I FZ 156/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-08-24
NSApodatkoweŚredniansa
VATsprostowanie omyłkiuzasadnienie wyrokupostanowieniezażaleniep.p.s.a.sąd administracyjny

NSA uchylił postanowienie WSA o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, uznając, że zmiana uzasadnienia wyroku nie mieściła się w granicach sprostowania.

NSA rozpatrzył zażalenie organu na postanowienie WSA o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku. Organ zarzucił, że sprostowanie wykraczało poza ramy art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a., prowadząc do merytorycznej zmiany uzasadnienia. NSA uznał, że skreślone fragmenty uzasadnienia nie stanowiły oczywistej omyłki, a ich usunięcie mogło prowadzić do merytorycznej zmiany wyroku, co nie jest dopuszczalne w trybie sprostowania. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Sprawa dotyczyła zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które sprostowało oczywistą omyłkę pisarską w wyroku WSA z dnia 5 października 2021 r. (sygn. akt I SA/Wr 882/19). WSA pierwotnie uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji i zasądził zwrot kosztów. Następnie, postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r., WSA sprostował oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu wyroku, usuwając fragmenty dotyczące uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ w zażaleniu zarzucił WSA naruszenie art. 156 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), twierdząc, że dokonana zmiana uzasadnienia nie mieściła się w granicach sprostowania, a prowadziła do merytorycznej zmiany treści. Organ argumentował, że skreślone fragmenty stanowiły logiczną konsekwencję wcześniejszych rozważań sądu, które odnosiły się do organów obu instancji i wskazywały na intencję uchylenia decyzji organów obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie organu za zasadne. Sąd podkreślił, że przedmiotem sprostowania mogą być jedynie oczywiste niedokładności, błędy pisarskie, rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. NSA stwierdził, że skreślone przez WSA części uzasadnienia nie stanowiły oczywistej omyłki, a ich usunięcie mogło prowadzić do merytorycznej zmiany wyroku, co nie jest dopuszczalne w trybie sprostowania. Sąd wskazał, że ewentualne niezgodności treści uzasadnienia z sentencją wyroku powinny być analizowane w postępowaniu kasacyjnym, a nie w trybie sprostowania, zwłaszcza po upływie ponad pół roku od wydania wyroku. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany uzasadnienia wyroku, jeśli wymaga to głębszej analizy akt lub nie jest oczywiste.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skreślone przez WSA fragmenty uzasadnienia, które odnosiły się do decyzji organu pierwszej instancji, nie stanowiły oczywistej omyłki, a ich usunięcie mogło wpłynąć na merytoryczną treść wyroku. Niezgodność uzasadnienia z sentencją powinna być rozpatrywana w trybie kasacyjnym, a nie sprostowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprostowanie dokonane przez WSA wykraczało poza ramy art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a., prowadząc do merytorycznej zmiany uzasadnienia. Skreślone fragmenty uzasadnienia nie stanowiły oczywistej omyłki, a ich usunięcie mogło wpłynąć na merytoryczną treść wyroku. Niezgodność uzasadnienia z sentencją powinna być rozpatrywana w trybie kasacyjnym, a nie sprostowania.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem sprostowania wyroku mogą być niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak również z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania tego rodzaju konsekwentne niezgodności treści uzasadnienia z rozstrzygnięciem mogą stanowić o wadliwości wydanego wyroku i winny być analizowane w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym, a nie stanowić przedmiotu sprostowania

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w orzeczeniach sądów administracyjnych oraz zakresu dopuszczalnych zmian w uzasadnieniu wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze sprostowaniem omyłki w wyroku WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z zakresem sprostowania omyłek w orzeczeniach sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy sąd może zmienić uzasadnienie wyroku pod pozorem sprostowania omyłki? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 156/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1507/22 - Wyrok NSA z 2025-11-14
I SA/Wr 882/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-10-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej z dnia 20 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 882/19 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2019 r. nr 0201-IOV3.4103.212.2018 w przedmiocie rozliczenia w podatku od towarów i usług za maj 2017 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 października 2021 r. o sygn. I SA/Wr 882/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS lub organ) na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 882/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sprostował oczywistą omyłkę pisarską w w/wym. wyroku poprzez wykreślenie na str. 14 uzasadnienia wyroku, w przedostatnim akapicie słów "w związku z art. 135", "oraz poprzedzającą ją decyzję NUS". W uzasadnieniu tego postanowienia WSA wskazał, że wpisanie do treści uzasadnienia powyższych zwrotów ma charakter oczywistej omyłki wymagającej sprostowania, albowiem z treści sentencji wydanego w sprawie wyroku wynika, że Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji.
Zażalenie od tego postanowienia wywiódł organ, w którym zarzucił mu naruszenie art. 156 § 1 i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) poprzez taką zmianę uzasadnienia wyroku, która nie mieści się w granicach dopuszczalnego sprostowania wyznaczonego treścią art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a., lecz prowadzi do merytorycznej zmiany treści uzasadnienia. W oparciu o ten zarzut autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości lub ewentualnie na podst. art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu we własnym zakresie z uwagi na to, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione, a także o zasądzenie od strony Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz wartości wpisu od zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia organ wskazał, że pierwotnie umieszczone w treści uzasadnienia zdanie "mając powyższe naruszenia przepisów na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję NUS" stanowi logiczną konsekwencję rozważań Sądu z wcześniejszych części uzasadnienia. I tak m.in. na stronie 9, 10, 11, i 13 WSA analizując zarzuty skargi odnosi się do organów obu instancji, jednoznacznie wskazując, że intencją WSA było uchylenie decyzji organów obu instancji. Organ wskazał również, że po wydaniu wyroku pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do WSA z wnioskiem o uzupełnienie wyroku w zakresie rozstrzygnięcia również o uchyleniu decyzji organu I instancji, który to wniosek następnie został cofnięty. Zaś następnego dnia po wycofaniu tego wniosku zapadło zaskarżone w niniejszym postępowaniu postanowienie o sprostowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Przedmiotem sprostowania wyroku mogą być niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Wykładnia gramatyczna komentowanego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny (por. Słownik..., red. M. Szymczak, t. 1, s. 440). Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak również z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania.
Taka sytuacja, nie zachodziła w niniejszej sprawie. Jak słusznie zauważył autor zażalenia, skreślone w ramach sprostowania części uzasadnienia wyroku nie stanowią odosobnionego elementu uzasadnienia pod względem odniesienia do decyzji organu pierwszej instancji. Wręcz przeciwnie, stanowią one logiczną konsekwencję wcześniej prowadzonego wywodu, w którym Sąd m.in. stwierdza, że "wobec wskazanych wyżej nieprawidłowość organów obu instancji, dotyczących [...] nie może ostać się zawarte w decyzjach NUS i DIAS rozstrzygnięcie". W konsekwencji nie można stwierdzić, że sprostowane fragmenty uzasadnienia wyroku stanowią oczywistą omyłkę. W istocie, cechują się one pewną niezgodnością z treścią sentencji zapadłego wyroku, jednak tego rodzaju niezgodność zachodzi również w stosunku do innych części przedmiotowego uzasadnienia. W tej sytuacji nie sposób jednoznacznie rozstrzygnąć, czy to sentencja jest błędna i nie przystaje do części treści uzasadnienia, czy to uzasadnienie nie odpowiada sentencji. Takiego rodzaju konsekwentne niezgodności treści uzasadnienia z rozstrzygnięciem mogą stanowić o wadliwości wydanego wyroku i winny być analizowane w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym, a nie stanowić przedmiotu sprostowania (nota bene po ponad pół roku od wydaniu wyroku).
W przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego należy wskazać na art. 209 p.p.s.a., w myśl którego wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach niewymienionych w tym przepisie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI