I FZ 160/13

I FZ 160/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-04-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I FZ 574/12 - Postanowienie NSA z 2013-01-10
I SA/Gd 570/12 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2013-07-10
I FSK 2053/13 - Wyrok NSA z 2015-04-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Artur Mudrecki, , , po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 570/12 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Orzeczenie Sądu pierwszej instancji
Postanowieniem z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 570/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 5 marca 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2009 r.
2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania
2.1. W piśmie procesowym z dnia 10 października 2012 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, podając m.in. że wskutek prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego został zmuszony do zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, która to działalność stanowiła jedyne źródło utrzymania skarżącego i jego córki, albowiem zajęte zostały wszystkie należące do niego składniki majątkowe, a na nieruchomościach, w tym służących do wykonywania działalności gospodarczej, w kwietniu 2011 r. dokonano zabezpieczenia należności publicznoprawnych poprzez m.in. wpis hipoteki przymusowej na nieruchomościach, zajęcie rachunków bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz jednego rachunku osobistego oraz zajęcie samochodu osobowego.
2.2. Postanowieniem z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 570/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
2.3. W wyniku wniesionego przez Dyrektora Izby Skarbowej zażalenia na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 574/12 uchylił je i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie odbiegało merytorycznie od przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) (dalej: u.p.p.s.a.), a skupiało się na tych okolicznościach sprawy, które de facto uzasadniały przyznanie prawa pomocy.
Sąd podniósł również, że ocenę o braku zasadności rozstrzygnięcia determinowały dodatkowo podniesione w zażaleniu przez organ administracji okoliczności, tj. skarżący prowadzi działalność gospodarczą za granicą, których Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, bowiem nie miał co do tej kwestii wiedzy.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
Rozpatrując ponownie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz mając na uwadze stanowisko i zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał wniosek strony skarżącej za nieuzasadniony.
Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane następstwa o których to mowa w art. 61 § 3 u.p.p.s.a. W sprawie za uwzględnieniem wniosku mogłaby przemawiać wysoka kwota egzekwowanego zobowiązania podatkowego, jednakże Sąd nie mógł odnieść tej kwoty do rzeczywiście osiąganego przez skarżącego aktualnie dochodu. Sąd wskazał tutaj, że skarżący nie ujawnił wszystkich danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca zataił bowiem fakt, że w dniu 2 sierpnia 2011 r. na terenie Wielkiej Brytanii zarejestrował działalność gospodarczą, w ramach której w 2012 r. dokonał dostaw i nabyć wewnątrzwspólnotowych. Ponadto, od IV kwartału 2011 r. wnioskodawca korzystał z usług kancelarii prawnych, na rzecz których zapłacił wynagrodzenie. Takie postępowanie wnioskodawcy, polegające na podaniu niepełnych informacji dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów, skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając tym samym Sądowi dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania przedmiotowej decyzji na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący skupił się na przedstawieniu (w sposób wybiórczy, jak się następnie okazało) swojej trudnej sytuacji osobistej i majątkowej, jednakże, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu z dnia 10 stycznia 2013 r. okoliczność trudnej sytuacji materialnej skarżącego ma znaczenie dla instytucji prawa pomocy.
Sąd pierwszej instancji, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzył, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, nadto, że dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.
4. Zażalenie strony skarżącej
W zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o: zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia; wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia; zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie żalącego zaskarżone postanowienie narusza art. 61 § 3 u.p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię oraz "art. 197 § ust. 2" w związku z art. 190 ww. ustawy poprzez niewyjaśnienie kwestii, czy i w jakim rozmiarze skarżący prowadzi działalność gospodarczą za granicą, a konsekwencji niewyjaśnienie kwestii zaistnienia również w tym kontekście przesłanek z art. 61 § 3 u.p.p.s.a.
Według żalącego umiejscowienie w aplikacji VIES podatnika jako zarejestrowanego podatnika unijnego VAT wcale nie świadczy jeszcze o tym, że w rzeczywistości posiada on taki status. Pełnomocnik wskazał ponadto, że twierdzenie o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej w Wielkiej Brytanii jest całkowicie bezpodstawne, gdyż działalność tą prowadzi spółka mająca osobowość prawną, a więc podmiot odrębny od skarżącego. Z treści świadectwa rejestracji spółki nie wynika aby skarżący posiadał w niej jakikolwiek udział, nie udowodniono także, że podatnik z tej działalności osiągał dochody.
Pełnomocnik wskazał, że skarżący poniósł wydatki na rzecz kancelarii prawniczych ale miało to miejsce prawie rok przed złożeniem wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji. Stwierdził również, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje narażania Skarbu Państwa z uwagi na dokonane już zabezpieczenia na majątku skarżącego.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wydając zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny związany był wykładnią prawa i związanymi z nią wskazaniami zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2013 r. o sygn. I FZ 574/12. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając orzeczenie Sądu pierwszej instancji, którym to wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji, podkreślił, iż Sąd administracyjny powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej.
W sprawie skarżący, uzasadniając wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, wskazał na swoją trudną sytuacje materialną oraz prowadzoną egzekucję. Tymczasem w ww. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono, że kwestie te nie mogą być uznane za istotne dla rozstrzygnięcia, niewątpliwie bowiem wśród przesłanek z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. nie mieści się ani dotkliwość egzekucji ani trudna sytuacji materialna skarżącego. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji, badając czy w sprawie zrealizowała się przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, powinien zbadać rzeczywisty kontekst sprawy, a nie tylko informacje przedstawione przez wnioskodawcę. Tak też wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu o sygn. akt I FZ 574/12. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał oceny argumentów przedstawionych przez stronę jak również wynikających z akt sprawy. Prawidłowo Sąd zauważył, że skarżący nie ujawnił wszystkich danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca zataił bowiem fakt, że w dniu 2 sierpnia 2011 r. na terenie Wielkiej Brytanii zarejestrował działalność gospodarczą. Takie postępowanie wnioskodawcy, polegające na podaniu niepełnych informacji dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając tym samym Sądowi dokonanie oceny faktycznego wpływu wykonania przedmiotowej decyzji na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem żalącego, że dokumenty w postaci wydruku z aplikacji VIES są niewiarygodne, zwłaszcza, iż to strona na etapie zażalenia przedłożyła własne dokumenty, które potwierdzają informacje z aplikacji VIES o zarejestrowaniu spółki na terenie Wielkiej Brytanii. Nietrafiona również była argumentacja żalącego dotycząca nieudowodnienia, że skarżący nie czerpie ze Spółki dochodów. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. np.: postanowienia NSA z dnia 22 listopada 2004 r. FZ 474/04 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. FZ 267/04). W przypadku więc, gdy w spawie została ujawniona okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności, to w gestii żalącego było uprawdopodobnienie podnoszonych w tym zakresie okoliczności. Tymczasem żalący, jak już zauważono, z jednej strony kwestionuje wydruk z aplikacji VIES, z drugiej strony przedkłada dokumenty związane ze Spółką, które jednak nie potwierdzają twierdzenia o braku dochodów z prowadzonej działalności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1-2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.