I FZ 225/25

I FZ 225/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 11, art. 125 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Artur Mudrecki, , po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1662/23 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 września 2023 r., nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 10 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1662/23, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: P.p.s.a.), zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi M.W. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z 21 września 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2018 r. - do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej prowadzonej przeciwko Skarżącemu.
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Sąd zwrócił uwagę, że: - w toku postępowania ustalono, iż wyrokiem z 19 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział II Karny w sprawie o sygn. akt II K 152/23 uznał Skarżącego za winnego popełnienia w okresie od września 2018 r. do grudnia 2018 r. określonych w tym wyroku czynów; - od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie wniesiona została apelacja, a sprawa przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach sygn. akt II AKa 289/25 oczekuje na rozpoznanie z terminem rozprawy 30 października 2025 r.; - na rozprawie przeprowadzonej przed tut. Sądem 10 września 2025 r. strony, odpowiadając na pytanie Sądu zgodnie oświadczyły, że przychylają się do ewentualnego zawieszenia postępowania w związku z postępowaniem prowadzonym przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, z uwagi na treść art. 11 P.p.s.a.; - istota poddanej kontroli sądowoadministracyjnej decyzji organu, zarówno w aspekcie podmiotowym jak i przedmiotowym, nierozerwalnie wiązała się z przedmiotem toczącego się postępowania karnego. Z kolei zawieszenie postępowania sądowego służy także wyeliminowaniu ryzyka sprzeczności ustaleń zawartych w wyroku sądu karnego z ustaleniami przyjętymi przez sąd administracyjny oraz dokonanymi przez organ podatkowy.
2. Na postanowienie Sądu pierwszej instancji zażalenie złożył Dyrektor IAS, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez przyjęcie, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego. Dyrektor IAS wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Zażalenie podlegało oddaleniu.
3.2. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
Zawieszenie postępowania określone w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uznał za zasadne zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej prowadzonej przeciwko Skarżącemu. Z kolei żalący uważa, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania, bowiem ustalenia w sprawie karnej wiązać będą organy podatkowe i sądy administracyjne jedynie w przypadku gdy będzie to wyrok skazujący; w przypadku zaś wydania wyroku innego niż skazujący organy podatkowe i sądy administracyjne uprawnione będą do samodzielnej oceny ustaleń sądu karnego zawartych w takim wyroku.
Istotnie, zgodnie z art. 11 P.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu tego przepisu należy przyjąć te z nich, które wynikają z sentencji wyroku karnego, dotyczą osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia, czyli ogólnie faktu popełnienia czynu stanowiącego określone przestępstwo (por. wyroki NSA z dnia: 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2070/09 i sygn. akt I FSK 790/10; 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2204/15 oraz 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2274/15). Sąd administracyjny musi uwzględnić w swoim orzekaniu tego rodzaju prawomocny wyrok karny, a co najistotniejsze nie ma prawa do jego kwestionowania, czy w jakikolwiek inny sposób dezawuowania ustaleń z niego wynikających w podanym zakresie objętym sentencją tego wyroku (zob. wyrok NSA z 19 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 407/17).
W realiach kontrolowanej sprawy zapadł już wyrok karny skazujący, co Sąd pierwszej instancji przyjął do podstawy rozstrzygnięcia. Wprawdzie nieprawomocny, to jednak termin (30 października 2025 r.) rozprawy apelacyjnej sprawy karnej nie był odległy na dzień rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania podjętego w dniu 10 września 2025 r. na posiedzeniu sądowym. Co ważkie, obecne na tym posiedzeniu strony postępowania, w tym za Dyrektora IAS radca prawny, "przychyliły się do ewentualnego zawieszenia postępowania toczącego się przed sądem z uwagi na treść art. 11 P.p.s.a. w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach pod sygnaturą II AKa 289/25, w którym termin rozprawy został wyznaczony na dzień 30 października 2025 r." (vide protokół rozprawy z 10 września 2025 r. - karta 152).
W takich okolicznościach przy uwzględnieniu art. 11 P.p.s.a. dopuszczalne było zawieszenie postępowania przez Sąd pierwszej instancji w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej przeciwko Skarżącemu.
Tut. Sądowi z urzędu wiadomo, że na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia w stosunku do Skarżącego zapadł już prawomocny wyrok skazujący (wyrok z 30 października 2025 r., pod sygn. II AKa 289/25). To z kolei wskazuje, że zawieszenie postępowania nie stanowiło naruszenia ekonomii postępowania.
3.3. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
3