I FZ 155/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-18
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocysprzeciwodrzucenie sprzeciwubraki formalnedoręczeniepodpispostępowanie administracyjneNSAWSAVAT

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odrzuceniu sprzeciwu od odmowy przyznania prawa pomocy z powodu braku podpisu na sprzeciwie, mimo doręczenia wezwania do uzupełnienia braków.

Spółka złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu (podpisanie go) pod rygorem odrzucenia. Spółka nie uzupełniła braku, mimo odebrania wezwania. WSA odrzucił sprzeciw. NSA oddalił zażalenie spółki, uznając, że doręczenie wezwania było skuteczne, a spółka nie wykazała, że nie otrzymała pisma.

Spółka D. sp. z o.o. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu poprzez jego podpisanie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia. Spółka odebrała wezwanie, ale nie uzupełniła braków formalnych. W związku z tym WSA odrzucił sprzeciw. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wymogów formalnych pisma, jego uzupełniania i odrzucenia sprzeciwu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że wymogiem formalnym pisma jest jego podpis. Stwierdził, że spółka odebrała wezwanie do uzupełnienia braków, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Brak jest podstaw do twierdzenia o niedoręczeniu pisma, a samo oświadczenie spółki nie obala domniemania prawidłowości dokumentu urzędowego. W związku z tym, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił sprzeciw. NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż przepisy dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzeciw podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu (podpisanie go) pod rygorem odrzucenia. Spółka odebrała wezwanie, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Brak jest podstaw do twierdzenia o niedoręczeniu pisma, a samo oświadczenie spółki nie obala domniemania prawidłowości dokumentu urzędowego. W związku z tym, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił sprzeciw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 259 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw, który nie został uzupełniony w terminie, podlega odrzuceniu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia sądu pierwszej instancji zamykające drogę do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, od których służy zażalenie, są zaskarżalne.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 46 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

P.p.s.a. art. 46 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wyjątki od wymogu podpisu własnoręcznego.

P.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

rozporządzenie art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym

Odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych było skuteczne, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Spółka nie wykazała, że nie otrzymała pisma, a jej oświadczenie nie obala domniemania prawidłowości dokumentu urzędowego. Brak podpisu na sprzeciwie stanowił brak formalny, który uzasadniał jego odrzucenie po bezskutecznym wezwaniu do uzupełnienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut spółki o niedoręczeniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Zarzut naruszenia art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż spółka nie spełniła wymogu formalnego pisma. Zarzut naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż skarżąca spółka nie uzupełniła braków formalnych w terminie. Zarzut naruszenia art. 259 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż sprzeciw zawierał braki formalne i podlegał odrzuceniu przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

Domniemania, że dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, nie może obalić samo oświadczenie spółki. W realiach tej sprawy doręczenie miało miejsce za pośrednictwem operatora pocztowego. Z kolei brak sprawdzania na bieżąco faktycznej zawartości otrzymanej korespondencji w stosunku do jej zakresu potwierdzanego podpisem upoważnionej osoby ją odbierającej, obciąża kwitującego taki odbiór.

Skład orzekający

Sylwester Golec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności doręczeń sądowych na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz konsekwencji braku uzupełnienia braków formalnych pisma."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu na sprzeciwie i procedury doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące braków formalnych i doręczeń, które są istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Brak podpisu na sprzeciwie kosztował spółkę prawo do obrony – NSA wyjaśnia, dlaczego doręczenie wezwania jest kluczowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 155/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sylwester Golec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie sprzeciwu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 426/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2024-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 46 § 1 pkt 4 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 marca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 86/23 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 grudnia 2022 r., nr 2401-IOV3.4103.61,90.2022 UNP: 2401-22-295065 w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 marca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 86/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw D. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie referendarza sądowego tego sądu z 28 listopada 2023 r., odmawiające przyznania spółce prawa pomocy.
Z uzasadnienia postanowienia sądu pierwszej instancji wynika, iż pismem z 21 grudnia 2023 r. spółka wniosła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego z 28 listopada 2023 r.
Zarządzeniem z 3 stycznia 2024 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu poprzez jego podpisanie w siedzibie tutejszego Sądu bądź nadesłanie sprzeciwu z 21 grudnia 2023 r. własnoręcznie podpisanego przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłkę adresowaną do spółki, zawierającą przedmiotowe wezwanie odebrał 25 stycznia 2024 r. adresat, a zatem termin do uzupełnia braku formalnego sprzeciwu upłynął z dniem 1 lutego 2024 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż spółka, mimo prawidłowego wezwania, zawierającego pouczenie o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, nie uzupełniła braku formalnego sprzeciwu.
W efekcie powyższego sąd pierwszej instancji wobec nieusunięcia braku formalnego sprzeciwu przez spółkę, odrzucił go na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie: art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż spółka nie spełniła wymogu formalnego pisma; art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż skarżąca spółka nie uzupełniła braków formalnych w terminie; art. 259 § 2 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż sprzeciw zawierał braki formalne i podlegał odrzuceniu przez sąd.
W związku z powyższym spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenia zażalenia strony, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Z brzmienia art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., wynika, iż każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jak wynika z powyższego koniecznym warunkiem formalnym pisma strony jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (art. 49 § 1 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie spółka w zażaleniu podniosła, iż nie otrzymała zarządzenia wzywającego ją do uzupełnienia braku formalnego. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 37) wynika, iż spółce wysłano wezwanie do usunięcia braków formalnych sprzeciwu wraz z pouczeniem, a przesyłkę odebrano 25 stycznia 2024 r., co podpisem potwierdził prezes zarządu spółki. Zaznaczyć należy, że na poświadczeniu tym w rubryce "Rodzaj przesyłki" wpisano "wezwanie z 5.01.24r. do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu z poucz.".
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 19; dalej: "rozporządzenie"), odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Podkreślić należy, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanych pism. Oznacza to, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zauważyć należy, iż na przedmiotowym poświadczeniu odbioru brak jest jakiejkolwiek adnotacji o tym, iż przesyłka była niekompletna. W związku z czym, nie można uznać stanowiska spółki, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu nie doręczono, bo przeczy temu treść dokumentu "potwierdzenie odbioru". Ponadto spółka nawet w najmniejszym stopniu nie uwiarygodniła swoim zachowaniem istnienia podstaw do twierdzenia o braku pisma, którego odbiór został przecież pokwitowany. Domniemania, że dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, nie może obalić samo oświadczenie spółki. W realiach tej sprawy doręczenie miało miejsce za pośrednictwem operatora pocztowego. Z kolei brak sprawdzania na bieżąco faktycznej zawartości otrzymanej korespondencji w stosunku do jej zakresu potwierdzanego podpisem upoważnionej osoby ją odbierającej, obciąża kwitującego taki odbiór (por. postanowienie NSA z 27 listopada 2020 r., sygn. akt I FZ 252/20).
W związku z powyższym prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji, wobec nieuzupełnienia braków formalnych sprzeciwu, sprzeciw ten odrzucił.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI