I FZ 134/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-06-28
NSApodatkoweŚredniansa
wpis sądowykoszty sądowezażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiVATzaległości podatkowepołączenie sprawdostęp do sądu

Podsumowanie

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, uznając, że mimo powiązania spraw, każdy wpis jest należny od odrębnej skargi.

Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia 100 zł wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Skarżący argumentował, że jego sprawa, wraz z innymi, powinna być rozpoznana łącznie, a "rozmnożenie" skarg sztucznie zwiększyło wysokość wpisów. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że zarządzenie o połączeniu spraw nie wpływa na obowiązek uiszczenia wpisu od każdej odrębnej skargi, a art. 57 § 3 p.p.s.a. nakazuje rozdzielenie skarg, jeśli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. C. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które wzywało do uiszczenia 100 zł wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Skarżący podniósł, że jego sprawa, wraz z innymi, powinna być rozpoznana łącznie, ponieważ dotyczą tego samego przedmiotu i są ze sobą ściśle powiązane. Twierdził, że "rozmnożenie" skarg doprowadziło do sztucznego zwiększenia wysokości należnych wpisów, co utrudnia dostęp do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd wskazał, że zażalenie nie polemizuje bezpośrednio z treścią zaskarżonego zarządzenia, lecz domaga się innego rozstrzygnięcia w postaci połączenia spraw. NSA podkreślił, że wpis od skargi został ustalony prawidłowo i nie ma podstaw do uchylenia zarządzenia. Nawet gdyby sprawy należało połączyć, nie wpłynęłoby to na wysokość wpisu. Sąd wyjaśnił, że zaskarżenie kilku aktów administracyjnych jednym pismem nie stanowi samoistnej przesłanki do połączenia spraw, gdyż akty te były wydawane w oddzielnych postępowaniach i obejmują różne okresy. Zgodnie z art. 57 § 3 p.p.s.a., przewodniczący zarządza rozdzielenie skarg, jeśli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt. Połączenie spraw na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy i nie wpływa na odrębność połączonych spraw ani na obowiązek uiszczenia wpisu od każdej z nich. Sąd zaznaczył, że w przypadku trudności z uiszczeniem wpisów, właściwym trybem jest postępowanie o przyznanie prawa pomocy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wniesionej skargi istnieje niezależnie od ewentualnego połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.

Uzasadnienie

Połączenie spraw ma charakter techniczny i ekonomiczny, nie tworzy jednej nowej sprawy i nie zwalnia z obowiązku uiszczenia wpisu od każdej odrębnej skargi. Art. 57 § 3 p.p.s.a. nakazuje rozdzielenie skarg, jeśli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 230 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący zarządza rozdzielenie skarg, jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 1

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 111 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Art. 111 § 1 p.p.s.a. nie stanowi samoistnej przesłanki do połączenia spraw, jeśli akty były wydane w oddzielnych postępowaniach. Połączenie na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. ma charakter uznaniowy i nie wpływa na wysokość wpisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpis od skargi został ustalony prawidłowo. Zażalenie nie polemizuje bezpośrednio z zaskarżonym zarządzeniem. Zaskarżenie kilku aktów administracyjnych jednym pismem nie stanowi samoistnej przesłanki do połączenia spraw. Połączenie spraw nie wpływa na obowiązek uiszczenia wpisu od każdej odrębnej skargi.

Odrzucone argumenty

Sprawa, wraz z innymi, powinna być rozpoznana łącznie. "Rozmnożenie" skarg doprowadziło do sztucznego zwiększenia wysokości należnych wpisów. Wysokość wpisu została ustalona niezasadnie.

Godne uwagi sformułowania

rozmnożenie skarg sztucznie zwiększyć wysokość należnych wpisów utrudnia dostęp do sądu nie polemizuje ono bezpośrednio z zaskarżonym zarządzeniem i jego treścią, lecz de facto za jego pomocą Strona domaga się podjęcia innego – zdaniem Strony powiązanego – rozstrzygnięcia połączenie dwóch oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę.

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązek uiszczania wpisów sądowych od odrębnych skarg, nawet jeśli dotyczą powiązanych spraw, oraz zasady dotyczące łączenia spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wpisami sądowymi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia kosztów sądowych i dostępu do wymiaru sprawiedliwości, choć jej fakty są dość rutynowe.

Czy "rozmnożenie" skarg może sztucznie zawyżyć koszty sądowe? NSA wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FZ 134/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SA/Po 701/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-12-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art.111 par. 1 i 2, art. 57 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt I SA/Po 701/22 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 lipca 2022 r., nr: 3001-IEW3.7010.33.2022 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2013 roku, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2014 roku postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt I SA/Po 701/22, wezwano J. C. (dalej jako: Skarżący lub Strona) do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł, którą to skargę wywiedziono od postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 21 lipca 2022 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku i od towarów i usług za sierpień 2013 r., kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2014 r.
Wysokość wpisu została ustalona stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej jako: Rozporządzenie).
Od tego zażalenia Skarżący wywiódł zażalenie wskazując, że niniejsza sprawa, wraz z trzydziestoma trzema innymi winny być rozpoznane łącznie, gdyż dotyczą tego samego przedmiotu i są ściśle ze sobą powiązane do tego stopnia, że przykładowo uchylenie postanowienia za grudzień 2012 r. doprowadziłoby do uchylenia "na zasadzie domina" postanowień zaliczających wpłaty na poczet zaległości za kolejne okresy rozliczeniowe. Wskazano, że "rozmnożenie" skarg doprowadziło do sztucznego zwiększenia wysokości należnych wpisów o 3400%, co utrudnia dostęp do sądu i utrudnia zbadanie zgodności z prawem zaskarżonych postanowień.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie:
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei stosownie do treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od wniesionej skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały.
W niniejszej sprawie poza sporem jest, że od wniesionej skargi należny będzie wpis stały – w wysokości 100 zł wedle § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, natomiast istotą stanowiska Skarżącego jest jego stanowisko o niezasadnym "rozmnożeniu skarg", które doprowadziło do zarejestrowania ich w ramach oddzielnych spraw co sztucznie zawyżyło liczbę należnych wpisów. W konsekwencji w ramach przedmiotowego zażalenia wniesiono o połączenie wskazanych spraw.
Już na tym etapie należało uznać, że zażalenie jest niezasadne, gdyż nie polemizuje ono bezpośrednio z zaskarżonym zarządzeniem i jego treścią, lecz de facto za jego pomocą Strona domaga się podjęcia innego – zdaniem Strony powiązanego – rozstrzygnięcia w postaci zarządzenia połączenia wskazanych spraw "do jednego postępowania". Naczelny Sąd Administracyjny, niezależnie od braku polemiki Strony w tym zakresie stwierdza, że wpis od skargi zarejestrowanej w niniejszym postępowaniu został ustalony prawidłowo i nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia – nawet gdyby uznać, że sprawy w istocie należałoby połączyć.
Odnosząc się zaś – na marginesie – do argumentacji Strony, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zaskarżenie przez stronę jednym pismem kilku aktów administracyjnych nie stanowi samoistnej przesłanki do połączenia spraw na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., gdyż sprawy te nie mogły być objęte jedną skargą. W sprawach tych wydano oddzielne, w różnych datach, niezależne od siebie pod względem formalnym akty administracyjne, w toku oddzielnych postępowań administracyjnych i obejmujących swoją dyspozycją różne wpłaty i różne okresy rozliczeniowe. Stosownie bowiem do treści art. 57 § 3 p.p.s.a.
Jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Tutejszy Sąd, choć nie wyklucza połączenie w dalszym czasie części lub całości wskazywanych spraw na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., to takie połączenie pozostawałoby bez wpływu na wysokość wpisu. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygnięcie w oparciu o art. 111 § 2 p.p.s.a. ma co do zasady charakter uznaniowy i nie jest zaskarżalne.
Nie budzi wątpliwości w literaturze i orzecznictwie, że połączenie dwóch oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną nową sprawę. Połączenie podyktowane względami technicznymi i ekonomią procesową nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal dwiema samodzielnymi sprawami. (podobnie B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 111). W konsekwencji tego, w orzecznictwie zgodnie uznaje się, że Strona ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wnoszonej skargi (w tym tożsamych treściowo), chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.), bądź postanowienia przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). Z kolei co do podnoszonego wpływu konieczności uiszczania "mnogich" wpisów na prawo Strony do Sądu wskazać należy, że należnym w takiej sytuacji trybem jest postępowanie o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę