I FZ 235/14

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Sąd pierwszej instancji, analizując wniosek skarżącego, stwierdził, że choć jego sytuacja finansowa jest trudna, nie można jej uznać za stan świadczący o braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Kluczowym argumentem było to, że skarżący w latach 2007-2008 darował swoim dzieciom znaczną część majątku, w tym nieruchomości, pojazdy i sprzęt, co znacząco wpłynęło na jego obecny status majątkowy. Sąd uznał, że skarżący, będąc w podeszłym wieku i lecząc się poważnie, powinien rozważyć możliwość skorzystania z prawa do ubiegania się o środki niezbędne do utrzymania od osób obdarowanych, zgodnie z art. 897 Kodeksu cywilnego. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa i art. 897 Kc, argumentując, że koszty sądowe nie są osobistą potrzebą i nie można ich dochodzić od obdarowanych, a sąd powinien badać jego sytuację, a nie potencjalne uprawnienia wynikające z innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów przez strony i powinna być stosowana w uzasadnionych przypadkach. NSA stwierdził, że skarżący nie udowodnił, iż nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów sądowych. Dobrowolne pozbycie się majątku o znacznej wartości nie może pozostać bez wpływu na ocenę jego sytuacji finansowej. Sąd uznał, że osoba, która świadomie pozbawia się majątku pozwalającego na pokrycie kosztów sądowych, nie może oczekiwać, że zostaną one pokryte ze środków publicznych. Dodatkowo wskazano, że skarżący nie podjął próby zwrócenia się o pomoc do dzieci, co czyni przerzucanie kosztów na podatników sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający