I FZ 306/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-11-10
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminubraki formalnepełnomocnikodpowiedzialność stronyNSAWSAVAT

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając, że strona ponosi konsekwencje zaniedbań pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ponieważ strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, mimo zapewnień pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że strona ponosi odpowiedzialność za niedbalstwo swojego pełnomocnika, a podane okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. G. na postanowienie WSA w Gdańsku, które odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. WSA odrzucił pierwotnie skargę z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi przez pełnomocnika. Wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony, ponieważ sąd uznał, że strona ponosi konsekwencje działania lub zaniechania pełnomocnika. Sąd I instancji stwierdził, że zapewnienia pełnomocnika o prawidłowym biegu sprawy i kontakt telefoniczny nie uprawdopodobniają braku winy strony, która nie zapoznała się z dokumentacją ani aktami sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślono, że strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania pełnomocnika, a ocena braku winy wymaga obiektywnego miernika staranności. NSA uznał, że okoliczności podane we wniosku nie uprawdopodobniają braku winy strony, a data śmierci pełnomocnika była późniejsza niż okres podlegający ocenie. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, strona ponosi konsekwencje działania lub zaniechania działania przez pełnomocnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania pełnomocnika, a ocena braku winy wymaga obiektywnego miernika staranności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 87 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona ponosi odpowiedzialność za niedbalstwo pełnomocnika. Okoliczności podane przez stronę nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Data śmierci pełnomocnika nie miała wpływu na możliwość działania w okresie, który podlegał ocenie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że strona ponosi konsekwencje działania lub zaniechania pełnomocnika. Zarzut nierozważenia całokształtu okoliczności sprawy przy ocenie braku winy strony. Zarzut przyjęcia, że skarżący kontaktował się z pełnomocnikiem osobiście i telefonicznie.

Godne uwagi sformułowania

strona ponosi prawne konsekwencje działania lub zaniechania działania przez pełnomocnika mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy

Skład orzekający

Krystyna Chustecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady odpowiedzialności strony za działania pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście przywracania terminów i uzupełniania braków formalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku winy w uchybieniu terminu i nie wyklucza przywrócenia terminu w innych, uzasadnionych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą odpowiedzialności strony za błędy pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych wniosków.

Czy błędy Twojego pełnomocnika mogą pogrzebać Twoją sprawę? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 306/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Chustecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1317/10 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2011-05-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1317/10 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 12 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i listopad 2005 r. oraz od stycznia do lipca 2006 r. i od września do grudnia 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia J. G. terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 12 października 2010 r. w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i listopad 2005 r. oraz od stycznia do lipca 2006 r. i od września do grudnia 2006 r.
Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. odrzucił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 12 października 2010 r. z powodu nieuiszczenia przez pełnomocnika strony wpisu od skargi w terminie.
Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Rozpoznając wniosek Sąd stanął na stanowisku, że strona ponosi prawne konsekwencje działania lub zaniechania działania przez pełnomocnika. Wskazane we wniosku skarżącego okoliczności dotyczące wielokrotnie uzyskiwanych telefonicznie od pełnomocnika zapewnień o prawidłowym biegu sprawy nie uprawdopodobniają ani braku winy pełnomocnika, ani braku winy strony. Skarżący pomimo wątpliwości co do przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego poprzestał na telefonicznym kontakcie z pełnomocnikiem, nie zapoznał się z dokumentacją pełnomocnika, ani aktami sprawy. W sprawie nie wykazano, aby przyczyną nieuzupełnienia braku formalnego była okoliczność losowa. Natomiast wskazany we wniosku okres hospitalizacji pełnomocnika jest inny niż okres podlegający ocenie, zatem choroba pełnomocnika nie wpływała na możliwość podjęcia działania w celu usunięcia braku formalnego.
Zażalenie od powyższego postanowienia złożył pełnomocnik strony zarzucając orzeczeniu naruszenia art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. polegające na:
- przyjęciu, że strona ponosi prawne konsekwencje działania lub zaniechania działania przez pełnomocnika,
- przyjęciu, że skarżący poprzestał na telefonicznym kontakcie z pełnomocnikiem w sytuacji, gdy we wniosku wskazano, że kontaktował się z pełnomocnikiem również osobiście,
- nierozważeniu przez Sąd I instancji całokształtu okoliczności sprawy przy ocenie kwestii uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi,
- przyjęciu przez Sąd I instancji, że okoliczności podane we wniosku nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Do zażalenia dołączono wykaz połączeń telefonicznych skarżącego m. in. z numerem telefonu jego pełnomocnika - doradcy podatkowego R. A. Wskazano ponadto, że wskazany doradca zmarł w dniu 27 lipca 2011 r.
Autor zażalenia wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że spór w zasadzie sprowadza się do zbadania, czy opisany w art. 87 § 2 P.p.s.a. wymóg uprawdopodobnienia przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu został wypełniony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i prawa cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P.Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Lexis Nexis, Warszawa 2006 r., s. 226). Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu brakuje argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że pełnomocnik skarżącego w terminie wyznaczonym zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2011 r. nie uiścił wpisu od skargi i w związku z tym Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę strony.
W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą niedochowanie przez fachowego pełnomocnika ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. Za brak należytego działania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi zatem sama strona.
Wskazane w zażaleniu okoliczności, że skarżący wielokrotnie kontaktował się z pełnomocnikiem zarówno osobiście, jak i telefoniczne i uzyskiwał zapewnienia o prawidłowy biegu przedmiotowej sprawy nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi.
Ponadto jak słusznie podniósł Dyrektor Izby Skarbowej w G. w odpowiedzi na zażalenie data śmierci pełnomocnika strony jest późniejsza niż okres podlegający ocenie w sprawie, więc zgon pełnomocnika nie ma wpływu na możliwość podjęcia działania w celu usunięcia braków formalnych.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że Sąd I instancji zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. ocenił i rozpoznał wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego we wskazanym przedmiocie, a wobec tego zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI