I GZ 220/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-29
NSAAdministracyjneWysokansa
zażaleniepostanowieniesądy administracyjneprawo procesoweegzekucjaczynność egzekucyjnaniezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskazaskarżalność postanowień

Podsumowanie

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na czynność egzekucyjną, uznając, że takie postanowienie jest zaskarżalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na czynność egzekucyjną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, mimo braku wprost uregulowanej zaskarżalności, podlega zaskarżeniu zażaleniem na podstawie art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. oraz zasad prawa do sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odrzuciło zażalenie skarżącego na postanowienie WSA odrzucające wnioski o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów w sprawie dotyczącej skargi na czynność egzekucyjną. NSA uznał, że zaskarżone postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia jest wadliwe. Wbrew stanowisku WSA i niektórym poglądom NSA, NSA stwierdził, że postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego jest zaskarżalne zażaleniem. Argumentował, że choć przepisy p.p.s.a. nie wymieniają wprost takiego postanowienia jako zaskarżalnego, to należy to wywnioskować z art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. oraz z ogólnych zasad prawa do sądu. Podkreślił, że możliwość zaskarżenia postanowienia odrzucającego środek prawny jest gwarancją konstytucyjną. Ponadto, wskazał na wykładnię historyczną i systemową, argumentując, że wniosek o badanie niezawisłości jest instytucją nową, a przepisy p.p.s.a. nie antycypowały takiej sytuacji. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego podlega zaskarżeniu zażaleniem.

Uzasadnienie

Mimo braku wprost uregulowanej zaskarżalności w przepisach p.p.s.a., prawo do zaskarżenia takiego postanowienia wynika z art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. oraz z konstytucyjnej i konwencyjnej gwarancji prawa do sądu. Odrzucenie wniosku nie powinno pozostawać poza kontrolą instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten, mimo braku wprost wymienionego postanowienia o odrzuceniu wniosku, pozwala na zaskarżenie takiego postanowienia zażaleniem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego jest zaskarżalne zażaleniem na podstawie art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. Możliwość zaskarżenia postanowienia odrzucającego środek prawny jest gwarancją prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i poglądom wyrażanym niekiedy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezaskarżalnością postanowienia nie przemawia to, że w przepisach p.p.s.a. wśród zaskarżalnych zażaleniem postanowień nie wymieniono tego o odrzuceniu wniosku Traktując, zgodnie z nakazem ustawodawcy, pismo procesowe będące wnioskiem tak jak inne pismo procesowe – zażalenie, przyjąć należy, że jego odrzucenie, o ile następuje w drodze postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, podlega zaskarżeniu zażaleniem. Możliwość zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu pisma wszczynającego nawet incydentalne tylko postępowanie stanowi realizację podstawowej gwarancji prawa do sądu w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zaskarżalności postanowień o odrzuceniu wniosków incydentalnych, w tym wniosków o wyłączenie sędziego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, ale może być stosowane analogicznie do innych wniosków incydentalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do sądu i możliwością kwestionowania decyzji sądu pierwszej instancji, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy odrzucenie wniosku o wyłączenie sędziego to koniec drogi? NSA odpowiada: niekoniecznie!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I GZ 220/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
III SA/Łd 762/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-03-30
I GZ 191/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 194 § 1 pkt 8;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 762/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2022 r, nr UNP 1001-22-095367 1001-IEE-2.711.121.2022.2.KJR w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie zawieszenia postepowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 762/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 762/22 odrzucające wnioski skarżącego o zbadanie niezawisłości i bezstronności Sędziego M. K., Sędziego WSA M. K. i Sędziego WSA P. D. w sprawie ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 8 września 2022 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji i poglądom wyrażanym niekiedy w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie NSA z 19 grudnia 2022 r., sygn. akt III FZ 573/22), za niezaskarżalnością postanowienia nie przemawia to, że w przepisach p.p.s.a. wśród zaskarżalnych zażaleniem postanowień nie wymieniono tego o odrzuceniu wniosku. Istotnie, ustawodawca nie uregulował zaskarżalności postanowienia o odrzuceniu wniosku wprost. Takie uprawnienie wywieść jednak należy z odpowiednio stosowanych przepisów p.p.s.a. o zażaleniu. Traktując, zgodnie z nakazem ustawodawcy, pismo procesowe będące wnioskiem tak jak inne pismo procesowe – zażalenie, przyjąć należy, że jego odrzucenie, o ile następuje w drodze postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, podlega zaskarżeniu zażaleniem. Przesądza o tym art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. Skoro postanowienie o odrzuceniu zażalenia jest zaskarżalne zażaleniem, to konsekwentnie postanowienie o odrzuceniu wniosku jest również zaskarżalne w ten sposób. W przeciwnym razie przepis odsyłający nie miałby żadnego sensu, a takiego rezultatu wykładni przyjąć nie można.
Stanowisko to wspierają także argumenty wykładni historycznej i systemowej. Podkreślić należy, że możliwość zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu pisma wszczynającego nawet incydentalne tylko postępowanie stanowi realizację podstawowej gwarancji prawa do sądu w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym. Zasadą jest, że postanowienia sądu pierwszej instancji odrzucające wniesiony przez skarżącego środek prawny są zaskarżalne zażaleniem bądź skargą kasacyjną. Analizowany wniosek byłby jedynym pismem, którego odrzucenie pozostawałoby poza kontrolą instancyjną.
Poza tym, skoro wniosek o badanie niezależności i niezawisłości jest instytucją nową, unormowaną odrębnie, w ramach której tylko na podstawie odesłania stosuje się przepisy p.p.s.a., to nie sposób oczekiwać że kwestia zaskarżalności wniosku będzie unormowana szczegółowo w ustawie procesowej. Przepisy p.p.s.a. uchwalono ponad dwadzieścia lat temu, gdy wprowadzenia instytucji wniosku o badanie niezawisłości i niezależności sędziowskiej z pewnością nie planowano. Nie dziwi zatem to, że ustawodawca nie antycypował rozwoju prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym kierunku.
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił, jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę