Orzeczenie · 2025-09-30

I FZ 154/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-30
NSApodatkoweWysokansa
prawo do sąduwpis sądowyprawo pomocyodrzucenie skargipostępowanie administracyjneVATNSAWSAskarżącyorgan podatkowy

Sprawa dotyczy zażalenia spółki "V." sp. k. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odrzuciło jej skargę na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług. WSA odrzucił skargę, ponieważ spółka nie uiściła wpisu sądowego, mimo że wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, a kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy były odrzucane. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących odrzucenia skargi i błędną ocenę jej stanu majątkowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie należy uchylić. NSA podkreślił, że choć formalnie przesłanki do odrzucenia skargi zostały spełnione, to sposób procedowania sądu pierwszej instancji mógł wywołać u skarżącej uzasadnione przekonanie, że rygor odrzucenia nie zostanie zastosowany bez dodatkowego, wyraźnego poinformowania. Spółka trzykrotnie składała wnioski o prawo pomocy w odpowiedzi na wezwania do uiszczenia wpisu, a każdy z tych wniosków był procedowany. NSA stwierdził, że odrzucenie skargi ponad trzy miesiące po ostatnim postanowieniu odmawiającym prawa pomocy, bez jednoznacznego zakomunikowania, że wpis musi zostać uiszczony, narusza konstytucyjne prawo do sądu. Sąd pierwszej instancji przed ponownym rozpatrzeniem sprawy będzie musiał zapewnić spółce ostatnią możliwość uiszczenia wpisu, jasno komunikując, że wnioski o prawo pomocy nie wpłyną na bieg terminu do uiszczenia opłaty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja prawa do sądu w kontekście odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, gdy skarżący wielokrotnie składał wnioski o prawo pomocy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd swoimi działaniami mógł stworzyć u skarżącego błędne przekonanie co do konsekwencji braku uiszczenia wpisu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, po wielokrotnych wnioskach o przyznanie prawa pomocy, które były procedowane, narusza prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, narusza, jeśli skarżący nie został jasno poinformowany o ostatecznym terminie i rygorze odrzucenia skargi po zakończeniu postępowań w przedmiocie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji, procedując kolejne wnioski o prawo pomocy po wezwaniach do uiszczenia wpisu, mógł wywołać u skarżącej uzasadnione przekonanie, że rygor odrzucenia nie zostanie zastosowany bez dodatkowego, wyraźnego poinformowania. Odrzucenie skargi bez takiego ostrzeżenia narusza prawo do sądu.

Czy na etapie rozpoznawania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, można domagać się ponownego zwolnienia z kosztów sądowych?

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności powodów nieprzyznania prawa pomocy ani sytuacja materialna skarżącej nie mają znaczenia dla oceny, czy postanowienie o odrzuceniu skargi odpowiada prawu.

Uzasadnienie

Postanowienie o odrzuceniu skargi nie ma na celu rozważania, czy powinno być przyznane prawo pomocy. Analiza zasadności tego postanowienia nie obejmuje kwestii przyznania prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA o odrzuceniu skargi. Zwrócono spółce 100 zł tytułem nienależnie pobranego wpisu od zażalenia.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuiszczenia wpisu od skargi, przewodniczący wzywa skarżącego do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zastosowanie tego rygoru bez jasnego poinformowania może naruszać prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Prawo do sądu. Zastosowanie art. 220 § 3 p.p.s.a. w opisanych okolicznościach jest nie do pogodzenia z tym przepisem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 225

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył prawo do sądu poprzez odrzucenie skargi bez jasnego poinformowania o ostatecznym terminie i rygorze po wielokrotnych wnioskach o prawo pomocy.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki dotyczące wadliwej oceny stanu majątkowego i zasadności przyznania prawa pomocy na etapie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi.

Godne uwagi sformułowania

dla adresata wezwania do uiszczenia wpisu rygor odrzucenia skargi powinien być czytelny i jednoznaczny • sytuacja, w której spółka trzykrotnie reagowała na otrzymanie wezwania do uiszczenia wpisu (...) wniesieniem o przyznanie prawa pomocy i za każdym razem wniosek ten był przyjmowany i procedowany, mogła oczekiwać, że zostanie jej w sposób jasny zakomunikowany moment, w którym sąd zrealizuje rygor niezależnie od dalszych wniosków w przedmiocie prawa pomocy • zastosowanie art. 220 § 3 p.p.s.a. w opisanym przypadku jest nie do pogodzenia z art. 45 ust 1 Konstytucji RP

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do sądu w kontekście odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, gdy skarżący wielokrotnie składał wnioski o prawo pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd swoimi działaniami mógł stworzyć u skarżącego błędne przekonanie co do konsekwencji braku uiszczenia wpisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne komunikowanie przez sąd konsekwencji proceduralnych, zwłaszcza w kontekście prawa do sądu. Pokazuje pułapki proceduralne, z którymi mogą się mierzyć strony postępowań.

Sąd uchylił odrzucenie skargi. Czy Twoje wnioski o prawo pomocy zawsze wstrzymują termin na zapłatę wpisu?

Dane finansowe

WPS: 17 148 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst