I FZ 133/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwyłączenie sędziegozażalenieniedopuszczalnośćodrzucenie wnioskusąd administracyjnyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego, uznając zażalenie za niedopuszczalne.

NSA rozpatrzył zażalenie strony na postanowienie WSA, które odrzuciło wniosek o wyłączenie sędziego. Sąd administracyjny pierwszej instancji odrzucił wniosek na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a., wskazując, że nie przysługuje na takie postanowienie zażalenie. NSA zgodził się z tą interpretacją, podkreślając cel przepisu, jakim jest przyspieszenie postępowania, i oddalił zażalenie jako niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie strony na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odrzuciło wniosek o wyłączenie sędziego. WSA odrzucił pierwotny wniosek na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a., który stanowi, że ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, nie zawierający podstaw lub oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez wyjaśnień. WSA uznał, że na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie. NSA podzielił tę argumentację, wskazując, że literalna wykładnia przepisów oraz cel wprowadzenia art. 22 § 4 P.p.s.a. (przyspieszenie postępowania) przemawiają za niedopuszczalnością zażalenia. Podkreślono, że przepis ten jest wzorowany na art. 531 k.p.c., gdzie również przyjmuje się brak możliwości wniesienia zażalenia. W związku z tym, NSA orzekł o oddaleniu zażalenia jako niedopuszczalnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego wydane na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a. nie przysługuje zażalenie.

Uzasadnienie

Przepis art. 22 § 4 P.p.s.a. przewiduje odrzucenie ponownego wniosku o wyłączenie sędziego bez wyjaśnień, a ustawa nie stanowi, że na takie postanowienie przysługuje zażalenie. Celem przepisu jest przyspieszenie postępowania, co byłoby niemożliwe przy dopuszczeniu zażalenia. Interpretacja ta jest zgodna z praktyką stosowaną przy art. 531 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 22 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera podstaw wyłączenia lub jest oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Na postanowienie wydane na podstawie tego przepisu nie przysługuje zażalenie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 531

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem cywilnym

Przy wykładni art. 22 § 4 P.p.s.a. uwzględniono praktykę stosowaną przy art. 531 k.p.c., gdzie przyjmuje się, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego nie przysługuje.

P.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia WSA w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wymienione w tym przepisie.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego wydane na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a. nie przysługuje zażalenie.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego.

Godne uwagi sformułowania

Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera podstaw wyłączenia, bądź oparty jest na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Z treści art. 22 § 4 P.p.s.a. nie wynika, aby na postanowienie wydane na jego podstawie przysługiwało zażalenie. Celowi temu (przyspieszenie postępowania) nie można by osiągnąć, gdyby na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego przysługiwało zażalenie.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących dopuszczalności zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 133/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Zubrzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FZ 295/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-03
I FZ 296/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-03
I FZ 297/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-03
I FZ 297/24 - Postanowienie NSA z 2025-02-13
I FZ 298/24 - Postanowienie NSA z 2025-02-13
I FZ 135/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-04
I FZ 136/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-04
I SA/Bd 305/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2023-11-10
I FZ 134/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 22 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Bd 305/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 1 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 5 grudnia 2024 r. (sygn. akt I SA/Bd 305/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił zażalenie M. S. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie tego Sądu z 30 października 2024 r. odrzucające wniosek o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy T. W.
Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 30 października 2024 r. wydane zostało na podstawie art. 22 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a. ). Przepis ten dotyczy sytuacji, w której strona składa ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera podstaw wyłączenia, bądź oparty jest na tych samych okolicznościach. W takim przypadku ponowny wniosek polega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Z treści art. 22 § 4 P.p.s.a. nie wynika, aby na postanowienie wydane na jego podstawie przysługiwało zażalenie. Również żaden przepis P.p.s.a. nie stanowi, aby zażalenie przysługiwało na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego wydane na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a. W związku z powyższym na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, wydane na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a., zażalenie nie przysługuje.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 5 grudnia 2024 r. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i art. 22 § 4 P.p.s.a.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 244, art. 245 P.p.s.a. poprzez nieprawidłową interpretację,
2) art. 247 P.p.s.a. poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu i uznanie, że wniosek o prawo pomocy strony skarżącej jest niezasadny,
3) art. 252 P.p.s.a. poprzez uznanie, że strona nie potrzebuje pełnomocnika z urzędu,
4) art. 141 w zw. z art. 163 i art. 166 P.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia,
5) art. 178 w zw. z art. 197 § 1 P.p.s.a. z uwagi na błąd co do prawa,
6) art. 18 P.p.s.a. poprzez brak zrozumienia intencji ustawodawcy i negatywną wykładnie pro fisci,
7) art. 22 P.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zaszły przesłanki do tego aby wyłączyć sędziego ex officio.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, skonstatował, że postanowienie z 30 października 2024 r. wydane zostało na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a. Przepis ten dotyczy sytuacji, w której strona składa ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, który nie zawiera podstaw wyłączenia, bądź oparty jest na tych samych okolicznościach. W takim przypadku ponowny wniosek podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Powyższy przepis nie wskazuje, że na postanowienie wydane na jego podstawie przysługiwało zażalenie. Żaden przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi, aby zażalenie przysługiwało na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego wydane na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a.
Taką literalną wykładnię przepisów potwierdza cel wprowadzenia do postępowania przed sądami administracyjnymi przepisu umożliwiającego odrzucenie ponownego wniosku o wyłączenie sędziego. Celem tym było - jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), którą do art. 22 P.p.s.a. dodano § 4 przewidujący, m.in., że ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy - przyspieszenie postępowania (druk Sejmu VII Kadencji nr 1633). Celu tego nie można by osiągnąć, gdyby na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego przysługiwało - tak jak w przypadku postanowienia o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego - zażalenie. Zwrócić też należy uwagę na to, że art. 22 § 4 P.p.s.a. wzorowany jest na art. 531 k.p.c., przy wykładni którego przyjmuje się, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego nie przysługuje (tak w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt III CZP 138/10).
Zgodnie zaś z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w powyższym przepisie. Jeżeli zatem ustawa przewiduje (w określonych sytuacjach) wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego.
Uwzględniając powyższe, zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, wydane na podstawie art. 22 § 4 P.p.s.a., zażalenie nie przysługiwało i prawidłowo orzekł o odrzuceniu zażalenia.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI