I FZ 23/26

I FZ 23/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Lu 372/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-10-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 87 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 372/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr 0601-IOA[1].4103.1.2023.21 w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 372/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd pierwszej instancji) odmówił M.
Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca, Spółka) przywrócenia terminu
do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Spółki
na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 4 kwietnia 2024 r.
w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2018 r.
W uzasadnieniu wskazał, że jedyną przyczyną uchybienia terminu, jaką wskazuje Skarżąca, jest omyłka. Zaznaczył, że pełnomocnik Spółki, wykonując wezwanie do usunięcia braków fiskalnych skargi kasacyjnej, w rzeczywistości pomylił się dwukrotnie, tj. dokonał przelewu na konto innego sądu administracyjnego oraz uiścił niewłaściwą, zbyt niską kwotę. W ocenie Sądu pierwszej instancji obu omyłek można było uniknąć w wypadku dołożenia przez pełnomocnika Spółki należytej staranności. Zauważył przy tym, że wpis opłacał nie pełnomocnik, ale członek zarządu Spółki. W tej sytuacji do podstawowych przejawów dbałości o interes Skarżącej powinno należeć sprawdzenie przez pełnomocnika, czy wpis został należycie uiszczony, tj. czy wpłacano go w terminie, w prawidłowej wysokości oraz na właściwe konto. Wyjaśnił, że nie można stwierdzić, że pełnomocnik Skarżącej dochował odpowiedniej staranności, a zatem uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zaniechanie stosownych działań należy ocenić jako niedbalstwo.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła Skarżąca, zarzucając naruszenie:
1) art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez nieprzywrócenie terminu
do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 października 2025 r., w sprawie o sygn. akt
I SA/Lu 372/24, pomimo ze Skarżąca omyłkowo wpis od skargi kasacyjnej opłaciła na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zamiast
w Lublinie, czego nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, pomimo że ponownie wezwał do uzupełnienia wpisu o 36 zł w konsekwencji Skarżąca pozostawała w przekonaniu, iż poprawnie uzupełniła braki formalne skargi kasacyjnej;
2) art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez nieprzywrócenie terminu
do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 23 października 2025 r., w sprawie o sygn. akt
I SA/Lu 372/24, pomimo ze Skarżąca uiściła pierwotnie wpis od skargi kasacyjnej
w wymaganej kwocie na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, wprawdzie omyłkowo ale poniosła tym samym ciężar wpisu od pisma, a przepisy art. 230-233 p.p.s.a. i Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 535) nie wskazują bezpośrednio, ze wpis ma być uiszczony na konkretnie wskazany rachunek bankowy skonkretyzowanego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
3) art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483), poprzez pozbawienie Skarżącego prawa do sądowoadministracyjnej kontroli decyzji organów podatkowych oraz pozbawieniem konstytucyjnego prawa do sądu w wyniku odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu z powodu omyłkowego opłacenia skargi kasacyjnej na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zamiast w Lublinie; która ta omyłka nie została dostrzeżona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie pomimo ponownego wezwania do uzupełnienia wpisu
o kwotę 36 zł.
W rezultacie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnie
o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności
w terminie.
Stosowanie do treści art. 219 § 1 p.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. § 2 tego artykułu stanowi,
że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swym orzecznictwie wskazywał, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu
do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy
w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku
(np. postanowienie NSA z 12 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 66/24).
Jak wynika z akt sprawy Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarządzeniem z 4 lutego 2025 r. wezwał pełnomocnika Skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1962 zł. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 24 lutego 2025 r. Należy w tym miejscu zauważyć, że w wezwaniu Przewodniczący wskazał podstawę prawną zarządzenia i poinformował o sposobie uiszczenia wpisu oraz podał, na jaki numer rachunku bankowego należy uiścić wymagany wpis. Jednocześnie pouczył, że nieuiszczenie wpisu sądowego we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Tymczasem jak wskazał pełnomocnik Skarżącej, prezes Spółki omyłkowo uiścił wpis od skargi kasacyjnej na adres rachunku bankowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wskazał, że mogło to wynikać z przekonania
o właściwości miejscowej z uwagi na fakt, iż siedzibą Spółki jest Warszawa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu. W złożonym zażaleniu Spółka próbuje wykazać, że wina w niewłaściwym opłaceniu wpisu sądowego
od skargi kasacyjnej wynika z błędów leżących po stronie Sądu pierwszej instancji. Skarżąca podnosi, że do momentu doręczenia odpisu postanowienia z 30 czerwca 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, była przekonana o skutecznym uzupełnieniu braku formalnego wniesionego środka zaskarżenia w postaci uiszczenia należnego wpisu sądowego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze powyższe, nie można uznać omyłkowego dokonania wpłaty wpisu sądowego od skargi
na rachunek bankowy innego sądu administracyjnego niż właściwy, za okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Zwłaszcza, że pełnomocnik Skarżącej otrzymał zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w którym wskazano rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem uznał,
że okoliczności przedstawione przez pełnomocnika Skarżącej nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Nieuwagi czy jak wskazał pełnomocnik Skarżącej "omyłki" wynikającej
z mylnego przekonania o właściwości miejscowej innego sądu administracyjnego przez osobę dokonującą płatności nie można kwalifikować jako brak winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Sąd pierwszej instancji również prawidłowo wskazał, że w sytuacji przedstawionej w sprawie do podstawowych przejawów dbałości o interes Skarżącej powinno należeć sprawdzenie przez pełnomocnika, czy wpis został należycie uiszczony.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając,
że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.