I FZ 162/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania w przedmiocie przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Sąd I instancji uznał, że instytucja wznowienia postępowania nie ma zastosowania do postanowień procesowych niekończących postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA przychylił się do stanowiska o dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie postanowienia o przyznaniu kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, opierając się na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Sąd podkreślił, że przepis ten stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego za niezgodny z Konstytucją. NSA wskazał, że przepisy proceduralne nie mogą ograniczać tego konstytucyjnego prawa, a postępowanie w przedmiocie przyznania kosztów pomocy prawnej, mimo swojego incydentalnego charakteru, ma odrębny tryb i przedmiot, a wydane w nim orzeczenie kształtuje sytuację prawną pełnomocnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawach dotyczących kosztów pomocy prawnej z urzędu, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej pełnomocnika z urzędu i jego prawa do wynagrodzenia w kontekście orzeczeń TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga o wznowienie postępowania może być wniesiona w odniesieniu do postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, które nie kończy postępowania w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga o wznowienie postępowania może być wniesiona w odniesieniu do postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, nawet jeśli nie kończy ono postępowania w sprawie, na gruncie prokonstytucyjnej wykładni art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP umożliwia wznowienie postępowania w przypadku orzeczeń wydanych na podstawie aktu normatywnego uznanego za niekonstytucyjny, a przepisy proceduralne nie mogą ograniczać tego prawa. Postępowanie w przedmiocie przyznania kosztów pomocy prawnej ma odrębny charakter i wydane w nim orzeczenie kształtuje sytuację prawną pełnomocnika.
Jaka jest wykładnia art. 270 i art. 272 § 1 p.p.s.a. w kontekście art. 190 ust. 4 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te, odczytywane w kontekście art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, uzasadniają przyjęcie, że instytucja wznowienia postępowania z powodu orzeczenia TK może znaleźć zastosowanie w odniesieniu do prawomocnego orzeczenia sądowego, wydanego na podstawie aktu niekonstytucyjnego, nawet jeśli nie kończy ono postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej sensu stricto.
Uzasadnienie
Konstytucja RP wyznacza obszar dopuszczalnej 'wzruszalności' orzeczeń, a ustawy proceduralne mają jedynie określać zasady i tryb. Postępowanie w przedmiocie kosztów pomocy prawnej jest odrębną sprawą, a orzeczenie w tym zakresie kształtuje sytuację prawną pełnomocnika.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego za niezgodny z Konstytucją.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 254 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 259 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 259 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 280 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 285
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność wznowienia postępowania w zakresie postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu na gruncie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. • Prokonstytucyjna wykładnia przepisów p.p.s.a. w zakresie wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że przepisy o wznowieniu postępowania nie mają zastosowania do postanowień procesowych niekończących postępowania.
Godne uwagi sformułowania
brak w art. 270–285 p.p.s.a. bezpośredniej podstawy do wzruszenia, po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w tej sprawie, które zostało wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny, nie może wyłączać dopuszczalności wznowienia takiego postanowienia. • przepisy poszczególnych ustaw proceduralnych nie mogą ograniczać konstytucyjnego prawa jednostki do wzruszenia orzeczeń wydanych na podstawie derogowanych przez TK przepisów. • to nie przepisy danej ustawy procesowej, lecz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP wyznacza obszar (sferę) dopuszczalnej 'wzruszalności' sądowych lub administracyjnych aktów/czynności stosowania prawa względem ich adresatów.
Skład orzekający
Marek Kołaczek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawach dotyczących kosztów pomocy prawnej z urzędu, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej pełnomocnika z urzędu i jego prawa do wynagrodzenia w kontekście orzeczeń TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do wznowienia postępowania po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, co ma istotne znaczenie praktyczne dla pełnomocników działających z urzędu.
“Czy można wznowić postępowanie o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu po wyroku TK? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.