I FZ 223/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-09-30
NSApodatkoweŚredniansa
VATdoręczeniefikcja doręczeniaterminskargazażaleniepostanowienieOrdynacja podatkowaP.p.s.a.

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę VAT z powodu spóźnionego jej wniesienia, uznając fikcję doręczenia decyzji za skuteczną.

Strona wniosła zażalenie na postanowienie WSA, które odrzuciło jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie VAT. WSA odrzucił skargę, uznając ją za spóźnioną z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji, mimo że została ona wydana pełnomocnikowi po upływie terminu odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość zastosowania fikcji doręczenia zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej i uznając skargę za wniesioną po terminie.

Sprawa dotyczyła zażalenia strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odrzuciło jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2008 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, opierając się na art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ uznał, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie fikcji prawnej doręczenia (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej). Skarga została wniesiona po terminie, który upłynął z dniem 21 września 2015 r. Strona zarzuciła naruszenie art. 150 § 2 O.p., twierdząc, że nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie odbioru przesyłki, a decyzja została wydana pełnomocnikowi po upływie terminu odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając je za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 150 § 1-2 O.p., skutek doręczenia następuje z upływem 14 dni od pierwszego awizowania, nawet jeśli przesyłka została wydana później. NSA stwierdził, że twierdzenia strony o braku zawiadomień były gołosłowne, a zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, którego domniemania nie obalono. Sąd uznał, że skarga była spóźniona, a tym samym jej odrzucenie przez WSA było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie w trybie fikcji prawnej jest skuteczne z upływem 14 dni od pierwszego awizowania, a późniejsze faktyczne wydanie pisma nie niweczy tego skutku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 150 § 1-2 O.p., skutek doręczenia następuje z upływem 14 dni od pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Późniejsze wydanie pisma pełnomocnikowi nie ma wpływu na prawny skutek doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 150 § 1-2

Ordynacja podatkowa

Doręczenie pisma w sytuacji niemożności doręczenia bezpośredniego lub zastępczego uważa się za dokonane z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Późniejsze faktyczne wydanie pisma nie niweczy tego skutku.

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie wniosło uchybienie, w szczególności gdy braki skargi nie zostały uzupełnione w terminie, pomimo że sprawa nie może być rozpoznana.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do zażaleń oraz środków odwoławczych w postępowaniu przed NSA stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed WSA.

P.p.s.a. art. 197 § 1-2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 194 § 2

Ordynacja podatkowa

Dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczność fikcji doręczenia decyzji administracyjnej zgodnie z art. 150 O.p. Prawidłowe ustalenie przez WSA terminu do wniesienia skargi. Brak dowodów na obalenie treści dokumentu urzędowego (zwrotnego potwierdzenia odbioru).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 150 § 2 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie fikcji doręczenia. Nieprawidłowe zawiadomienie o terminie odbioru przesyłki. Wydanie decyzji pełnomocnikowi po upływie terminu odbioru. Nieprecyzyjne wskazanie miejsca pozostawienia awiza na potwierdzeniu odbioru.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej późniejsze faktyczne wydanie pisma Stronie nie może być uznawane za doręczenie w znaczeniu prawnym Gołosłowne były twierdzenia co do nie otrzymania zawiadomień dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 2 O.p.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących fikcji doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście art. 150 Ordynacji podatkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia przez pocztę i może wymagać uwzględnienia odmienności w procedurach doręczeniowych innych organów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu proceduralnego związanego z doręczeniami, który ma kluczowe znaczenie dla terminowości wnoszenia środków zaskarżenia. Jest to typowa, ale ważna interpretacja przepisów.

Fikcja doręczenia: kiedy pismo uznaje się za dostarczone, nawet jeśli nie zostało odebrane na czas?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 223/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Lu 1211/15 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2016-06-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 150 par 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1211/15, odrzucające skargę T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 sierpnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji
1.1. T.S. (dalej: Strona lub Żaląca) wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 1211/15. Postanowieniem tym Sąd odrzucił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej: Dyrektor IS) z dnia 5 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
2.1. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: P.p.s.a.).
2.2. W motywach takiego rozstrzygnięcia, Sąd wskazał, że: - nie było możliwości doręczenia przesyłki z zaskarżoną decyzją Stronie osobiście jak i w sposób zastępczy; - doręczyciel zawiadomienie o tej przesyłce umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 6 sierpnia 2015 r.; - przesyłka została awizowana po raz kolejny w dniu 14 sierpnia 2015 r.; - nie została ona odebrana w 14 dniowym terminie, o którym mowa w art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613; dalej: O.p.), tj. do dnia 20 sierpnia 2015 r.; - pomimo upływu tego terminu poczta nie zwróciła jednak przesyłki nadawcy, lecz w dniu 26 sierpnia 2015 r. przesyłkę wydała osobie upoważnionej do jej odbioru w imieniu adresata.
Na podstawie przytoczonych wyżej okoliczności Sąd uznał, że - decyzja została doręczona, w trybie art. 150 § 2 O.p., czyli z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia; - skoro przesyłka zwierająca decyzję była awizowana w dniach 6 i 14 sierpnia 2015 r., to w myśl powołanego przepisu skutek doręczenia nastąpił w dniu 20 sierpnia 2015 r., a termin do wniesienia skargi upływał z dniem 21 września 2015r.; - późniejsze faktyczne wydanie pisma osobie upoważnionej nie mogło być uznane jako doręczenie prawne; - skarga złożona w polskiej placówce pocztowej w dniu 22 września 2015 r. była więc spóźniona.
3. Zażalenie
3.1. Strona zaskarżyła postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
3.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 150 § 2 O.p. przez bezpodstawne przyjęcie fikcji doręczenia decyzji, podczas gdy:
- Strona nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie odebrania przesyłki; - decyzja wydana została pełnomocnikowi sześć dni po upływie terminu do odbioru; - na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie wskazano w sposób precyzyjny, gdzie umieszczono awizo.
3.3. W uzasadnieniu zażalenia zwróciła uwagę, że: - nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w skrzynce pocztowej, ani też powtórnego awizo; - pełnomocnik Strony odbierając przesyłkę nie miał wiedzy, że termin odbioru już upłynął; - Strona rozpoczęła procedurę reklamacyjną przewidzianą w art. 92 ust. 2 ustawy – Prawo pocztowe oraz § 4 rozporządzenia w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowej i przekazu pocztowego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.
4.2. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 63) wynika, że przesyłka zawierająca decyzję została wysłana na adres Strony. Wobec niemożności jej doręczenia bezpośrednio adresatowi oraz w sposób zastępczy, doręczyciel pozostawił w dniu 6 sierpnia 2015 r. zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Zostało ono umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a następnie, z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 14 sierpnia 2015 r.
W przedstawionych okolicznościach prawidłowo Sąd pierwszej instancji ustalił, że skutek doręczenia decyzji nastąpił w dniu 20 sierpnia 2015 r., czyli z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania. Przyjęcie takie zgodne było bowiem z art. 150 § 1-2 O.p. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że w sytuacji doręczenia pisma, w sposób jak w niniejszej sprawie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Okoliczność, że pracownik poczty wydał przesyłkę pełnomocnikowi Strony po upływie owego 14-dniowego terminu nie niweczy wcześniejszego skutku doręczenia. Opisane w art. 150 O.p. doręczenie zastępcze jest równoważne z doręczeniem pisma stronie w sposób bezpośredni. W przypadku zastosowania fikcji prawnej doręczenia, późniejsze faktyczne wydanie pisma Stronie nie może, zatem być uznawane za doręczenie w znaczeniu prawnym. Do takiego doręczenia może dojść tylko raz, gdyż przepisy regulujące tryb doręczeń, skutki prawne łączą z doręczeniem w przepisanej formie, a nie tylko i wyłącznie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez stronę, czy jej pełnomocnika. Tym samym późniejsze odebranie przesyłki i zaznajomienie się z decyzją, nie znosiło przewidzianych w art. 150 § 2 O.p. konsekwencji prawnych. Podobnie wskazywano już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II FSK 1908/09, oraz wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1075/08).
4.3. Nie mogła zostać uwzględniona argumentacja zażalenia zmierzająca do obalenia domniemania wynikającego ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Gołosłowne były twierdzenia co do nie otrzymania zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym.
Znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru przesyłki listowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p. Oznaczało to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. Tymczasem Żaląca, powołując się na brak zawiadomień, wskazała tylko, że wszczęła z tego powodu procedurę reklamacyjną. Twierdzenie to nie zostało jednak poparte żadnym dowodem, tak co do złożenia reklamacji, jak i jej wyniku. Nie można zatem było uznać, aby obalono - odnotowane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej - fakty awizowania przesyłki.
Gołosłowne były również twierdzenia Żalącej w zakresie nie określenia, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w sposób precyzyjny miejsca pozostawienia awiza. Motywując takie stanowisko Strona wskazała, że: "Doręczyciel ma obowiązek nie tylko pozostawić awizo, ale też w sposób niebudzący wątpliwości wskazać na potwierdzeniu odbioru, gdzie awizo pozostawiono; potwierdzenie odbioru zalegające w aktach sprawy w sposób precyzyjny nie określa, gdzie zostało pozostawione; wątpliwości budzi fakt adnotacji zawartych na zwrotnym poświadczeniu odbioru". Tymczasem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru jednoznacznie wynika, w jakim miejscu były pozostawiane awiza. Doręczyciel poczty oznaczył czytelnie, że zawiadomienie o pozostawieniu pism umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Nie było więc podstaw do uwzględnienia przedstawionych zapatrywań Strony.
Z powyższych względów próbę podważenia przez Żalącą okoliczności płynących z potwierdzenia odbioru przesyłki listowej uznać należało za bezskuteczną. Zarzuty naruszenia art. 150 § 2 O.p. były niezasadne. Złożona w dniu 22 września 2015 r. skarga do Sądu pierwszej instancji była spóźniona, a skoro tak, to po myśli art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało ją odrzucić.
4.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI