I FZ 149/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-06-10
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokunależyta starannośćpostępowanie administracyjneVATzażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając brak należytej staranności strony.

Spółka R. sp. z o.o. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA, który oddalił jej skargę. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak należytej staranności spółki, która nie uczestniczyła w rozprawie i nie dochowała terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie. NSA oddalił zażalenie spółki, podzielając stanowisko WSA, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a jej działania świadczyły o braku należytej staranności w prowadzeniu spraw.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki R. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które oddaliło wniosek spółki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że spółka nie dochowała należytej staranności, ponieważ została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy i pouczona o terminie na złożenie wniosku o uzasadnienie, a podnoszone przez nią okoliczności (wyjazd prezesa, brak wiedzy o odroczeniu publikacji) nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. NSA podzielił to stanowisko, stwierdzając, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że spółka, nie uczestnicząc w rozprawie, ponosi odpowiedzialność za brak wiedzy o stanie sprawy i powinna liczyć się z możliwością odroczenia ogłoszenia wyroku. Brak dociekliwości co do przyczyny braku rozstrzygnięcia na rozprawie oraz ponad dwumiesięczna bezczynność świadczyły o braku staranności. NSA uznał, że działania spółki miały na celu przerzucenie odpowiedzialności na sąd, a nie wynikały z dezinformacji. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminu spowodowane brakiem należytej staranności nie uzasadnia przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie dochowała szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Obiektywny miernik staranności wymagał od strony aktywnego działania w celu ustalenia stanu sprawy, zwłaszcza po nieobecności na rozprawie i braku natychmiastowego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg uprawdopodobnienia przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, ocenianej według obiektywnego miernika.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak należytej staranności strony w prowadzeniu własnych spraw. Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Nieobecność na rozprawie i brak weryfikacji stanu sprawy świadczą o braku staranności.

Odrzucone argumenty

Wyjazd prezesa zarządu uniemożliwiający uczestnictwo na rozprawie. Brak wiedzy o odroczeniu publikacji orzeczenia. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu niezwłocznie po uzyskaniu informacji z Sądu.

Godne uwagi sformułowania

skarżąca nie dochowała należytej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw strona należycie dbająca o własne interesy powinna poczynić starania celem ustalenia jaka była przyczyna niewydania orzeczenia bezpośrednio po zakończeniu rozprawy kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy dalsze działania skarżącej wskazują raczej na chęć przerzucenia odpowiedzialności za własne uchybienia (...) na Sąd pierwszej instancji, niż na dezinformację

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu należytej staranności przy wniosku o przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku należytej staranności strony w kontekście wniosku o uzasadnienie wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej, jaką jest przywrócenie terminu, i podkreśla znaczenie należytej staranności strony, co jest istotne dla praktyków prawa.

Należyta staranność w postępowaniu: klucz do przywrócenia terminu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 149/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Wiatrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Bk 721/15 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2015-12-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 87 par. 2, art. 141 par. 2, art. 184 art. 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Bk 721/15 w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 kwietnia 2016 r., I SA/Bk 721/15 Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Białymstoku oddalił wniosek R. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej zwanej: skarżącą lub wnioskodawcą) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w zakresie prowadzenia własnych spraw. Sąd podkreślił, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy w dniu 3 listopada 2015 r., a w zawiadomieniu pouczono stronę o terminie, w jakim powinna złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, w sytuacji oddalenia skargi.
W ocenie Sądu pierwszej instancji podnoszone przez skarżącą okoliczności tj. nagły wyjazd prezesa zarządu uniemożliwiający uczestnictwo na rozprawie oraz brak wiedzy o odroczeniu publikacji orzeczenia na dzień 30 grudnia 2015 r. nie mogą stanowić okoliczności uniemożliwiających złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca nie uczestnicząc w rozprawie powinna liczyć się z możliwością publikacji orzeczenia w późniejszym terminie. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że strona należycie dbająca o własne interesy powinna poczynić starania celem ustalenia jaka była przyczyna niewydania orzeczenia bezpośrednio po zakończeniu rozprawy, czego w niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła. Fakt, że dopiero po upływie blisko 3 miesięcy skarżąca wystąpiła do Sądu z pisemnym zapytaniem o stan sprawy i po uzyskaniu stosownej informacji wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku dodatkowo świadczy o braku należytej staranności skarżącej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła jego wydanie z naruszeniem art. 86 § 1, art. 87 § 2 w zw. z art. 188 i 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej zwanej: p.p.s.a.) przez odmówienie przywrócenia terminu, w sytuacji gdy skarżąca nie złożyła wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie bez własnej winy, pozostając w przeświadczeniu, że sprawa nie została rozstrzygnięta merytorycznie, a wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła niezwłocznie po uzyskaniu informacji z Sądu o tym, że wyrok został ogłoszony 30 grudnia 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżąca spółka spełniła przesłankę zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw uzasadniającą uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 30 grudnia 2015 r., oddalającego skargę spółki na decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2011 r.
Wyrok ten został ogłoszony w dniu 30 grudnia 2015 r., natomiast wniosek spółki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z uzasadnieniem spółka złożyła z datą 24 marca 2016 r. (data wpływu do Sądu – 31 marca 2016 r.), po otrzymaniu pisma WSA w Białymstoku z 15 marca 2016 r. zawierającym odpis wyroku (data otrzymania – 19 marca 2016 r.).
Przechodząc do meritum analizowanej sprawy należy wskazać, że spór w rozpatrywanej sprawie w zasadzie sprowadza się do zbadania, czy opisany w art. 87 § 2 p.p.s.a. wymóg uprawdopodobnienia przez stronę wnoszącą o przywrócenie terminu braku winy w jego uchybieniu został wypełniony. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
W świetle powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca z opisanego obowiązku nie wywiązała się. Zarówno we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu brakuje argumentów przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony.
Należy zgodzić się z konstatacjami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o nie uprawdopodobnieniu przez pełnomocnika okoliczności, na których całkowicie opiera się wniosek o przywrócenie terminu. Twierdzenie o uzyskaniu niepełnej informacji, uzyskanej w wyniku rozmowy telefonicznej jest gołosłowne i nie może stanowić samodzielnej podstawy do uwzględnienia przedstawionych żądań. W tym wypadku ocena działania wnioskodawcy musi być dokonana z uwzględnieniem faktu, że nie wziął on udziału w rozprawie, o której został powiadomiony, a zatem ponosi pełną odpowiedzialność za brak wiedzy o stanie sprawy, która odbyła się bez jego obecności. Musiał tym samym liczyć się z możliwością odroczenia przez Sąd ogłoszenia wyroku. Należy podzielić również twierdzenia Sądu pierwszej instancji, że o braku staranności w dbaniu o własne interesy przez wnioskodawcę świadczy fakt, że zasięgając informacji o stanie sprawy nie dociekał jaka była przyczyna braku rozstrzygnięcia w sprawie. Przyjęcie przez wnioskodawcę, że otrzymana z sekretariatu informacja o tym, że "wyrok w sprawie nie został jeszcze wydany" było równoznaczne z odroczeniem rozprawy przez WSA w Białymstoku było nieuprawnione, zwłaszcza w sytuacji, w której wnioskodawca nie dopytał jaka była przyczyna braku wydania wyroku na rozprawie 22 grudnia 2015 r. Niezrozumiały przy takim stanowisku skarżącego jest również fakt ponad 2 miesięcznej bezczynności w oczekiwaniu na zakładane wezwanie na kolejną rozprawę, bez podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu weryfikację poprzednio uzyskanej telefonicznie wiadomości z sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalsze działania skarżącej wskazują raczej na chęć przerzucenia odpowiedzialności za własne uchybienia (w szczególności art. 141 § 2 p.p.s.a.) na Sąd pierwszej instancji, niż na dezinformację, której Sąd kasacyjny, w świetle dokonanych ustaleń, nie daje wiary.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI