I FZ 95/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-12
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniazwolnienie od kosztówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymimajątekdochódnieruchomośćdziałalność gospodarczazażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie o częściowym przyznaniu prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania.

Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, jednak WSA w Krakowie przyznał mu je jedynie w 1/3 części, wskazując na posiadanie przez niego nieruchomości. Skarżący odwołał się, argumentując, że jego majątek nie przedstawia dużej wartości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że posiadanie nieruchomości i możliwość uzyskania dochodu z działalności gospodarczej wyklucza całkowite zwolnienie od kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 października 2004 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy jedynie w 1/3 części od wpisu sądowego, oddalając wniosek w pozostałej części. Sąd uzasadnił to tym, że skarżący jest właścicielem dużego mieszkania oraz nieruchomości rolnej, co wyklucza uznanie go za osobę ubogą, mimo przejściowych kłopotów finansowych firmy. Skarżący w zażaleniu kwestionował wartość swojego majątku i domagał się pełnego zwolnienia od kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazał przesłanek do całkowitego zwolnienia. NSA zwrócił uwagę na sprzeczności we wniosku dotyczące dochodów z działalności gospodarczej oraz na fakt posiadania przez skarżącego nieruchomości rolnej, która, mimo twierdzeń skarżącego, stanowi majątek. Sąd podkreślił, że posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, chyba że majątek jest obciążony lub jego zbycie jest ograniczone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie majątku, w tym nieruchomości, oraz możliwość uzyskania dochodu z działalności gospodarczej, nawet jeśli jest ona przejściowo zawieszona, wyklucza możliwość całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie nieruchomości rolnej i mieszkania, a także sprzeczne informacje dotyczące dochodów z działalności gospodarczej, nie pozwalają na stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Zawieszenie działalności, która przynosiła dochód, zostało uznane za niezrozumiałe w kontekście wniosku o zwolnienie od kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

PPSA art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha stanowi majątek, który należy uwzględnić przy ocenie wniosku o prawo pomocy. Niezrozumiałe jest zawieszenie działalności gospodarczej, która przynosiła dochód, w sytuacji ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Mieszkanie skarżącego nie przedstawia zbyt dużej wartości. Nieruchomość rolna to łąka w Bieszczadach, a nie działka budowlana, i nie stanowi ona żadnego majątku.

Godne uwagi sformułowania

nie należy do osób ubogich nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nie stanowi ona żadnego majątku Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych

Skład orzekający

Marek Zirk-Sadowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadania majątku (nieruchomości) i sytuacji finansowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób fizycznych ubiegających się o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z przyznawaniem prawa pomocy i oceną sytuacji majątkowej wnioskodawcy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Posiadasz ziemię i firmę? Prawo pomocy może być poza Twoim zasięgiem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 95/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia W. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2004r., sygn. akt I SA/Kr 699/04 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt I SA/Kr 699/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił W. I. w 1/3 części od wpisu sądowego i w pozostałej części oddalił wniosek Skarżącego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż Skarżący nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest on bowiem właścicielem dużego mieszkania oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,82 ha, która nie jest obciążona hipoteką, a zatem z całą pewnością nie należy do osób ubogich. Uwzględniając fakt, iż obecnie jego firma ma przejściowe kłopoty finansowe, Sąd częściowo zwolnił skarżącego w 1/3 części od wpisu sądowego. Sąd podkreślił, iż Skarżący bardzo ogólnikowo stwierdził, iż jego firma ma poważne kłopoty finansowe, jednak ani z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani też ze sprzeciwu nie wynika, czym obecnie zajmuje się skarżący i jakie osiąga dochody. Zdaniem Sądu, tym bardziej więc nie można uznać, aby skarżący nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tylko to stanowi podstawę do całkowitego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
W zażaleniu od powyższego postanowienia, wniesionym w ustawowym terminie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części w której Sąd wniosek oddalił i zwolnienie Skarżącego z pozostałej części kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż mieszkanie Skarżącego nie przedstawia, wbrew twierdzeniom Sądu, zbyt dużej wartości, gdyż jest to "zaadoptowany strych na osiedlu bloków" a wykazana we wniosku nieruchomość rolna to łąka w Bieszczadach, a nie działka budowlana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie należy oddalić. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż Skarżący nie spełnia powyższych przesłanek. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, iż Skarżący wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, nie przynosi ona dochodów ( pkt 5 wniosku ). Jednocześnie w tym samym wniosku, w punkcie 10, wbrew powyższemu zdaniu, Skarżący podał, iż z tytułu prowadzonej działalności osiąga miesięcznie dochód 1 000 zł. Jako jeden z argumentów zażalenia podniesiono, iż działalność ta, jako nie przynoszącą dochodów, Skarżący zmuszony był zawiesić z dniem 30 września 2004 r. Nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych Strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2004 r., sygn. akt FSK 830/04)
W ocenie Sądu, skoro Skarżący twierdzi, że ma kłopoty finansowe, to niezrozumiałym jest dla Sądu zawieszenie działalności, która przynosiła stały dochód w kwocie 1 000 zł miesięcznie. Ponadto w zażaleniu zarzucono, że Sąd nieprawidłowo ocenił sytuację majątkową Skarżącego, ponieważ wymieniona we wniosku nieruchomość rolna nie jest działką budowlaną, a więc – cytując autora zażalenia – "nie stanowi ona żadnego majątku". Z argumentem tym nie można się zgodzić z dwóch powodów. Po pierwsze, odmawiając całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha (zgodnie z danymi zawartymi we wniosku z dnia 23 czerwca 2004 r.) a nie – jak zarzucono w zażaleniu - że jest właścicielem nieruchomości budowlanej. Po drugie, niezrozumiałe dla Sądu jest twierdzenie Skarżącego, iż przedmiotowa działka "nie stanowi żadnego majątku". Można dyskutować o jej ewentualnej wartości, ale niewątpliwie – jako nieruchomość rolna – jakąś wartość przedstawia. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04). Z wyżej powołanych względów nie jest możliwe uwzględnienie wniosku Skarżącego w całości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie wskazał Sąd I instancji, iż wniosek Skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie z uwagi na przejściowe kłopoty finansowe.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI