I FZ 205/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-05
NSApodatkoweŚredniansa
VATwpis sądowyskarga kasacyjnaprawo pomocyzażaleniepostępowanie administracyjnesądy administracyjnekoszty sądowe

NSA oddalił zażalenie spółki na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, potwierdzając obowiązek zapłaty po prawomocnym odmówieniu prawa pomocy.

Spółka H. sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję naczelnika urzędu celno-skarbowego. WSA wezwał spółkę do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Spółka złożyła zażalenie, kwestionując obowiązek zapłaty i wniosek o prawo pomocy. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że po prawomocnym odmówieniu prawa pomocy, obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej pozostaje aktualny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę H. sp. z o.o. na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka wniosła skargę kasacyjną, od której WSA wezwał ją do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.117 zł. Spółka złożyła zażalenie na to zarządzenie, podnosząc naruszenie przepisów o postępowaniu i wnosząc o prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami P.p.s.a., brak uiszczenia należnej opłaty od pisma skutkuje jego pozostawieniem bez rozpoznania lub odrzuceniem. Podkreślono, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zwalnia od obowiązku uiszczenia wpisu do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku. Po prawomocnym odmówieniu prawa pomocy, strona jest wzywana do uiszczenia wpisu. NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie prawo pomocy zostało prawomocnie rozstrzygnięte postanowieniem odmawiającym zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, a wysokość wpisu nie była kwestionowana. W związku z tym, obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej pozostaje aktualny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, po prawomocnym odmówieniu prawa pomocy, strona jest zobowiązana do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych ma skutek suspensywny tylko do momentu rozstrzygnięcia tego wniosku. Po prawomocnym odmówieniu prawa pomocy, obowiązek uiszczenia wpisu staje się wymagalny, a kolejne wnioski o prawo pomocy nie wywołują już skutków zawieszających.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

P.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

P.p.s.a. art. 230 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3

Wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej niż 100 zł.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po prawomocnym odmówieniu prawa pomocy, strona jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wysokość wpisu od skargi kasacyjnej została prawidłowo ustalona. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy nie wywołuje skutków zawieszających po prawomocnym odmówieniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (w kontekście obowiązku uiszczenia wpisu).

Godne uwagi sformułowania

W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej powstaje po prawomocnym odmówieniu prawa pomocy, a kolejne wnioski nie zawieszają tego obowiązku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z kosztami sądowymi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi i prawem pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 4234 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 205/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Bk 367/23 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2024-04-04
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 220, art. 230
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. sp. z o.o. w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Bk 367/23 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w B. z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wyrokiem z 4 kwietnia 2024 r. (sygn. akt I SA/Bk 367/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę H. sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w B. z 2 sierpnia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2021 r.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca spółka.
Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 3 lipca 2024 r. wezwano skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 2.117 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
W terminie wyznaczonym do uiszczenia wpisu skarżąca spółka złożyła zażalenie na przedmiotowe zarządzenie, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że wpis od zażalenia [skargi kasacyjnej] jest należny oraz umorzenie sprawy z wniosku o prawo pomocy. Wraz z zażaleniem spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca spółka domagała się uchylenia zaskarżonego zarządzenia w całości. Alternatywnie wniosła o uchylenie zarządzenia w całości z uwagi na złożony wniosek o zwolnienie od kosztów.
Postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt [...] Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 26 lipca 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (do których należą skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania — § 2 art. 230 P.p.s.a.) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej: Rozporządzenie Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r.).
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09; z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10; z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wraz z wniesieniem skargi kasacyjnej skarżąca spółka nie uiściła wymaganej opłaty sądowej od tego środka zaskarżenia. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 3 lipca 2024 r. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej kwocie 2.117 złotych, która to wysokość – według treści zarządzenia – została określona na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. tj. wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi albo sprzeciwu od decyzji, nie mniej jednak niż 100 zł.
Przypomnieć należało, że w rozpoznawanej sprawie na etapie skargi do WSA nie było spornym, że wpis od skargi jest wpisem stosunkowym, którego wysokość po sprawdzeniu wartości przedmiotu zaskarżenia zarządzeniem z 29 września 2023 r., stosownie do § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. została ustalona w kwocie 4.234 złote.
Zatem wpis od skargi kasacyjnej, stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. został ustalony w prawidłowej wysokości tj. 2.117 złotych. Tym samym Sąd pierwszej instancji zasadnie wystosował wezwanie do skarżącej w przedmiocie uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie wpisu w ww. wysokości.
Istotnym jest, że skarżąca w zażaleniu nie kwestionuje wysokości wpisu od skargi kasacyjnej ani jej zasadności. Argumentacja prezentowana w zażaleniu pozostaje bez wpływu na obowiązek skarżącej uiszczenia opłaty sądowej. Kwestie te, mogłyby podlegać ocenie w postępowaniu o przyznanie spółce prawa pomocy, o co z resztą skarżąca wnioskowała równolegle składając zażalenie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, (por. postanowienia z dnia 8 maja 2007 r., II FSK 649/06, z dnia 3 lutego 2009 r., I OZ 53/09; z dnia 28 lipca 2009 r., I FZ 252/09; z dnia 7 lutego 2011 r., II FSK 2274/10), wcześniej prezentowany przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, OSNC 1999 nr 9, poz. 153; postanowienie z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196), zgodnie z którym z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu.
Skoro w rozpoznawanej sprawie kwestia prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z 13 sierpnia 2024 r., którym Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 26 lipca 2024 r. odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz sama wysokość jak i zasadność wpisu od skargi kasacyjnej nie była kwestionowana, to nie ma podstaw do kwestionowania konieczności uiszczenia przez skarżącą wymaganego przepisami prawa wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości określonej w zaskarżonym zarządzeniu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI