III OZ 135/24

III OZ 135/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6093 Spółki wodne i związki wałowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 401/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-12-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184, art. 197 § 2, art. 220 § 1, art. 234 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Ł. na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 401/22 w sprawie ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: SKO.PW/4171/135/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 401/22 oddalił skargę P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 grudnia 2021 r., znak: SKO.PW/4171/135/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej.
W piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. M. Ł. (dalej także jako: uczestniczka postępowania) złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia ww. wyroku WSA w Krakowie.
W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2023 r. wezwano uczestniczkę postępowania, na podstawie art. 234 § 2 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany na skutek zgłoszonego żądania, pouczając jednocześnie, że jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, to Przewodniczący zarządzi jej ściągnięcie od strony. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych niniejszej sprawy wynika, że powyższe wezwanie wraz z odpisem wyroku i jego uzasadnieniem doręczono uczestniczce postępowania w dniu 2 lutego 2023 r.
Zarządzenie z dnia 10 stycznia 2023 r. stało się przedmiotem zażalenia uczestniczki postępowania, w którym wniosła ona o jego uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiocie opłaty kancelaryjnej. Uczestniczka postępowania zarzuciła Sądowi I instancji skierowanie do niej zarządzenia, pomimo braku do tego podstaw, a to z uwagi na obowiązywanie art. 220 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym przed wydaniem stosownego odpisu obligatoryjne jest uprzednie skierowanie wezwania do uzupełnienia braków w postaci opłaty, a także błędne ustalenie wysokości opłaty i działanie wbrew zasadzie budowania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W uzasadnieniu zażalenia uczestniczka postępowania podniosła, że Sąd I instancji był uprawniony do doręczenia jej odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem dopiero po uzupełnieniu braku w postaci opłaty, co wynika jednoznacznie z przepisów regulujących sądowe postępowanie administracyjne, a zastosowanie odmiennej koncepcji powoduje negatywne konsekwencje dla uczestnika, który niepouczony odpowiednio przez Sąd może nie tylko nie znać wysokości opłaty, ale również nie znać konsekwencji jej nieuregulowania, takich jak chociażby możliwość jej ściągnięcia w przypadku nieopłacenia.
Jednocześnie w piśmie z dnia 14 lutego 2023 r. uczestniczka postępowania oświadczyła, że wycofuje wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 401/22.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew stanowisku strony wnoszącej zażalenie, zarządzenie, na podstawie którego wezwano ją do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, jest zgodne z prawem. Wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej wystosowano bowiem do uczestniczki postępowania na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie (...). Wbrew twierdzeniom zażalenia nie miał tu natomiast zastosowania art. 220 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, bowiem w przywoływanym art. 234 § 2 p.p.s.a. przewidziano specjalną regulację dotyczącą opłaty kancelaryjnej pobieranej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, w której wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty i zakazano stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia stronę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem sporządzanym na wniosek strony doręcza się zatem bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną, a doręczenie tego odpisu oznacza powstanie obowiązku uiszczenia opłaty (zob. M. Niezgódka-Medek [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 234).
Ponadto, podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom uczestniczki postępowania co do braku pouczenia jej o tym, że za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pobiera się, przy zgłoszeniu wniosku, opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł, Sąd I instancji pouczał uczestniczkę postępowania o powyższym w zawiadomieniu o wyznaczeniu terminu rozprawy, które M. Ł. odebrała w dniu 9 grudnia 2022 r. Bezpodstawne są także zarzuty uczestniczki postępowania co do rzekomego błędnego ustalenia przez Sąd I instancji wysokości opłaty kancelaryjnej, gdyż zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł, a więc w wysokości ustalonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w zarządzeniu z dnia 10 stycznia 2023 r. będącym przedmiotem rozpoznawanego zażalenia.
Odnosząc się zaś do oświadczenia uczestniczki postępowania o wycofaniu złożonego wniosku o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2022 r. wskazać należy, że aby oświadczenie woli w tym zakresie było skuteczne, powinno wpłynąć do sądu przed otrzymaniem przez stronę odpisu wyroku z uzasadnieniem. W realiach niniejszej sprawy uczestniczka postępowania złożyła natomiast oświadczenie o wycofaniu wniosku w dniu 14 lutego 2023 r., a wyrok wraz z uzasadnieniem otrzymała w dniu 2 lutego 2023 r., a zatem oświadczenie o wycofaniu wniosku nie mogło zostać uznane za skutecznie złożone.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.