I FZ 187/23

I FZ 187/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Kr 163/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-03-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 137 § 4, art. 138
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 163/21, w części dotyczącej sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej przez wpisanie Sędziego WSA Bogusława Wolasa w miejsce Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 163/21 wydanego w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. i przybliżonej kwoty odsetek za zwłokę oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku podatnika wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 163/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprostował jako oczywiste omyłki pisarskie część zapisów w treści sentencji własnego wyroku z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 163/21, który został wydany w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca lub Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 grudnia 2020 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. i przybliżonej kwoty odsetek za zwłokę oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku podatnika wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty 2017 r. Sprostowanie polegało na tym, że postanowiono w miejsce Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza wpisać Sędziego WSA Bogusława Wolasa, nadto w miejsce słów: "w przedmiocie określenie" wpisać "w przedmiocie określenia" oraz "na majątki" wpisać "na majątku".
2. Stan sprawy w zakresie sprostowania danych sędziego
2.1. Sąd pierwszej instancji podał, że z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wyznaczeniu terminu posiedzenia niejawnego na dzień 24 marca 2021 r. wynikało, że do rozpoznania sprawy ze skargi Spółki zostali wyznaczeni Sędziowie WSA: Jarosław Wiśniewski (Przewodniczący), Stanisław Grzeszek (sprawozdawca) i Wiesław Kuśnierz.
2.2. Z kolei w dniu 22 marca 2021 r. Przewodniczący Wydziału zarządził zmianę składu orzekającego w ten sposób, że w miejsce Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza wyznaczył Sędziego WSA Bogusława Wolasa.
2.3. W składzie Sędziów WSA: Jarosława Wiśniewskiego, Stanisława Grzeszka oraz Bogusława Wolasa, Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę ze skargi Spółki.
3. Motywy sprostowania danych sędziego
3.1. Sąd pierwszej instancji w podanym stanie sprawy uznał, że w wyroku z dnia 24 marca 2021 r. wpisano omyłkowo zamiast Sędziego WSA Bogusława Wolasa, Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza. Zdaniem Sądu oczywistość omyłki pisarskiej potwierdzał również fakt, że wyrok został podpisany przez wyznaczonych do tego Sędziów WSA: Jarosława Wiśniewskiego, Stanisława Grzeszka i Bogusława Wolasa.
3.2. Według Sądu konieczne stało się dokonanie sprostowania wymienionej omyłki, przy czym nie prowadziło to do zmiany rozstrzygnięcia.
4. Zażalenie
4.1. W zażaleniu Spółka zaskarżyła postanowienie Sądu pierwszej instancji w części odnoszącej się do zmiany danych sędziego ujętych w sentencji wyroku z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 163/21, tj. wpisaniu Sędziego WSA Bogusława Wolasa w miejsce Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza.
Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia "przez jego nieuwzględnienie w zakresie wpisania Sędziego WSA Bogusława Wolasa w miejsce Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza w sentencji wyroku".
4.2. Skarżąca zarzuciła Sądowi naruszenie art. 137 § 4 i art. 138 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. dalej: P.p.s.a.) przez podpisanie wyroku przez sędziego nieujawnionego w orzekającym składzie sędziowskim w przedmiotowej sprawie oraz zmianę składu sędziowskiego po wydanym wyroku, a także dyspozycji tych przepisów i art. 332 K.p.c. przez wykazywanie nieprawdy jako oczywistej pomyłki pisarskiej.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
5.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż postanowienie Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części prawu odpowiadało.
5.2. Przede wszystkim podkreślić należało, że zarzuty zażalenia oraz motywy przywołane na ich poparcie zupełnie abstrahowały od stanu faktycznego sprawy przyjętego do wydania postanowienia o sprostowaniu danych jednego z sędziów wymienionych w spisanej sentencji wyroku w ramach narady sędziowskiej (art. 137 § 1 in fine P.p.s.a.), w zakresie, w którym nastąpiło wskazanie trzyosobowego składu Sądu pierwszej instancji częściowo niezgodnie z faktami wynikającymi z akt sądowych oraz złożonych podpisów.
Co ważne, chodziło wyłącznie o tę część spisanej sentencji wyroku, która zawierała imię i nazwisko tego sędziego w ramach podania elementów wymaganych art. 138 P.p.s.a., w analizowanym przypadku zapisanych tekstem komputerowym, a nie tę, która obejmowała faktycznie złożone podpisy pod ową sentencją przez sędziów składu orzekającego zgodnie z dyspozycja art. 137 § 4 P.p.s.a. Te ostatnie nie poddają się bowiem w ogóle instytucji sprostowania.
Sformułowane zastrzeżenia Skarżącej nie znalazły potwierdzenia w aktach sądowych sprawy prowadzonej ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 8 grudnia 2020 r.
5.3. Przypomnieć należało, że zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału (karty 38 i 39 akt sądowych), wydanymi zanim doszło do wydania wyroku w sprawie ze skargi Spółki na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2021 r., wyznaczony został trzyosobowy skład sądu, który miał rozpoznać tę sprawę na posiedzeniu w podanym dniu. Skład ten został ostatecznie określony w dniu 22 marca 2021 r., gdyż nastąpiła wówczas zamiana jednego z członków składu orzekającego wcześniej wyznaczonego, a mianowicie w miejsce Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza wyznaczony został Sędzia WSA Bogusław Wolas. W ten sposób ukonstytuowany został skład orzekający, w którym znaleźli się Sędziowie WSA: Jarosław Wiśniewski, Stanisław Grzeszek i Bogusław Wolas.
Dla czynności wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym kluczowym elementem było podpisanie sentencji takiego wyroku. Zgodnie bowiem z art. 144 P.p.s.a. jeżeli wyrok wydawany jest na posiedzeniu niejawnym sąd jest związany wyrokiem od podpisania jego sentencji. Sentencję zaś wyroku, o czym już wzmiankowano, podpisuje cały skład sądu (art. 137 § 4 P.p.s.a.). Innymi słowy, w takim przypadku wyrok jest wydany przez osoby, które złożyły własnoręczne podpisy pod sporządzoną sentencją (albo kwalifikowane podpisy elektroniczne w odniesieniu do wyroku utrwalonego w systemie teleinformatycznym sądu - art. 137 § 5 P.p.s.a.). O tym, że wyrok został wydany i wiąże, a w konsekwencji i o tym kto brał udział w jego wydaniu, decydują zatem wyłącznie złożone podpisy pod sentencją wyroku, sporządzoną w ramach poprzedzającej jego wydanie narady sędziowskiej tych sędziów.
5.4. W analizowanym przypadku, jak ustalił Sąd pierwszej instancji i czego w żaden sposób nie podważano w zażaleniu, wyrok został podpisany przez wyznaczonych do rozpoznania i rozpoznających sprawę ze skargi Spółki Sędziów WSA: Jarosława Wiśniewskiego, Stanisława Grzeszka i Bogusława Wolasa.
Skoro tak, to zasadne było przyjęcie, że wpisanie w części dotyczącej podania imion i nazwisk sędziów sentencji wyroku z dnia 24 marca 2021 r., sporządzonej tekstem komputerowym, Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza, który nie brał udziału w jego wydaniu, gdyż został wcześniej wyłączony ze składu orzekającego i nie podpisał sentencji wyroku, zamiast Sędziego WSA Bogusława Wolasa, który brał udziału w jego wydaniu, gdyż został wcześniej włączony do składu orzekającego i podpisał sentencję wyroku, stanowiło "inną oczywistą omyłkę". Jako taka podlegała ona sprostowaniu w trybie art. 156 § 1 P.p.s.a. Sprostowanie sentencji wyroku w podanym zakresie doprowadziło do pełnej zgodności jej treści z tym, co miało miejsce w rzeczywistości, lecz nie zostało wcześniej należycie uzewnętrznione w sporządzonej i wydrukowanej do podpisania sentencji wyroku.
5.5. W opisanych okolicznościach faktycznych nie można było zatem zgodzić się z ogólnym zapatrywaniem Skarżącej, że "wpisanie po wydanym wyroku zupełnie innej osoby w miejsce osoby wpisanej w składzie sędziowskim jest zupełnie niedopuszczalne".
Kluczowe zagadnienie sprowadzało się do tego, kogo dane (którego z sędziów) z oczywistych względów powinny widnieć w tekście sentencji, aby była ona zgodna z rzeczywistością. Faktyczny zaś udział w rozpoznaniu sprawy i w wydaniu wyroku uzewnętrzniał się i wynikał ze złożenia własnoręcznego podpisu pod sentencją wyroku. Oczywistość omyłki tkwiła więc w tym, że wydrukowana sentencja wyroku w odniesieniu do zapisu danych osobowych (imienia i nazwiska) jednego z sędziów wymienionych w ramach podania składu Sądu nie była odzwierciedleniem prawidłowych danych sędziego, który realnie wystąpił w roli członka składu orzekającego i złożył swój podpis.
Podsumowując, zaskarżonym postanowieniem Sądu pierwszej instancji sprostowano omyłkowo wpisane imię i nazwisko sędziego w sporządzonej sentencji wyroku na imię i nazwisko sędziego, który faktycznie brał udział w jego wydaniu i opatrzył tę sentencję swoim własnoręcznym podpisem. Nie była to zatem jakakolwiek niedopuszczalna ingerencja w skład orzekający, lecz danie jedynie prawidłowego wyrazu temu, jaki faktycznie skład rozpoznał sprawę ze skargi Spółki i wydał wyrok poddany w tym zakresie sprostowaniu co do imienia i nazwiska sędziego widniejącego w zapisie tekstu komputerowego względem podpisu własnoręcznego złożonego pod tym orzeczeniem. Nie było tam zaś podpisu Sędziego WSA Wiesława Kuśnierza, którego dane osobowe omyłkowo widniały w tekście komputerowym owej sentencji wyroku.
5.6. Natomiast alternatywne rozważania Skarżącej odnośnie do powodów, które mogły doprowadzić do wystąpienia tego rodzaju "innej oczywistej omyłki" w rozumieniu art. 156 § 1 P.p.s.a., prezentowane w uzasadnieniu zażalenia, nie mogły mieć znaczenia dla wyniku sprawy nim objętej. Oczywistość mylnego wydrukowania imienia i nazwiska sędziego była bowiem faktem wynikającym z akt sądowych tej sprawy.
Z kolei obszerne wywody zażalenia wsparte stosownym orzecznictwem sądowym na temat wagi podpisów składanych pod wyrokami przemawiały na rzecz zasadności sprostowania sentencji wyroku z dnia 24 marca 2021 r. w zaskarżonym zażaleniem zakresie, a nie przeciwko niemu, do czego w sposób nieuprawniony zmierzała Skarżąca.
Jako nieporozumienie należało zakwalifikować zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 332 K.p.c. Przepisu tego Sąd ten nie stosował i nie mógł stosować w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż nie wyrokował on w postępowaniu cywilnym właściwym dla działalności sądów powszechnych.
5.6. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.