I FZ 139/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-26
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATprzywrócenie terminuuzasadnienie wyrokuchorobabrak winypostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając, że podejrzenie choroby nowotworowej pełnomocnika uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik argumentował, że od połowy kwietnia do 29 maja 2025 r. był diagnozowany pod kątem choroby nowotworowej, cierpiał na zaburzenia depresyjne, a kontakt z nim był utrudniony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podejrzenie choroby nowotworowej jest okolicznością, która mogła zdezorganizować pracę pełnomocnika i wystarczająco uprawdopodabnia brak winy. W związku z tym NSA uchylił postanowienie WSA i przywrócił termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k zs. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. Pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że w okresie od połowy kwietnia do 29 maja 2025 r. był diagnozowany pod kątem choroby nowotworowej, cierpiał na zaburzenia depresyjne, a kontakt z nim był utrudniony. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy, a przedłożona dokumentacja medyczna nie potwierdzała, że jego stan zdrowia uniemożliwił złożenie wniosku w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że podejrzenie choroby nowotworowej jest okolicznością, która mogła zdezorganizować pracę pełnomocnika i wystarczająco uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. NSA podkreślił, że zgodnie z przepisami, we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy. W ocenie NSA, podejrzenie choroby nowotworowej, w przeciwieństwie do zwykłej niedyspozycji, może mieć znaczący wpływ na zdolność do działania. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA w całości, przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz orzekł o zwrocie wpisu sądowego od zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podejrzenie choroby nowotworowej jest okolicznością, która może zdezorganizować pracę pełnomocnika i wystarczająco uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił dokumentację medyczną. Podejrzenie choroby nowotworowej, w przeciwieństwie do zwykłej niedyspozycji, jest na tyle poważną okolicznością, że może uniemożliwić pełnomocnikowi terminowe działanie, co należy uznać za brak winy w uchybieniu terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o zwrocie wpisu sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podejrzenie choroby nowotworowej u pełnomocnika strony, które uniemożliwiło mu terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

Podejrzenie choroby nowotworowej w oczywisty sposób jest okolicznością, która może zdezorganizować pracę pełnomocnika Strony, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że w przedmiotowej sytuacji mamy do czynienia z chorobą nowotworową a nie "zwykłą" niedyspozycją zdrowotną.

Skład orzekający

Mariusz Golecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywracania terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przypadku choroby pełnomocnika, zwłaszcza podejrzenia choroby nowotworowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Ocena braku winy jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak poważne problemy zdrowotne, nawet podejrzenie choroby nowotworowej, mogą być podstawą do przywrócenia terminu procesowego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Choroba nowotworowa jako podstawa do przywrócenia terminu procesowego – NSA staje po stronie pełnomocnika.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 139/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Golecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2946/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par. 1 i art. 87 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k zs. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2946/24 w przedmiocie odmówienia przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2025r., sygn. akt III SA/Wa 2946/24 w sprawie ze skargi M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k zs. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 12 listopada 2024 r. nr 1401-IOV-4.4103.115.2024.MCz w przedmiocie: podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r. i 2019 r postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie w całości, 2) przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2946/24, 3) zwrócić M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k zs. w W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 17 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2946/24 odmówił M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k zs. w W. (dalej: "Strona", "Spółka") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2946/24.
2. Pismem z 29 maja 2025 r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 30 kwietnia 2025 r. Wraz z pismem Skarżąca dopełniła uchybionej w terminie czynności.
W piśmie wskazano, że w okresie od połowy kwietnia 2025 r. do 29 maja 2025 r. pełnomocnik Skarżącej był diagnozowany pod kątem choroby nowotworowej, cierpiał na zaburzenia depresyjne, a kontakt z nim był utrudniony. Dodatkowo zdaniem pełnomocnika Strony Sąd w zawiadomieniu o terminie rozprawy błędnie nie pouczył go o możliwości wydania wyroku na rozprawie, który nie będzie podlegał doręczeniu z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zgodził się z argumentacją Strony i postanowieniem z 17 czerwca 2025 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA stwierdził, że w przedmiotowej pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, pełnomocnik nie przedłożył zwolnienia lekarskiego, które potwierdzałoby, że w okresie biegu terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 30 kwietnia 2025 r. pełnomocnik z powodu choroby był niezdolny do pracy, a z przedłożonej do wniosku dokumentacji medycznej również nie wynika by pełnomocnik był niezdolny ze względu na swój stan zdrowia do złożenia tego wniosku w terminie. W opinii WSA, złożona dokumentacja medyczna nie potwierdza tezy jakoby zły stan zdrowia uniemożliwił pełnomocnikowi funkcjonowanie w terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. od 1 maja 2025 r. do 7 maja 2025 r., gdyż z dokumentów tych nie wynika, że choroba pełnomocnika miała charakter, który pozwalałby na uznanie, że była przyczyną wykluczającą jakiekolwiek działanie i tym samym uniemożliwiającą złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że stan zdrowia pełnomocnika nie uzasadniał wydania ww. zwolnienia lekarskiego.
3. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie WSA zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie ww. wyroku, w sytuacji w której został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego wniosku.
Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie przedmiotowego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
4.1. Wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.
We wniosku z 29 maja 2025 r. pełnomocnik Strony wskazał, że do uchybienia ww. terminowi przyczynił się zły stan jego zdrowia, który uniemożliwił mi w terminie ustawowym dokonania obowiązków zawodowych.
Ww. stan zdrowia miał być potwierdzony nasilającymi się od początku kwietnia dolegliwościami bólowymi brzucha z towarzyszącą uporczywą biegunką i obfitymi krwawieniami z dolnego odcinka przewodu pokarmowego i były do tego stopnia uciążliwe, że przyczyniły się do występowania pełnomocnika Strony stanów depresyjnych i przerw w komunikacji. Pełnomocnik Strony z kartą DiLO (Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) – tzn. skierowaniem udał się do Poradni Chirurgii Onkologicznej. Jakkolwiek był on zdolny ograniczonego poruszania się, to od połowy kwietnia 2025 r. nie był zdolny do prawidłowego funkcjonowania i nadawania odpowiedniego znaczenia zdarzeniom odbywającym się z moim udziałem.
Powyższe okoliczność zostały potwierdzone załączoną do wniosku informacją szpitalną zgodnie, z którą w okresie od połowy kwietnia 2025 r. do 29 maja 2025 r. (tj. w okresie obejmujący wyznaczonym termin na ogłoszenie ww. orzeczenia, a następnie jego dwukrotnego odroczenia) pełnomocnik Spółki był diagnozowany pod kątem choroby nowotworowej i w tym celu zlecono szereg badań onkologicznych – przedstawiono rozpoznanie konkretnej choroby, odpowiadającej za taki stan rzeczy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za błędne należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji zgodnie, z którym złożona dokumentacja medyczna nie potwierdza tego jakoby zły stan zdrowia uniemożliwił pełnomocnikowi funkcjonowanie w terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. od 1 maja 2025 r. do 7 maja 2025 r. albowiem z dokumentów tych nie wynika, że choroba pełnomocnika miała charakter, który pozwalałby na uznanie, że była przyczyną wykluczającą jakiekolwiek działanie i tym samym uniemożliwiającą złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Jeszcze raz należy powtórzyć, że zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności powołane przez pełnomocnika Strony, które podparł on stosownymi dokumentami w wystarczający sposób uprawdopodobniają brak winy po jego stronie w kwestii uchybienia terminowi do wniesienia stosownego wniosku. Podejrzenie choroby nowotworowej w oczywisty sposób jest okolicznością, która może zdezorganizować pracę pełnomocnika Strony, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że w przedmiotowej sytuacji mamy do czynienia z chorobą nowotworową a nie "zwykłą" niedyspozycją zdrowotną.
5. W tym stanie rzeczy, ponieważ zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 i art. 188 w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
6. O zwrocie wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI