I FZ 187/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-07-30
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo pomocyzwolnienie od kosztów sądowychzażalenieniedopuszczalnośćpostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAVAT

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za niedopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie utrzymujące w mocy odmowę zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak podstawy prawnej do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, oddalił je, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. NSA podkreślił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 260 P.p.s.a., postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku sprzeciwu od postanowienia referendarza nie podlega zaskarżeniu.

Sprawa dotyczyła zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odrzuciło jego zażalenie na wcześniejsze postanowienie sądu utrzymujące w mocy decyzję referendarza o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odrzucenie zażalenia brakiem podstawy prawnej wynikającej z art. 260 § 1 i 2 oraz art. 194 § 1 P.p.s.a., wskazując, że na postanowienie wydane w trybie art. 260 P.p.s.a. nie przysługuje zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, oddalił je. Sąd podkreślił, że zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 260 P.p.s.a. (po nowelizacji z 2015 r.), sąd rozpoznający sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza wydaje postanowienie, które nie jest zaskarżalne zażaleniem. NSA odwołał się do wcześniejszych, wielokrotnie wydawanych przez siebie postanowień w analogicznych sprawach, w których konsekwentnie uznawano brak dopuszczalności zażalenia. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego opartą na uchwale I GPS 1/09, wskazując, że dotyczyła ona innego stanu prawnego i faktycznego (odrzucenie sprzeciwu, a nie utrzymanie w mocy postanowienia referendarza). W konsekwencji, NSA uznał zażalenie za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., a następnie oddalił je.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie sądu administracyjnego drugiej instancji wydane na podstawie art. 260 P.p.s.a. (w brzmieniu po nowelizacji z 2015 r.) nie przysługuje zażalenie.

Uzasadnienie

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 260 P.p.s.a., sąd rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza wydaje postanowienie, które nie jest zaskarżalne zażaleniem. Wcześniejsze przepisy i uchwały dotyczące zaskarżalności takich postanowień nie mają zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 260 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po nowelizacji z 2015 r. postanowienie sądu wydane w trybie art. 260 nie podlega zaskarżeniu zażaleniem.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 6-8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 259 § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. poz. 658

Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nowelizacja wprowadzająca zmiany w zasadach rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne na podstawie art. 260 P.p.s.a. w brzmieniu po nowelizacji z 2015 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na uchwale I GPS 1/09, która dotyczy innego stanu prawnego i faktycznego. Zarzuty naruszenia szeregu przepisów P.p.s.a. i Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

w świetle art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) od postanowienia wydanego w trybie wskazanym w art. 260 p.p.s.a. zażalenie nie przysługuje. Z uwagi na fakt, że w powołanych sprawach, jak też w sprawie obecnie rozpoznawanej, treść zarzutów i ich uzasadnienie są tożsame, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wskazuje, że w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanych orzeczeniach.

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku zaskarżalności postanowień sądu administracyjnego drugiej instancji wydanych w trybie art. 260 P.p.s.a. po nowelizacji z 2015 r."

Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. i specyficznego trybu postępowania dotyczącego wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zaskarżalnością postanowień, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy zażalenie nie przysługuje? NSA wyjaśnia zasady zaskarżania postanowień w sprawach o prawo pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 187/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FZ 209/17 - Postanowienie NSA z 2017-09-27
I SA/Ke 183/17 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2017-11-30
I FZ 172/18 - Postanowienie NSA z 2018-07-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 260, art. 178 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 października 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 183/17 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
I FZ 187/18
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 183/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił zażalenie W. Z. (dalej: skarżący) na postanowienie tegoż sądu z dnia 19 lipca 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2017 r. oddalające wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 14 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w świetle art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jak i art. 194 § 1 tej ustawy, od postanowienia wydanego w trybie wskazanym w art. 260 p.p.s.a. zażalenie nie przysługuje. Oznacza to, że zażalenie, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, a także o rozstrzygnięcie sprawy na rozprawie, zarzucając naruszenie art. 16 § 2, art. 83 § 3, art. 178 w zw. z art. 197 § 2, art. 194 § 1 pkt 8, art. 194 § 1 pkt 1-10, art. 254 § 1, art. 258 § 2 pkt 6-8, art. 259 § 2 i 3, art. 260 § 1 i 2, art. 227 § 1 p.p.s.a. oraz art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez nieprawidłowe przyjęcie, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i jest niedopuszczalne oraz podlega odrzuceniu, co miało wpływ na wynik postępowania, ponieważ doprowadziło do negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności warto zaznaczyć, że zgodnie z art. 197 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na nieskomplikowany charakter rozpatrywanego zagadnienia Sąd nie znalazł podstaw, by skorzystać w niniejszej sprawie z przewidzianego w art. 90 § 2 p.p.s.a. uprawnienia do skierowania sprawy na posiedzenie jawne i wyznaczenia rozprawy, stąd wniosek skarżącego w tym względzie nie został uwzględniony.
Przechodząc do rozważenia zasadności zażalenia należy przede wszystkim zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny już sześciokrotnie badał zasadność zarzutów skarżącego podniesionych w zażaleniach analogicznych do obecnie rozpatrywanego. Zarówno w postanowieniach z dnia 28 listopada 2017 r. (I FZ 310- 311/17), jak i w postanowieniach z dnia 31 stycznia 2018 r. (I FZ 359-362/17) Naczelny Sąd Administracyjny uznał argumenty skarżącego za nieusprawiedliwione. Z uwagi na fakt, że w powołanych sprawach, jak też w sprawie obecnie rozpoznawanej, treść zarzutów i ich uzasadnienie są tożsame, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wskazuje, że w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanych orzeczeniach. W ślad za argumentacją wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uprzednio rozstrzygniętych sprawach skarżącego należy zatem wskazać, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), modyfikująca - w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką jest niniejsza sprawa - między innymi zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległ art. 260 p.p.s.a. Przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowił on, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy zarządzenia lub postanowienia, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie. Obecnie, jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. W konsekwencji na tego rodzaju postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje zażalenie.
Nie mogła zostać uwzględniona argumentacja podniesiona w złożonym środku zaskarżenia. Skarżący odwoływał się ona do uchwały z dnia 30 listopada 2009 r., I GPS 1/09, zgodnie z którą: "Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), o odrzuceniu sprzeciwu wniesionego od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, przysługuje zażalenie". Treść tej uchwały nie ma żadnego związku z rozstrzygnięciem, od którego skarżący chciał wnieść zażalenie - postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r. sąd nie odrzucił bowiem sprzeciwu, lecz utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego.
W świetle powyższego zasadnie w realiach sprawy sąd pierwszej instancji uznał, że zażalenie było niedopuszczalne i jako takie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI