Orzeczenie · 2025-11-05

I FZ 203/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-05
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od towarów i usługVATuczestnik postępowaniainteres prawnyprawo procesowesąd administracyjnyzażalenieNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skargi G.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług. WSA uznał, że M.T. nie wykazała interesu prawnego, ponieważ decyzja podatkowa dotyczyła jej męża, a jej powiązania z wynikiem sprawy wynikały jedynie z umowy darowizny, co stanowiło interes faktyczny, a nie prawny. M.T. w zażaleniu argumentowała, że wynik sprawy podatkowej będzie miał bezpośredni wpływ na postępowanie cywilne dotyczące umowy darowizny i może skutkować jej odpowiedzialnością. NSA, powołując się na art. 33 § 1 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz utrwalone orzecznictwo, potwierdził, że interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną podmiotu i nie może być jedynie potencjalny czy faktyczny. Sąd podkreślił, że decyzja podatkowa oddziałuje bezpośrednio na G.Z., a nie na M.T. W konsekwencji NSA uznał zażalenie za bezzasadne i oddalił je, potwierdzając prawidłowość interpretacji i zastosowania przepisów przez WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dla osób niebędących stronami postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy, ale stanowi ugruntowanie ogólnej zasady dotyczącej interesu prawnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wynik sprawy dotyczy jej interesu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli wykaże istnienie interesu prawnego, który wynika z normy prawa materialnego kształtującej jej sytuację prawną.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że interes prawny musi mieć charakter materialnoprawny i być bezpośrednio powiązany z normą prawną, na której oparto zaskarżony akt administracyjny. Interes faktyczny, wynikający np. z umowy darowizny, nie jest wystarczający do uzyskania statusu uczestnika postępowania.

Czy powiązanie wyniku sprawy sądowoadministracyjnej z potencjalnymi zobowiązaniami wynikającymi z umowy darowizny stanowi interes prawny do udziału w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie powiązanie może świadczyć jedynie o istnieniu interesu faktycznego, który nie daje uprawnienia do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a nie z sytuacji faktycznej, nawet jeśli jest ona powiązana z potencjalnymi konsekwencjami finansowymi lub prawnymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmawiające dopuszczenia M.T. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 33 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 527

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a nie z interesu faktycznego. • Decyzja podatkowa oddziałuje bezpośrednio na stronę postępowania (G.Z.), a nie na wnioskodawcę (M.T.). • Powiązanie z umową darowizny i potencjalnymi zobowiązaniami cywilnoprawnymi nie stanowi interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Wynik sprawy podatkowej będzie miał bezpośredni wpływ na postępowanie cywilne dotyczące umowy darowizny. • Istnienie wierzytelności Skarbu Państwa może skutkować pociągnięciem wnioskodawcy do odpowiedzialności cywilnej.

Godne uwagi sformułowania

Wynik niniejszej sprawy, w której sąd administracyjny dokona oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (określającej w stosunku do innego podmiotu zobowiązanie podatkowe), nie dotyczy bezpośrednio sytuacji prawnej Skarżącej, albowiem zastosowana w postępowaniu administracyjnym norma materialnoprawna tej sytuacji nie kształtuje. • Zawarcie umowy darowizny i toczące się postępowanie o uznanie jej za bezskuteczną względem Skarżącej nie mają jakiegokolwiek wpływu na obowiązek podatkowy, jak też na zobowiązanie podatkowe, jakim finalnie obciążony został G.Z. (jej mąż). • O tym zatem, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa, na której oparto zaskarżony akt administracyjny.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dla osób niebędących stronami postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy, ale stanowi ugruntowanie ogólnej zasady dotyczącej interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym w kontekście udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Kiedy interes faktyczny nie wystarczy: NSA o udziale w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst