I FZ 23/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-15
NSApodatkoweŚredniansa
zażalenieniedopuszczalnośćlegitymacja procesowastrona postępowaniapodatek VATpostanowienieNSA

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie wniesione przez osobę fizyczną, która nie była stroną postępowania, mimo że była prezesem zarządu spółki, na rzecz której wydano postanowienie.

Sprawa dotyczy zażalenia J.W. na postanowienie WSA we Wrocławiu o odrzuceniu skargi spółki T. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora IAS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że zażalenie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony, tj. J.W. we własnym imieniu, podczas gdy postanowienie dotyczyło spółki T. sp. z o.o. Zgodnie z przepisami, tylko strona postępowania lub inne wskazane podmioty mogą wnieść zażalenie. W związku z tym, NSA odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę z zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 115/23, które odrzuciło zażalenie spółki T. sp. z o.o. na wcześniejsze postanowienie WSA o odrzuceniu skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu dotyczącą podatku od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zażalenie wniesione przez J.W. podlega odrzuceniu jako wniesione przez podmiot nieuprawniony. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie na postanowienie WSA może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stronami postępowania są skarżący oraz organ, którego działanie jest przedmiotem skargi. W tej sprawie stroną postępowania była spółka T. sp. z o.o., a zaskarżone postanowienie zostało wydane wobec tej spółki. J.W., mimo pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki i faktycznego dokonywania czynności procesowych w jej imieniu, nie posiadał legitymacji do zaskarżenia we własnym imieniu rozstrzygnięcia wydanego wobec spółki. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna nie posiada legitymacji do wniesienia zażalenia we własnym imieniu na postanowienie sądu administracyjnego wydane wobec spółki, nawet jeśli jest prezesem zarządu tej spółki.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stronami postępowania są skarżący oraz organ. Tylko strona postępowania lub inne wskazane podmioty (prokurator, RPO, RPD) mogą wnieść zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Spółka jest odrębnym podmiotem prawa od osoby fizycznej, nawet jeśli ta osoba fizyczna pełni funkcję jej prezesa zarządu. W związku z tym, zażalenie wniesione przez osobę fizyczną we własnym imieniu na postanowienie wydane wobec spółki jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 173 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 32

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 33

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony (J.W. we własnym imieniu zamiast spółki T. sp. z o.o.).

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie podlega odrzuceniu jako wniesione przez podmiot nieuprawniony. Nie można jednak z tego faktu wywodzić, że przysługuje mu legitymacja do zaskarżenia we własnym imieniu rozstrzygnięcia sądowego wydanego wobec spółki.

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że spółka jest odrębnym podmiotem prawa od jej organów, a legitymacja procesowa przysługuje spółce, a nie jej prezesowi działającemu we własnym imieniu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zażalenie jest wnoszone przez osobę fizyczną we własnym imieniu na postanowienie dotyczące spółki, której jest organem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z legitymacją procesową, co jest istotne dla prawników praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 23/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
I SA/Wr 115/23 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2023-04-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 32, art. 33, art. 173 par. 2, art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 115/23, o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2022 r., nr 0201-IOA.4103.61.2021, w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., I, II i IV kwartał 2016 r. oraz podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r., kwiecień, czerwiec i grudzień 2016 r. postanawia odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 115/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", odrzucił zażalenie T. sp. z o.o. na postanowienie tego sądu z 25 kwietnia 2023 r. odrzucające skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 30 listopada 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2015 r., l, II i IV kwartał 2016 r. oraz podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. poz. 1054, ze zm.) za grudzień 2015 r. oraz marzec, kwiecień, czerwiec i grudzień 2016 r.
Na powyższe postanowienie 14 listopada 2023 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zażalenie wniesione przez J.W. W treści przedmiotowego pisma procesowego ww. wskazał, że zażalenie wnosi "(...) Imieniem własnym (...)".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu jako wniesione przez podmiot nieuprawniony.
Stosownie do art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przepis art. 33 cytowanej ustawy w ściśle określonych w nim przypadkach przyznaje prawo do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym również tzw. uczestnikom na prawach strony.
W świetle przywołanych przepisów jedną z przesłanek dopuszczalności zażalenia jest wniesienie go przez podmiot uprawniony. W przeciwnym wypadku, tj. gdy zażalenie wniesie podmiot nieuprawniony, będzie ono niedopuszczalne, a więc nie zainicjuje skutecznie postępowania sądowoadministraycjnego w drugiej instancji.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w tej sprawie — jak wynika z akt — stroną w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. jest T. sp. z o.o. (ta spółka, wnosząc skargę, zainicjowała postępowanie główne przed sądem pierwszej instancji), a przedmiotem zaskarżenia zażaleniem z 14 listopada 2023 r. jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 115/23, wydane wobec T. sp. z o.o. W konsekwencji to właśnie ten podmiot posiada legitymację do wniesienia środka odwoławczego od przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Tymczasem w treści pisma procesowego z 14 listopada 2023 r. wskazano, że zażalenie wnosi J.W. (oznaczony jako skarżący) w imieniu własnym.
Powtórzenia wymaga zatem, że zaskarżone postanowienie z 16 października 2023 r. nie zostało wydane wobec J.W., a wobec T. sp. z o.o., która jest odrębnym od wskazanej osoby fizycznej podmiotem prawa. J.W. pełni wprawdzie funkcję prezesa zarządu ww. spółki, uprawnionego do jednoosobowego działania w jej imieniu, w związku z czym oczywiste jest, że faktycznie dokonuje w imieniu spółki wszelkich czynności procesowych (np. sygnuje pisma procesowe wnoszone przez spółkę). Nie można jednak z tego faktu wywodzić, że przysługuje mu legitymacja do zaskarżenia we własnym imieniu rozstrzygnięcia sądowego wydanego wobec spółki.
W tych okolicznościach należało uznać zażalenie wniesione przez J.W. za niedopuszczalne.
Stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W myśl natomiast art. 180 w zw. z art. 197 § 2 cytowanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci zażalenie, jeżeli ulegało ono odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci je temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
sędzia NSA
A. Cudak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI