I FZ 16/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-17
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminudoręczeniefikcja prawnazażalenieskarga kasacyjnasądy administracyjnepostępowanieVAT

NSA oddalił zażalenie syndyka na postanowienie WSA odrzucające zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając, że zostało ono wniesione po terminie.

Syndyk masy upadłości wniósł zażalenie na postanowienie WSA, które odrzuciło jego wcześniejsze zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA odrzucił zażalenie syndyka, uznając, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu, ponieważ doręczenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nastąpiło z upływem 14 dni od pierwszej awizacji, a zażalenie zostało nadane dzień po upływie terminu. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie syndyka.

Sprawa dotyczy zażalenia Syndyka Masy Upadłości na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA pierwotnie odmówił przywrócenia terminu, a następnie odrzucił zażalenie na tę odmowę, uznając, że zostało ono wniesione po terminie. Sąd pierwszej instancji ustalił, że doręczenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nastąpiło z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu od pierwszej awizacji (5 czerwca 2024 r.), co oznaczało, że termin do wniesienia zażalenia upływał 12 czerwca 2024 r. Zażalenie zostało nadane 13 czerwca 2024 r., czyli z uchybieniem terminu. Syndyk w zażaleniu podnosił, że nie otrzymał zawiadomień o awizowaniu przesyłki i dowiedział się o niej dopiero w momencie odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie syndyka, wskazując na fikcję prawną doręczenia przewidzianą w art. 73 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja doręczenia, nie zmienia skutków procesowych. Skoro doręczenie z fikcją nastąpiło 5 czerwca 2024 r., termin na wniesienie zażalenia upływał 12 czerwca 2024 r., a jego nadanie 13 czerwca 2024 r. było ewidentnie po terminie. W związku z tym WSA prawidłowo odrzucił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Uzasadnienie

Doręczenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nastąpiło z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu od pierwszej awizacji (fikcja prawna doręczenia). Termin na wniesienie zażalenia upływał z końcem tego czternastodniowego okresu. Nadanie zażalenia dzień po tym terminie oznacza jego wniesienie z uchybieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 73 § § 1 i § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczenie w trybie art. 73 p.p.s.a. uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia (awizacji).

p.p.s.a. art. 194 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 73 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu nastąpiło z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu od pierwszej awizacji (fikcja prawna doręczenia). Zażalenie zostało nadane z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik skarżącego nie otrzymał zawiadomień o awizowaniu przesyłki i dowiedział się o niej dopiero w momencie odbioru, wnosząc zażalenie w przekonaniu o zachowaniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia. Oznacza to, że na ich podstawie, wbrew faktom, uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcji prawnej doręczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz skutków procesowych wniesienia pisma po terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu doręczenia i fikcji prawnej, a także sytuacji, gdy strona kwestionuje fakt otrzymania awizo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z doręczeniami i terminami w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków.

Fikcja doręczenia: kiedy pismo jest uznane za dostarczone, nawet jeśli go nie odebrałeś?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 16/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 176/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-09-26
I FZ 17/25 - Postanowienie NSA z 2025-02-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 i nast., 73 § 1 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Syndyka Masy Upadłości [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 176/23 odrzucające zażalenie na postanowienie tego Sądu z 14 maja 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2012 r. do marca 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 176/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie Syndyka Masy Upadłości [...] na postanowienie tego Sądu z 14 maja 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu.
Sąd wskazał, że wyrokiem z 26 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości [...] (dalej: "spółka" lub "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września 2012 r. do marca 2013 r.
Postanowieniem z 6 lutego 2024 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną spółki z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. W piśmie z 5 marca 2024 r. spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z 14 maja 2024 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przesyłka pocztowa zawierająca m.in. odpis postanowienia z 14 maja 2024 r. wraz z uzasadnieniem została doręczona (wydana) profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej 6 czerwca 2024 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 22 i 31 maja 2024 r.
Pismem nadanym 13 czerwca 2024 r. spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie.
W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru oraz pismo operatora pocztowego z 24 lipca 2024 r. Sąd ustalił, że przesyłka pocztowa adresowana do pełnomocnika spółki zawierająca m.in. odpis postanowienia z 14 maja 2024 r. wraz z uzasadnieniem była dwukrotnie awizowana - 22 maja 2024 r., a następnie 31 maja 2024 r., po czym została wydana przez operatora pocztowego 6 czerwca 2024 r. Ze wskazanych wyżej dokumentów wynika ponadto, że zawiadomienia o możliwości odbioru tej przesyłki w placówce operatora pocztowego zostały pozostawione przez doręczającego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Mając na uwadze treść art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), WSA przyjął, że skutek doręczenia wzmiankowanej przesyłki nastąpił 5 czerwca 2024 r., gdyż z tym dniem upłynął czternastodniowy okres liczony od daty pierwszej awizacji (22 maja 2024 r.), w którym możliwe było prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi spółki przesyłki. W konsekwencji stwierdził, że termin, do którego spółka mogła wnieść zażalenie na postanowienie 14 maja 2024 r. upływał 12 czerwca 2024 r. (środa). Z treści koperty nadania wynika natomiast, że zażalenie zostało nadane 13 czerwca 2024 r. (czwartek).
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wskazał, że nie może potwierdzić, że zawiadomienia z 22 maja2024 r. i 31 maja 2024 r. o możliwości odbioru przesyłki kierowanej do niego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawierający postanowienie Sądu z 14 maja 2024 r. zostały pozostawione przez doręczającego w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, gdyż o istnieniu przedmiotowej przesyłki dowiedział się w momencie jej odbioru w placówce pocztowej 6 czerwca 2024 r. Wobec powyższego pozostawał w przekonaniu, iż wnosząc 13 czerwca 2024 r. zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z 14 maja 2024 r. wnosi je w ustawowym terminie. Podkreślono również, że nie miał możliwości zaznajomienia się z treścią pisma operatora pocztowego z 24 lipca 2024 r., którego treść i zawarte w nim twierdzenia nie są znane pełnomocnikowi spółki, w związku z tym nie może odnieść się do nich odnieść i podjąć z tymi twierdzeniami polemiki. Wskazując na powyższe okoliczności wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienie Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. 2023 r., poz. 1640 ze zm.) albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia. Oznacza to, że na ich podstawie, wbrew faktom, uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu".
W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie tj. upływ ostatniego dnia okresu.
Skoro więc odpis postanowienie, po dwukrotnym awizowaniu (22 maja 2024 r. i 31 maja 2024 r.), został doręczony z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a., a zatem 5 czerwca 2024 r., to termin do wniesienia zażalenia upływał 12 czerwca 2024 r. (środa). Strona skarżąca nadała zaś przesyłkę zawierającą zażalenie 13 czerwca 2024 r., a zatem jego wniesienie nastąpiło ewidentnie z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI