I FZ 187/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wykładnię postanowienia dotyczącego zakwalifikowania ponaglenia jako skargi powszechnej.
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, które odrzuciło jej wniosek o uzupełnienie i wykładnię uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność organu. WSA uznał, że nie ma podstaw do wykładni, gdyż nie istniały wątpliwości co do treści postanowienia, a zarzuty skarżącej dotyczyły oceny prawnej. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie i wskazując, że wnioski o wykładnię nie służą kwestionowaniu poprawności orzeczenia ani jego merytorycznej zmianie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło wniosek o uzupełnienie i wykładnię uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność organu. WSA pierwotnie odrzucił wniosek o uzupełnienie uzasadnienia i oddalił wniosek o wykładnię, uznając, że twierdzenia skarżącej stanowiły polemikę z kwalifikacją jej ponaglenia jako skargi powszechnej, a nie dowód na istnienie wątpliwości co do treści postanowienia. NSA, rozpoznając zażalenie w przedmiocie oddalenia wniosku o wykładnię, podzielił stanowisko WSA. Podkreślono, że wykładnia postanowienia jest możliwa tylko w przypadku niejasności jego treści, a nie w celu zmiany merytorycznej lub poszerzenia argumentacji. Wnioskodawczyni oczekiwała wyjaśnienia zakwalifikowania jej ponaglenia jako skargi powszechnej i podstawy prawnej tej kwalifikacji. Sąd uznał, że sentencja i uzasadnienie postanowienia o odrzuceniu skargi były zrozumiałe, a ewentualne uchybienia w ocenie stanu faktycznego lub prawnego powinny być przedmiotem zarzutów kasacyjnych, a nie wniosku o wykładnię. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wykładnię postanowienia nie jest właściwym środkiem prawnym do wyjaśnienia wątpliwości co do kwalifikacji prawnej pisma procesowego ani do kwestionowania poprawności orzeczenia czy jego merytorycznej zmiany.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny rozstrzyga wątpliwości co do treści postanowienia na podstawie art. 158 P.p.s.a. tylko wtedy, gdy jego treść jest niejasna. Wykładnia nie służy do reinterpretacji uzasadnienia ani poszerzania argumentacji. Ewentualne uchybienia w ocenie prawnej powinny być przedmiotem środków zaskarżenia, a nie wniosku o wykładnię.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_zażalenie
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 158
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, który wydał postanowienie, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Konieczność wykładni zachodzi, gdy treść jest niejasna, ale nie może ona prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani zmian merytorycznych.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy trybu postępowania w sprawie skargi powszechnej.
P.p.s.a. art. 157 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do wykładni postanowienia, gdyż jego treść nie była niejasna. Wniosek o wykładnię nie służy kwestionowaniu poprawności orzeczenia ani jego merytorycznej zmianie. Ewentualne uchybienia w ocenie prawnej powinny być przedmiotem zarzutów kasacyjnych, a nie wniosku o wykładnię.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej stanowiła polemikę z kwalifikacją jej ponaglenia jako skargi powszechnej. Skarżąca oczekiwała wyjaśnienia zakwalifikowania ponaglenia jako skargi powszechnej i podstaw tej kwalifikacji, co wykracza poza zakres wykładni.
Godne uwagi sformułowania
Tego rodzaju uchybienia (braki uzasadnienia czy błędna ocena stanu faktycznego bądź prawnego) mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutów kasacyjnych a nie instrumentów rektyfikacyjnych. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane pytania. Środek prawny w postaci wniosku o wykładnię nie służy kwestionowaniu poprawności orzeczenia.
Skład orzekający
Artur Mudrecki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o wykładnię postanowienia sądu administracyjnego (art. 158 P.p.s.a.) oraz rozróżnienie między wnioskiem o wykładnię a środkami zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o wykładnię postanowienia o odrzuceniu skargi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy niuansów proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, konkretnie rozróżnienia między wnioskiem o wykładnię a środkami zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy wniosek o wykładnię postanowienia staje się nadużyciem? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FZ 187/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-10-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-09-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 658 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III SAB/Wa 25/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-05-22 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 158 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 20 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. akt III SAB/Wa 25/25 oddalające wniosek A.S. o wykładnię postanowienia z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi A.S. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie rozpoznania ponaglenia w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie 1. Postanowieniem z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku A.S. (dalej: Skarżąca) o uzupełnienie i wykładnię uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - w pkt 1) odrzucił wniosek o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25; - w pkt 2) oddalił wniosek o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając (w pkt 2) wniosek o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r. wskazał, że pełnomocnik Skarżącej wniósł o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r. poprzez uzasadnienie i wykładnię zakwalifikowania złożonego ponaglenia jako skargi powszechnej. Zdaniem Sądu twierdzenia pełnomocnika stanowiły polemikę z kwalifikacją działań pełnomocnika jako skargi powszechnej złożonej w trybie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Jednakże z faktu, że ocena określonych okoliczności czy też zarzutów skargi nie była zgodna z oczekiwaniami Skarżącej, nie sposób wyprowadzać wniosku o potrzebie dokonywania wykładni postanowienia. Tego rodzaju uchybienia (braki uzasadnienia czy błędna ocena stanu faktycznego bądź prawnego) mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutów kasacyjnych a nie instrumentów rektyfikacyjnych. Sąd nie stwierdził zatem aby zaistniały rzeczywiste wątpliwości, co do stanowiska sądu zawartego w sentencji lub uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia 22 maja 2025 r. 3. Na postanowienie z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25, pełnomocnik Skarżącej pismem z 11 czerwca 2025 r., uzupełnionym pismem z 29 czerwca 2025 r., złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu stwierdził, że: - nie wnosił o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r.; nie powoływał się na art. 157 § 1 P.p.s.a.; - wnioskiem z 31 maja 2025 r. wnosił o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia z 22 maja 2025 r. na podstawie art. 158 P.p.s.a., a nie o wykładnie postanowienia; - dokładnie oczekiwał wyjaśnienia "jak brzmiała odpowiedź organu zgodnie z twierdzeniem Sądu, że organ udzielił odpowiedzi" oraz "jaka jest podstawa zakwalifikowania ponaglenia z dnia 15.03.202r. prawidłowo jako skargę"; - zrozumienie zaś tych dwóch drobnych kwestii bardzo dużo mi ułatwi w przyszłości. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. W pierwszej kolejności odnotowania wymagało, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd rozstrzygnął o: - odrzuceniu wniosku o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25; - oddaleniu wniosku o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25. Skarżąca w zażaleniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, odniosła się do obu objętych nim rozstrzygnięć. Z uwagi na zakres zaskarżenia w odniesieniu do przedmiotów rozstrzygania sądowego, w wykonaniu zarządzenia z 25 września 2025 r. Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie Skarżącej na postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r., zostało zarejestrowane pod sygn. akt I FZ 186/25, zaś zażalenie Skarżącej na postanowienie w przedmiocie oddalenia wniosku o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r. zostało zarejestrowane pod sygn. akt I FZ 187/25. 4.2. W niniejszej sprawie (sygn. akt I FZ 187/25) zażalenie, na rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji o oddaleniu wniosku o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r., sygn. akt III SAB/Wa 25/25, podlegało oddaleniu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia oddalającego wniosek Skarżącej o wykładnię postanowienia z 22 maja 2025 r. stanowił przepis art. 158 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem (w związku z art. 166 P.p.s.a.) sąd, który wydał postanowienie, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie zaś z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa, jak i doktryny konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia. Nie może ona jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia, ani zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1133/10; z 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1287/09; z 21 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 123/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652). 4.3. W realiach sprawy wniosek Skarżącej dotyczył jej wątpliwości co do uzasadnienia postanowienia z 22 maja 2025 r. o odrzuceniu skargi. Wobec takich wątpliwości Skarżącej oczekiwała ona, jak to podano we wniosku, "wykładni zakwalifikowania jej ponaglenia jako skargi powszechnej". Wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 158 P.p.s.a., tj. nie istniały wątpliwości co do treści wydanego postanowienia. Sentencja postanowienia o odrzuceniu skargi jest zrozumiała. Treść uzasadnienia postanowienia jest adekwatna dla tego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji przyjął, że Skarżący zaskarżył bezczynność organu w ramach tzw. trybu skargi powszechnej. Organ, jak ocenił Sąd pierwszej instancji, z uwagi na treść pisma pełnomocnika Skarżącej z 15 marca 2025 r., zatytułowanego "ponaglenie", prawidłowo zakwalifikował je jako skargę powszechną, którą procedował w trybie określonym w Dziale VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji zatem w sposób zrozumiały podał stan faktyczny, jak również podstawę prawną rozstrzygnięcia, co z kolei wynika z jego dalszych motywów. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane pytania. Uwzględniając fakt, że środek prawny w postaci wniosku o wykładnię nie służy kwestionowaniu poprawności orzeczenia, uznać należało zażalenie za pozbawione uzasadnionych podstaw. Przy uwzględnieniu, w kontekście kolejnych twierdzeń z wniosku z 31 maja 2025 r. o "niemającym żadnego uzasadnienia zakwalifikowania ponaglenia przez organ jako skargi powszechnej" - że Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił, iż tego rodzaju uchybienia (braki uzasadnienia czy błędna ocena stanu faktycznego bądź prawnego) mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutów kasacyjnych a nie instrumentów rektyfikacyjnych. W sytuacji, gdy strona uznaje uzasadnienie postanowienia za nieprzekonujące, czy też niewyczerpujące powinna skorzystać ze środków zaskarżenia, uruchamiając instancyjną kontrolę orzeczenia, a nie wnioskując o wykładnię postanowienia domagać się w istocie jego merytorycznej zmiany bądź dalszego rozwinięcia argumentacji Sądu. 4.4. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI