I FZ 179/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-31
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATkoszty postępowaniakurator sądowywynagrodzenie kuratorasąd rejestrowysąd administracyjnyOrdynacja podatkowaKodeks cywilnyKodeks rodzinny i opiekuńczy

NSA oddalił zażalenie kuratora sądowego na postanowienie WSA w Warszawie dotyczące zwrotu kosztów postępowania, uznając, że wynagrodzenie kuratora przyznaje sąd rejestrowy, który go ustanowił.

Kurator sądowy zaskarżył postanowienie WSA w Warszawie dotyczące zwrotu kosztów postępowania, domagając się zasądzenia wynagrodzenia kuratora na podstawie przepisów o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, przyjmując, że wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza gdy jego obowiązki wykraczają poza to postępowanie i podlega on nadzorowi sądu rejestrowego, powinno być przyznawane przez sąd rejestrowy, który go ustanowił, zgodnie z art. 42 k.c. i art. 179 k.r.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w części dotyczącej przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, w pozostałym zakresie oddalił skargę i zasądził od Dyrektora IAS kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Kurator sądowy ustanowiony dla spółki zaskarżył postanowienie o kosztach, zarzucając naruszenie przepisów p.p.s.a. i domagając się zasądzenia wynagrodzenia kuratora według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z utrwalonym poglądem tego Sądu, wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla osoby prawnej, który działa pod nadzorem sądu rejestrowego i którego obowiązki wykraczają poza postępowanie sądowoadministracyjne, powinno być przyznawane przez sąd rejestrowy, który go ustanowił. Sąd powołał się na art. 42 Kodeksu cywilnego regulujący obowiązki kuratora oraz art. 179 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym wynagrodzenie kuratorowi przyznaje organ państwowy, który go ustanowił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, który działa pod nadzorem sądu rejestrowego i którego obowiązki wykraczają poza to postępowanie, powinno być przyznawane przez sąd rejestrowy, który go ustanowił.

Uzasadnienie

Sąd rejestrowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia kuratorowi, ponieważ kurator działa pod jego nadzorem, a jego obowiązki, określone w art. 42 k.c., często wykraczają poza postępowanie sądowoadministracyjne. Zastosowanie znajduje art. 179 k.r.o., zgodnie z którym wynagrodzenie przyznaje organ państwowy, który ustanowił kuratora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 138 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.c. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 42 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 42 § 4

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.r.o. art. 179

Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 211

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 213 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym, który działa pod nadzorem sądu rejestrowego i którego obowiązki wykraczają poza to postępowanie, powinno być przyznawane przez sąd rejestrowy, który go ustanowił.

Odrzucone argumenty

Kurator sądowy zarzucił naruszenie art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 w związku z art. 209 p.p.s.a. i podniósł, że należności kuratora należy zaliczyć do wydatków w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a sąd pierwszej instancji rozstrzygnął o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., nie rozstrzygając wniosku na podstawie art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 w związku z art. 209 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

to sąd rejestrowy, który ustanowił kuratora jest właściwy do wypłaty wynagrodzenia kuratorowi zakres obowiązków kuratora, wykraczających poza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił

Skład orzekający

Zbigniew Łoboda

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do przyznawania wynagrodzenia kuratorom ustanowionym dla spółek w postępowaniach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza gdy ich obowiązki są szersze niż samo postępowanie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kurator jest ustanowiony przez sąd rejestrowy dla spółki, a jego obowiązki wykraczają poza postępowanie sądowoadministracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania i wynagrodzeniem kuratora, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.

Kto płaci kuratorowi? NSA rozstrzyga o właściwości sądu w sprawach kosztów.

Dane finansowe

WPS: 497 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 179/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Łoboda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1046/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184, art. 197 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 138 par. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 42 par. 1 par. 2 par. 3 par. 4
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia kuratora sądowego – adw. K. P. ustanowionego dla L. [...] z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w pkt 3 w Wyroku z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 1046/23 w zakresie zasądzenia od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz L. [...] z siedzibą w W. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi L. [...] z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1046/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej - "Dyrektor IAS") z dnia 20 lutego 2023 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przybliżonej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług (pkt 1), w pozostałym zakresie oddalił skargę (pkt 2) oraz zasądził od Dyrektora IAS kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3).
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późń. zm., dalej – "p.p.s.a".
Na postanowienie o kosztach postępowania sądowego, zawarte w punkcie 3 wyżej wymienionego wyroku, zażalenie wniósł kurator spółki – adw. K. P. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu kurator zarzucił naruszenie art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 w związku z art. 209 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że składając skargę, wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia kuratora, według norm przepisanych. Należności kuratora podejmującego czynności w postępowaniu sądowoadminisracyjnym należy zaliczyć do wydatków w tym postępowaniu, co wynika wprost z treści art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnął natomiast o kosztach na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., nie rozstrzygając wniosku na podstawie art. 211 w związku z art. 213 pkt 1 w związku z art. 209 p.p.s.a.
W związku z powyższym kurator spółki domagał się uchylenia wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie przyjął pogląd tożsamy do innych składów tego Sądu (postanowienia: z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt. I FZ 199/23, z dnia 27 września 2023 r. sygn. akt I FZ 210/23) w kwestii rozstrzygnięcia wątpliwości, czy wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora spółki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powinien przyznać ten sąd, czy też sąd który ustanowił kuratora. W wymienionych postanowieniach opowiedziano się za stanowiskiem, że to sąd rejestrowy, który ustanowił kuratora jest właściwy do wypłaty wynagrodzenia kuratorowi i do tego stanowiska przychyla się Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie.
Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (k. 32-35) wynika, że adwokat K. P. został ustanowiony kuratorem L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt [...] na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. na okres nieprzekraczający roku od daty wydania postanowienia, w postępowaniach podatkowych, a w razie potrzeby sądowoadministracyjnych.
Kuratela ta została przedłużona postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt [...], na okres nieprzekraczający roku od daty wydania postanowienia (k. 55).
Z powyższego wynika więc, po pierwsze, że kurator został ustanowiony na wniosek organu podatkowego realizowany w związku z art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej, czyli w sytuacji gdy osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów. Po drugie, że kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił (art. 42 § 1 k.c.); Kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu (art. 42 § 2 k.c.); jest zobowiązany do niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji (art. 42 § 3 k.c.); wykonuje ponadto – za zezwoleniem sądu rejestrowego – czynności zmierzające do nabycia i zbycia przedsiębiorstwa lub oddania przedsiębiorstwa do czasowego korzystania, a także nabycia i zbycia oraz obciążenie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości (art. 42 § 4 k.c.)
Biorąc zatem pod uwagę zakres obowiązków kuratora, wykraczających poza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a także działanie kuratora pod nadzorem sądu rejestrowego i dokonywanie określonych czynności tylko za zezwoleniem tegoż sądu, stwierdzić należało, że w takim przypadku zastosowanie powinien mieć przepis art. 179 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wskazano w nim bowiem, że wynagrodzenie kuratorowi przyznaje organ państwowy, który go ustanowił, czyli w rozpoznawanej sprawie sąd rejestrowy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI