I FZ 155/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-06-30
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocyzwolnienie od kosztówsytuacja finansowaobowiązek dowodowypostępowanie sądowesądy administracyjnezażalenie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez stronę jej sytuacji finansowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając jej wyjaśnienia dotyczące sytuacji finansowej za niewystarczające. Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów źródłowych, mimo wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej.

Sprawa dotyczyła zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, ponieważ nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej, mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżąca jedynie ogólnikowo wskazała na pomoc finansową od rodziny jako jedyne źródło utrzymania i nie posiadała tytułu prawnego do lokali. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że jest ono niezasadne. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy. Sąd podkreślił, że uchylanie się od rzetelnego przedstawienia sytuacji materialnej, zwłaszcza w uzupełniającym postępowaniu, stanowi przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy. Skarżąca nie dochowała należytej staranności, nie przedstawiła wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło wykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy, ponieważ nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i nie dopełniła obowiązku złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Niewykonanie wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej uniemożliwia ocenę wniosku i stanowi przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 255

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona nie wykazała swojej sytuacji finansowej w sposób należyty, mimo wezwania. Ciężar dowodu w zakresie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Niewykonanie wezwania do przedstawienia dokumentów źródłowych uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek uchylenie się strony od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej [...] stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązki strony w zakresie wykazywania swojej sytuacji finansowej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku niewykazania sytuacji finansowej przez stronę i nie stanowi przełomowej interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 155/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 794/13 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2014-09-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 794/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 1 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 794/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącej, która nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżąca bowiem będąc na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."), wezwana do przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących między innymi źródeł dochodów i wysokości ponoszonych wydatków nie wykonała tego obowiązku w sposób prawidłowy. W sposób ogólnikowy wskazała tylko, że jedynym źródłem jej utrzymania jest otrzymywana w różnych kwotach pomoc finansowa od rodziny. Dodała, że nie korzysta z opieki społecznej. Nadto nie posiada żadnego tytułu prawnego do wymienionych w wezwaniu lokali. Sąd w konsekwencji pozbawiony został możliwości oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy, przedstawione przez skarżącą informacje były bowiem niewystarczające do odtworzenia jej rzeczywistej sytuacji majątkowej.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji skarżąca wnosząc o jego zmianę wyjaśniła, że kwota 1000 zł nie jest jej dochodem, a kwotą wydatkowaną na jej utrzymanie przez członków rodziny. Nie mogła więc z tej kwoty zaoszczędzić sumy potrzebnej na wpis. Do zażalenia dołączono kopię deklaracji podatkowej PIT-37 za 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. bezpośrednio zatem wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą m.in. do przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących źródeł dochodów i wysokości ponoszonych wydatków. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Tymczasem w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, w szczególności w uzupełniającym postępowaniu, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a., stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca nie dochowała należytej staranności, której można byłoby wymagać od osoby dbającej o swoje interesy. Skarżąca mimo ciążącego na niej obowiązku, nie przedstawiła całości dokumentów i oświadczeń, będących przedmiotem wezwania Sądu, co w konsekwencji przekłada się na brak wykazania z jej strony przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI