I FZ 143/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-07-13
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATpostępowanie sądowoadministracyjnebraki formalneKRSpełnomocnictworeprezentacjazażalenieodrzucenie skargi

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci wyciągu z KRS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki N. sp. z o.o. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. nieprzedłożenia wyciągu z KRS potwierdzającego umocowanie do reprezentacji. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i niejasność wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając obowiązek profesjonalnego pełnomocnika do wykazania umocowania odpowiednim dokumentem.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki N. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie w terminie braków formalnych, polegających na nieprzedłożeniu wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) potwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni, jednak spółka tego nie uczyniła. W zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w tym art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a., kwestionując jasność wezwania i możliwość samodzielnego ustalenia reprezentacji przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne działają przez swoje organy lub osoby uprawnione, a zgodnie z art. 29 p.p.s.a. pełnomocnik ma obowiązek wykazać swoje umocowanie odpowiednim dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Sąd wskazał, że spółka nie przedłożyła dokumentów pozwalających na ustalenie, czy radca prawny podpisujący skargę był prawidłowo umocowany. NSA odrzucił również argumentację spółki dotyczącą możliwości samodzielnego ustalenia reprezentacji z KRS, wskazując, że obowiązek przedłożenia dokumentów spoczywa na stronie. Sąd uznał, że wezwanie było jasne, a brak uzupełnienia braków formalnych stanowił podstawę do odrzucenia skargi. Ponadto, NSA odrzucił zarzut dotyczący nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a., wskazując, że przepis ten nie ma zastosowania do spółki z siedzibą w Polsce, która ustanowiła pełnomocnika z adresem do doręczeń w Polsce. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego został oddalony z uwagi na brak zastosowania przepisów o kosztach postępowania kasacyjnego do postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony (np. wyciągu z KRS) stanowi brak formalny, który uzasadnia odrzucenie skargi, jeśli nie zostanie uzupełniony w terminie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił obowiązek profesjonalnego pełnomocnika do wykazania swojego umocowania odpowiednim dokumentem przy pierwszej czynności procesowej zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Niewykonanie tego obowiązku, mimo wezwania, skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnia odrzucenie skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 49 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość uzupełnienia braków formalnych skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 28 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że osoby prawne dokonują czynności przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu.

p.p.s.a. art. 29

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakłada na organy lub osoby upoważnione obowiązek wykazania przy pierwszej czynności swojego umocowania odpowiednim dokumentem.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wydania postanowienia o oddaleniu zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

u.k.r.s. art. 15 § 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Wspomniany przez stronę, ale sąd uznał, że nie zwalnia z obowiązku przedłożenia dokumentów.

p.p.s.a. art. 299 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący ustanowienia pełnomocnika do doręczeń, uznany za nie mający zastosowania w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przedłożenia przez spółkę wyciągu z KRS potwierdzającego umocowanie pełnomocnika stanowił brak formalny. Profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek wykazać swoje umocowanie odpowiednim dokumentem przy pierwszej czynności procesowej. Sąd nie ma obowiązku samodzielnego ustalania umocowania pełnomocnika z KRS. Przepis art. 299 § 2 p.p.s.a. nie miał zastosowania w sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych poprzez wystosowanie wezwania do usunięcia braków skargi pozostawiającego swobodę odczytania jego treści. Zarzut, że sąd powinien samodzielnie ustalić reprezentację spółki z KRS. Zarzut nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. Wniesienie skargi było pierwszą czynnością w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem na pełnomocniku ciążył obowiązek wykazania prawidłowego umocowania do działania w imieniu spółki. Spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który w zażaleniu na postanowienie powołuje się na niejednoznaczność skierowanego do niego wezwania do uzupełnienia braków, a jednocześnie jako profesjonalista nie podejmuje jakichkolwiek działań i nie wykonuje wezwania w jakimkolwiek zakresie.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązek profesjonalnego pełnomocnika do przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie przy pierwszej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii formalnych związanych z reprezentacją spółek w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy typowej kwestii proceduralnej związanej z brakami formalnymi skargi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 143/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Po 157/22 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2022-04-26
I FZ 218/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 par 1 pkt 3 w zw. z art. 49 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 157/22 odrzucające skargę w sprawie ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 157/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 28 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2015 r. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wezwano pełnomocnika spółki do usunięcia - w terminie 7 dni - braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. wyciągu z KRS. Z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że odpis powyższego zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 29 marca 2022 r. Termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 5 kwietnia 2022 r. Do dnia rozpatrywania sprawy skarżąca nie uzupełniła powyższego braku formalnego skargi.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez wystosowanie wezwania do usunięcia braków skargi pozostawiającego swobodę odczytania jego treści, czego przejawem jest odrzucenie skargi, mimo że strona nie wypełniła również innych elementów wezwania niż wskazane w treści uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in., że Sąd pominął fakt nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
W rozpoznawanej sprawie spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. wyciągu z KRS. W wystosowanym wezwaniu Sąd w prawidłowy sposób pouczył spółkę o konsekwencji niewykonania wezwania. Mimo tego spółka nie nadesłała odpowiednich dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, jaki jest skład organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. (por. post. NSA z 5 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1148/10 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że spółka nie nadesłała dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, czy radca prawny, który podpisał skargę, otrzymał umocowanie od osoby, która była osobą uprawnioną do działania w imieniu spółki. Podkreślić należy, że tylko nadesłanie wskazanego przez Sąd pierwszej instancji dokumentu, określiłoby umocowanie tej osoby jako osoby do tego uprawnionej.
W zażaleniu wskazuje się, że kwestię reprezentacji skarżącej spółki Sąd pierwszej instancji mógł ustalić we własnym zakresie z uwagi na treść art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Takie jednak wnioskowanie strony skarżącej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w świetle obowiązujących przepisów i procedury sądowoadministracyjnej.
W art. 29 p.p.s.a. ustawodawca wskazał jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie odpowiednim dokumentem. Wniesienie skargi było pierwszą czynnością w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem na pełnomocniku ciążył obowiązek wykazania prawidłowego umocowania do działania w imieniu spółki. Uchybienie skargi w postaci braku takiego dokumentu, stanowi brak formalny, który można konwalidować w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Wezwanie wystosowane przez Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazywało jaki dokument ma zostać przedłożony celem uzupełniania braków.
Godzi się zauważyć, że spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który w zażaleniu na postanowienie powołuje się na niejednoznaczność skierowanego do niego wezwania do uzupełnienia braków, a jednocześnie jako profesjonalista nie podejmuje jakichkolwiek działań i nie wykonuje wezwania w jakimkolwiek zakresie.
Zupełnie niezrozumiały jest także zarzut nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii [...] i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka będąca stroną niniejszego postępowania jest podmiotem posiadającym siedzibę w Polsce, a ponadto ustanowiła pełnomocnika, którego adres do doręczeń jest na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji wskazany przez stronę przepis w ogóle nie będzie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI