroku niezgodnie z wymogami ustawowymi).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Powyższy przepis dopuszcza sprostowanie niedokładności (błędów pisarskich, rachunkowych lub innych oczywistych omyłek), które ujawniły się wydanym wyroku, zarówno w jego sentencji, jak i uzasadnieniu. Możliwe jest jednak sprostowanie tylko takich wad w treści wyroku, które mają charakter oczywisty. Sprostowanie może dotyczyć przykładowo właściwego oznaczenia stron czy też dokładnego wymienienia podmiotów postępowania, wskazania prawidłowej daty czy sygnatury akt rozstrzyganej sprawy. Błąd pisarski to widoczny, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwie użyty wyraz, widocznie mylna pisownia. Z kolei błąd rachunkowy to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych. Natomiast "inna oczywista omyłka" jest swym charakterem zbliżona do niedokładności, błędu pisarskiego i rachunkowego (por. wyrok NSA z 17 września 2008 r., sygn. akt I OZ 678/08; CBOSA).
Podkreślenia także wymaga, że nieprawidłowości wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. muszą mieć ewidentny, bezsporny charakter oraz nie mogą wpływać na treść rozstrzygnięcia, prowadzić do jego zmiany. Korekta orzeczenia jest możliwa wówczas, gdy omyłka wynika wprost z orzeczenia, w sposób pozwalający na jej natychmiastowe rozpoznanie. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Pod pojęciem "oczywistej omyłki" nie należy rozumieć ani przeoczenia, jakiego sąd się dopuścił przy rozstrzygnięciu sprawy, ani niezgodności sentencji z następnie sporządzonym uzasadnieniem (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2010, Wyd. 4, s. 375).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę organu co do tego, że sprostowana zaskarżonym postanowieniem nieprawidłowość w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA.Wa 692/24, wykracza poza omówiony wyżej zakres zastosowania art. 156 § 1 p.p.s.a. Dokonanie przez sąd zmiany w podstawie prawnej wyroku nie może być utożsamiane z niedokładnością, oczywistą omyłką lub błędem pisarskim podlegającym sprostowaniu. Modyfikacja podstawy prawnej wyroku nie ma bowiem charakteru oczywistego, gdyż do jej dokonania konieczna jest szczegółowa analiza treści uzasadnienia wyroku. Potwierdza to również pośrednio sąd pierwszej instancji w treści zaskarżonego postanowienia. Ponadto stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazanie oraz wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest jednym z obligatoryjnych elementów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, a prawidłowość tego elementu może być objęta zarzutem kasacyjnym (tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie) i stanowić samodzielną podstawę uchylenia wyroku.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.