I FZ 224/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-09-30
NSApodatkoweWysokansa
VATdoręczeniefikcja doręczeniaterminskargazażaleniepostanowienieOrdynacja podatkowaP.p.s.a.

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę VAT z powodu spóźnionego jej wniesienia, uznając fikcję doręczenia decyzji podatkowej.

Strona wniosła zażalenie na postanowienie WSA, które odrzuciło jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą VAT. WSA odrzucił skargę, uznając ją za spóźnioną z powodu zastosowania fikcji doręczenia decyzji na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej. Strona zarzuciła naruszenie tego przepisu, twierdząc, że nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie odbioru przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość zastosowania fikcji doręczenia i uznając skargę za spóźnioną.

Przedmiotem sprawy było zażalenie strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odrzuciło skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2008 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, opierając się na art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., ponieważ uznał, że skarga została wniesiona po terminie. Sąd wskazał, że decyzja została doręczona z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż przesyłka z decyzją była dwukrotnie awizowana, a mimo to nie została odebrana w ustawowym terminie. Skarga została złożona po upływie terminu do jej wniesienia. Strona w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 150 § 2 O.p., kwestionując prawidłowość zastosowania fikcji doręczenia, twierdząc, że nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie odbioru, a decyzja została wydana pełnomocnikowi po upływie terminu do odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd uznał, że skutek doręczenia decyzji nastąpił z dniem 20 sierpnia 2015 r., zgodnie z art. 150 § 1-2 O.p., a późniejsze wydanie przesyłki pełnomocnikowi nie niweczyło wcześniejszego skutku doręczenia. Sąd podkreślił, że doręczenie zastępcze jest równoważne z doręczeniem bezpośrednim, a późniejsze faktyczne otrzymanie pisma nie ma znaczenia prawnego w przypadku zastosowania fikcji doręczenia. NSA odrzucił również argumentację strony dotyczącą nieprawidłowości w sposobie pozostawienia awiza, uznając zwrotne potwierdzenie odbioru za dokument urzędowy, którego domniemania nie obalono. W konsekwencji, skarga złożona w dniu 22 września 2015 r. została uznana za spóźnioną, a zażalenie oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie z zastosowaniem fikcji prawnej jest prawidłowe, jeśli spełnione są wymogi art. 150 Ordynacji podatkowej, a strona nie obaliła domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego potwierdzającego awizowanie przesyłki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skutek doręczenia nastąpił z upływem 14 dni od pierwszego awizowania, zgodnie z art. 150 § 1-2 O.p. Późniejsze wydanie przesyłki pełnomocnikowi nie niweczy wcześniejszego skutku prawnego doręczenia. Twierdzenia strony o braku zawiadomień były gołosłowne i nie poparte dowodami, a zwrotne potwierdzenie odbioru, jako dokument urzędowy, nie zostało skutecznie podważone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 150 § par 1-2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis ten określa skutki prawne doręczenia pisma w sytuacji, gdy nie było możliwości doręczenia go bezpośrednio adresatowi ani w sposób zastępczy, a doręczyciel pozostawił zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia.

Pomocnicze

O.p. art. 194 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa, że dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie fikcji doręczenia decyzji podatkowej na podstawie art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarga została wniesiona po terminie, co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Strona nie obaliła domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, które jest dokumentem urzędowym. Późniejsze faktyczne odebranie przesyłki przez pełnomocnika nie niweczy skutków prawnych fikcji doręczenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 150 § 2 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie fikcji doręczenia decyzji. Strona nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie odbioru przesyłki. Decyzja wydana została pełnomocnikowi sześć dni po upływie terminu do odbioru przesyłki. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie wskazano w sposób precyzyjny, gdzie umieszczono awizo.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Okoliczność, że pracownik poczty wydał przesyłkę pełnomocnikowi Strony po upływie owego 14-dniowego terminu nie niweczy wcześniejszego skutku doręczenia. Opisane w art. 150 O.p. doręczenie zastępcze jest równoważne z doręczeniem pisma stronie w sposób bezpośredni. W przypadku zastosowania fikcji prawnej doręczenia, późniejsze faktyczne wydanie pisma Stronie nie może, zatem być uznawane za doręczenie w znaczeniu prawnym. Gołosłowne były twierdzenia co do nie otrzymania zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Potwierdzenie odbioru przesyłki listowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p. Oznaczało to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących fikcji doręczenia w postępowaniu podatkowym i administracyjnosądowym, w szczególności art. 150 Ordynacji podatkowej i art. 58 P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu doręczeń zastępczych i fikcji prawnej, wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych związanych z awizowaniem przesyłek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń i fikcji prawnej, która może prowadzić do utraty możliwości obrony swoich praw. Jest to istotne dla wielu podatników i ich pełnomocników.

Uważaj na fikcję doręczenia! Jak nie stracić prawa do sądu przez niedopilnowanie awizo?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 224/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Lu 1212/15 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2016-06-02
I FZ 411/16 - Postanowienie NSA z 2017-01-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 150 par 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1212/15, odrzucające skargę T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 sierpnia 2015 r., nr [....], w przedmiocie podatku od towarów i usług za II kwartał 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji
1.1. T.S. (dalej: Strona lub Żaląca) wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1212/15. Postanowieniem tym Sąd odrzucił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 5 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
2.1. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: P.p.s.a.).
2.2. W motywach takiego rozstrzygnięcia, Sąd wskazał, że: - nie było możliwości doręczenia przesyłki z zaskarżoną decyzją Stronie osobiście jak i w sposób zastępczy; - doręczyciel zawiadomienie o tej przesyłce umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 6 sierpnia 2015 r.; - przesyłka została awizowana po raz kolejny w dniu 14 sierpnia 2015 r.; - nie została ona odebrana w 14 dniowym terminie, o którym mowa w art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613; dalej: O.p.), tj. do dnia 20 sierpnia 2015 r.; - pomimo upływu tego terminu poczta nie zwróciła jednak przesyłki nadawcy, lecz w dniu 26 sierpnia 2015 r. przesyłkę wydała osobie upoważnionej do jej odbioru w imieniu adresata.
Na podstawie przytoczonych wyżej okoliczności Sąd uznał, że - decyzja została doręczona, w trybie art. 150 § 2 O.p., czyli z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia; - skoro przesyłka zwierająca decyzję była awizowana w dniach 6 i 14 sierpnia 2015 r., to w myśl powołanego przepisu skutek doręczenia nastąpił w dniu 20 sierpnia 2015 r., a termin do wniesienia skargi upływał z dniem 21 września 2015r.; - późniejsze faktyczne wydanie pisma osobie upoważnionej nie mogło być uznane jako doręczenie prawne; - skarga złożona w polskiej placówce pocztowej w dniu 22 września 2015 r. była więc spóźniona.
3. Zażalenie
3.1. Strona zaskarżyła postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
3.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 150 § 2 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie fikcji doręczenia decyzji, podczas gdy:
- Strona nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie jej odebrania; - decyzja wydana została pełnomocnikowi sześć dni po upływie terminu do odbioru przesyłki; - na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie wskazano w sposób precyzyjny, gdzie umieszczono awizo.
3.3. W uzasadnieniu zażalenia zwróciła uwagę, że: - Strona nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w skrzynce pocztowej, ani też powtórnego awizo; - pełnomocnik Strony odbierając przesyłkę nie miał zatem wiedzy, że termin odbioru już upłynął; - Strona rozpoczęła procedurę reklamacyjną przewidzianą w art. 92 ust. 2 ustawy – Prawo pocztowe oraz § 4 rozporządzenia w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowej i przekazu pocztowego; - znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru nie określa w sposób precyzyjny gdzie pozostawiono awizo.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.
4.2. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca decyzję została wysłana na adres Strony. Wobec niemożności jej doręczenia bezpośrednio adresatowi oraz w sposób zastępczy, doręczyciel pozostawił w dniu 6 sierpnia 2015 r. zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Zostało ono umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a następnie, z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 14 sierpnia 2015 r.
W przedstawionych okolicznościach prawidłowo Sąd pierwszej instancji ustalił, że skutek doręczenia decyzji nastąpił w dniu 20 sierpnia 2015 r., czyli z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania. Przyjęcie takie zgodne było bowiem z art. 150 § 1-2 O.p. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że w sytuacji doręczenia pisma, w sposób jak w niniejszej sprawie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Okoliczność, że pracownik poczty wydał przesyłkę pełnomocnikowi Strony po upływie owego 14-dniowego terminu nie niweczy wcześniejszego skutku doręczenia. Opisane w art. 150 O.p. doręczenie zastępcze jest równoważne z doręczeniem pisma stronie w sposób bezpośredni. W przypadku zastosowania fikcji prawnej doręczenia, późniejsze faktyczne wydanie pisma Stronie nie może, zatem być uznawane za doręczenie w znaczeniu prawnym. Do takiego doręczenia może dojść tylko raz, gdyż przepisy regulujące tryb doręczeń, skutki prawne łączą z doręczeniem w przepisanej formie, a nie tylko i wyłącznie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez stronę, czy jej pełnomocnika. Tym samym późniejsze odebranie przesyłki i zaznajomienie się z decyzją, nie znosiło przewidzianych w art. 150 § 2 O.p. konsekwencji prawnych. Podobnie wskazywano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II FSK 1908/09, oraz wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1075/08).
4.3. Nie mogła zostać uwzględniona argumentacja zażalenia zmierzająca do obalenia domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Gołosłowne były twierdzenia co do nie otrzymania zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym.
Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki listowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p. Oznaczało to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. Tymczasem Żaląca, powołując się na brak zawiadomień, wskazała tylko, że wszczęła z tego powodu procedurę reklamacyjną. Twierdzenie to nie zostało jednak poparte żadnym dowodem, tak co do złożenia reklamacji, jak i jej wyniku. Nie można zatem było uznać, aby obalono - odnotowane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej - fakty awizowania przesyłki.
Gołosłowne były również twierdzenia Żalącej w zakresie nie określenia, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w sposób precyzyjny miejsca pozostawienia awiza. Motywując takie stanowisko Strona wskazała, że: "Doręczyciel ma obowiązek nie tylko pozostawić awizo, ale też w sposób niebudzący wątpliwości wskazać na potwierdzeniu odbioru, gdzie awizo pozostawiono; potwierdzenie odbioru zalegające w aktach sprawy w sposób precyzyjny nie określa, gdzie zostało pozostawione; wątpliwości budzi fakt adnotacji zawartych na zwrotnym poświadczeniu odbioru". Tymczasem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru jednoznacznie wynika, w jakim miejscu były pozostawiane awiza. Doręczyciel poczty oznaczył czytelnie, że zawiadomienie o pozostawieniu pism umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Nie było więc podstaw do uwzględnienia przedstawionych zapatrywań Strony.
Z powyższych względów próbę podważenia przez Żalącą okoliczności płynących z potwierdzenia odbioru przesyłki listowej uznać należało za bezskuteczną. Zarzuty naruszenia art. 150 § 2 O.p. były niezasadne. Złożona w dniu 22 września 2015 r. skarga do Sądu pierwszej instancji była spóźniona, a skoro tak, to po myśli art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało ją odrzucić.
4.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI