I FZ 138/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-07-13
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATVATbrak formalnyKRSreprezentacja spółkipełnomocnictwopostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieodrzucenie skargi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci wyciągu z KRS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki N. sp. z o.o. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, tj. nieprzedłożenia wyciągu z KRS potwierdzającego umocowanie do reprezentacji. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i niejasność wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając obowiązek strony do wykazania umocowania do reprezentacji oraz bezpodstawność zarzutu dotyczącego art. 299 § 2 p.p.s.a.

Sprawa dotyczy zażalenia spółki N. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Powodem odrzucenia skargi było nieuzupełnienie w terminie braków formalnych, a konkretnie nieprzedłożenie wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) potwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni, jednak spółka tego nie uczyniła. W zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w tym art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1, kwestionując sposób sformułowania wezwania do uzupełnienia braków i sugerując, że sąd powinien był sam ustalić dane z KRS. Spółka podniosła również zarzut dotyczący nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne działają przez swoje organy lub osoby uprawnione, a obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie (art. 29 p.p.s.a.). Sąd wskazał, że przedłożenie wyciągu z KRS jest niezbędne do ustalenia, czy osoby podpisujące skargę i pełnomocnictwo są prawidłowo umocowane do działania w imieniu spółki. Sąd uznał, że wezwanie sądu pierwszej instancji było prawidłowe, a zarzut dotyczący art. 299 § 2 p.p.s.a. był bezzasadny, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do spółek posiadających siedzibę w Polsce i ustanawiających pełnomocnika z terenu Polski. Sąd odmówił również zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wskazując na brak podstaw prawnych w odniesieniu do tego typu postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Strona ma obowiązek przedłożyć dokumenty potwierdzające umocowanie do reprezentacji, a sąd nie ma obowiązku samodzielnego ustalania tych faktów z rejestrów publicznych w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 i 29 p.p.s.a. strona, zwłaszcza osoba prawna, ma obowiązek wykazać swoje umocowanie do działania w postępowaniu poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów, takich jak wyciąg z KRS. Sąd nie jest zobowiązany do samodzielnego pozyskiwania tych informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 29

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 299 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnych

u.krs art. 15 § 1

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek strony do przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentacji. Nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 299 § 2 p.p.s.a. w sytuacji spółki krajowej z pełnomocnikiem krajowym.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych poprzez niejasne wezwanie do uzupełnienia braków. Zarzut nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. Tylko nadesłanie wskazanego przez Sąd pierwszej instancji dokumentu, określiłoby umocowanie tej osoby jako osoby do tego uprawnionej. W art. 29 p.p.s.a. ustawodawca wskazał jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie odpowiednim dokumentem. Zupełnie niezrozumiały jest także zarzut nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązek stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym do przedkładania dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentacji, zwłaszcza w przypadku osób prawnych, oraz zasady stosowania art. 299 § 2 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia braków formalnych związanych z reprezentacją spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny dotyczący braków formalnych w skardze, co jest częstym zagadnieniem dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje znaczenie dokładności w dokumentacji procesowej.

Brak wyciągu z KRS – dlaczego Twoja skarga może zostać odrzucona?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 138/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Po 154/22 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2022-04-28
I FZ 139/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 par 1 pkt 3 w zw. z art. 49 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Po 154/22 odrzucające skargę w sprawie ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz styczeń, luty, marzec 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Po 154/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 28 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wezwano pełnomocnika spółki do usunięcia - w terminie 7 dni - braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. wyciągu z KRS. Z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że odpis powyższego zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 29 marca 2022 r. Termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 5 kwietnia 2022 r. Do dnia rozpatrywania sprawy skarżąca nie uzupełniła powyższego braku formalnego skargi.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez wystosowanie wezwania do usunięcia braków skargi pozostawiającego swobodę odczytania jego treści, czego przejawem jest odrzucenie skargi, mimo że strona nie wypełniła również innych elementów wezwania niż wskazane w treści uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in., że Sąd pominął fakt nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
W rozpoznawanej sprawie spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. wyciągu z KRS. W wystosowanym wezwaniu Sąd w prawidłowy sposób pouczył spółkę o konsekwencji niewykonania wezwania. Mimo tego spółka nie nadesłała odpowiednich dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, jaki jest skład organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. (por. post. NSA z 5 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1148/10 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że spółka nie nadesłała dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, czy radca prawny, który podpisał skargę, otrzymał umocowanie od osoby, która była osobą uprawnioną do działania w imieniu spółki. Podkreślić należy, że tylko nadesłanie wskazanego przez Sąd pierwszej instancji dokumentu, określiłoby umocowanie tej osoby jako osoby do tego uprawnionej.
W zażaleniu wskazuje się, że kwestię reprezentacji skarżącej spółki Sąd pierwszej instancji mógł ustalić we własnym zakresie z uwagi na treść art. 15 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Takie jednak wnioskowanie strony skarżącej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w świetle obowiązujących przepisów i procedury sądowoadministracyjnej.
W art. 29 p.p.s.a. ustawodawca wskazał jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie odpowiednim dokumentem. Wniesienie skargi było pierwszą czynnością w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem na pełnomocniku ciążył obowiązek wykazania prawidłowego umocowania do działania w imieniu spółki. Uchybienie skargi w postaci braku takiego dokumentu, stanowi brak formalny, który można konwalidować w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Wezwanie wystosowane przez Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazywało jaki dokument ma zostać przedłożony celem uzupełniania braków.
Godzi się zauważyć, że spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który w zażaleniu na postanowienie powołuje się na niejednoznaczność skierowanego do niego wezwania do uzupełnienia braków, a jednocześnie jako profesjonalista nie podejmuje jakichkolwiek działań i nie wykonuje wezwania w jakimkolwiek zakresie.
Zupełnie niezrozumiały jest także zarzut nieustanowienia pełnomocnika w trybie art. 299 § 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli strona nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii [...] i nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wraz z wniesieniem skargi ustanowić pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka będąca stroną niniejszego postępowania jest podmiotem posiadającym siedzibę w Polsce, a ponadto ustanowiła pełnomocnika, którego adres do doręczeń jest na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji wskazany przez stronę przepis w ogóle nie będzie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI