I FZ 243/13

Naczelny Sąd Administracyjny2013-06-28
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z kosztówspółkapostępowanie sądowoadministracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymistrata podatkowapłynność finansowamajątek trwałyzajęcie komornicze

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odmowie częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, uznając, że spółka nie wykazała braku środków na ich pokrycie pomimo poniesionych strat.

Spółka W. S.A. zaskarżyła postanowienie WSA w Kielcach, które oddaliło jej wniosek o częściowe zwolnienie z kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że poniosła straty w latach 2011-2012 i jej majątek jest obciążony zajęciami komorniczymi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów, a sama strata nie świadczy o utracie płynności finansowej. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie W. S.A. w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2013 r., które oddaliło wniosek spółki o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nadające rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd pierwszej instancji uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów, wskazując na wartość jej majątku trwałego (ponad 49 mln zł) i prowadzoną działalność gospodarczą. Podkreślono, że strata podatkowa nie jest równoznaczna z utratą płynności finansowej. Spółka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów P.p.s.a., twierdząc, że błędnie przyjęto posiadanie przez nią środków, podczas gdy jej majątek jest obciążony zajęciami komorniczymi, a konta bankowe zajęte. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Stwierdzono, że spółka nie przedłożyła dowodów na zajęcie rachunków bankowych czy ustanowienie hipotek na nieruchomościach, a sama strata nie przesądza o braku środków. W związku z tym nie było podstaw do zwolnienia spółki od kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama strata podatkowa nie świadczy o utracie płynności finansowej, a spółka nie przedstawiła dowodów na obciążenie majątku i rachunków bankowych zajęciami komorniczymi, które uniemożliwiałyby pokrycie kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Częściowe zwolnienie od kosztów może być przyznane osobie prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 245

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez strony.

P.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane na wniosek strony.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Strata podatkowa nie jest równoznaczna z utratą płynności finansowej. Spółka nie przedstawiła dowodów na zajęcie majątku lub rachunków bankowych przez komorników.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że poniosła straty i jej majątek jest obciążony zajęciami komorniczymi, co uniemożliwia pokrycie kosztów.

Godne uwagi sformułowania

Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych. Istotne jest natomiast osiąganie przez skarżącą przychodów. Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania.

Skład orzekający

Krystyna Chustecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy dla osób prawnych, zwłaszcza w kontekście strat podatkowych i obciążeń majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej sytuacji finansowej; wymaga indywidualnej oceny dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego, jakim są koszty sądowe i prawo pomocy, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd ocenia sytuację finansową spółki.

Czy strata w biznesie automatycznie oznacza zwolnienie z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 243/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-05-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Chustecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Ke 182/13 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2013-08-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246, art. 245
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Krystyna Chustecka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r. zażalenia W. S.A. w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 182/13 ze skargi W. S.A. w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek W. S.A. w O. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 stycznia 2013 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności
Sąd wskazał, że Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle wartości jej majątku trwałego (49.890.356,63 zł), niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy.
Spółka nie wykazała ponadto, że pomimo trudności finansowych, zmaga się z groźbą niewypłacalności. Poniesienie w danym roku podatkowym straty nie oznacza bowiem utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych. Istotne jest natomiast osiąganie przez skarżącą przychodów. O możliwościach płatniczych Spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą, a przedłożone dokumenty dowodzą, że jest to działalność prowadzona na dużą skalę (działalność w zakresie sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych).
Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła Spółka zarzucając mu naruszenia art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) dalej: P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie jakoby Spółka posiadała dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania, podczas gdy zostało wykazane, że takowych środków nie posiada.
Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wskazała, że poniosła stratę w 2012 r., ale i w 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia błędnie wskazano, że Spółka posiada środki finansowe z uwagi na posiadany majątek trwały i jego wartość pomija się przy tym fakt, ze składniki jej majątku są pozajmowane przez komorników, na wszystkich nieruchomościach ustanowione zostały hipoteki, podobnie konta bankowe są pozajmowane przez komorników.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Warto podkreślić, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Rolą sądu jest natomiast dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia z art. 245 P.p.s.a.
Zdaniem NSA Sąd I instancji zasadnie wskazał, że istotny pozostaje fakt uzyskiwania przez Spółkę przychodów. Sama strata będąca wynikiem nadwyżki kosztów podatkowych nad przychodami nie przesądza bowiem jeszcze o całkowitym braku środków finansowych. Istotna pozostaje również okoliczność, że Spółka mimo wskazania w zażaleniu, że jej rachunki bankowe są zajęte przez komorników nie przedłożyła dokumentów potwierdzających ten fakt. Poza tym nie przedłożyła dokumentów świadczących, że na posiadanych przez nią nieruchomościach zostały ustanowiono hipoteki.
Reasumując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza możliwości płatniczych Spółki doprowadziła Sąd I instancji do słusznego wniosku, że nie istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez Spółkę postępowania sądowoadministracyjnego. Brak zatem podstaw do zwolnienia Spółki od poniesienia kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem (100 zł).
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI