I FZ 127/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-20
NSApodatkoweWysokansa
VATzaległości podatkoweodpowiedzialność osób trzecichwartość przedmiotu zaskarżeniawpis stosunkowybraki formalne skargiodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenie

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynikała z treści skargi i akt administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi podatników na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynikała z treści skargi i akt administracyjnych, co czyniło wezwanie do jej uzupełnienia zbędnym, a odrzucenie skargi nieuzasadnionym.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu, które odrzuciło skargi podatników na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w VAT oraz odpowiedzialności osób trzecich. WSA odrzucił skargi z powodu niewskazania przez skarżących wartości przedmiotu zaskarżenia, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uznał jednak, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na własne orzecznictwo, NSA wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia może wynikać nie tylko z bezpośredniego wskazania kwoty, ale także z treści skargi lub akt sprawy. W niniejszej sprawie, skarżący zaskarżyli decyzję w całości, a z akt administracyjnych wynikały konkretne kwoty zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy. NSA uznał, że w takiej sytuacji nie było podstaw do wzywania skarżących do uzupełnienia braku formalnego, a tym samym do odrzucenia skargi. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak bezpośredniego wskazania kwoty wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi, jeśli wartość ta wynika z treści skargi lub akt sprawy, a sąd dysponuje kompletem akt administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny powinien każdorazowo ocenić, czy wartość przedmiotu zaskarżenia została wskazana. Wymóg ten jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty, ale także gdy wartość ta wynika z treści skargi lub akt sprawy, co pozwala na ustalenie wysokości opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 215 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty, lecz także wówczas, gdy wartość ta wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na wezwanie.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu m.in. z powodu niewskazania wartości przedmiotu zaskarżenia na wezwanie przewodniczącego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia wynikała z treści skargi i akt administracyjnych, co czyniło wezwanie do jej uzupełnienia zbędnym. Odrzucenie skargi z powodu niewskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, gdy można ją ustalić z akt sprawy, narusza prawo do rozpoznania sprawy przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

niewskazanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, na wezwanie przewodniczącego wydziału sądu administracyjnego o uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie określonym w art. 49 § 1 P.p.s.a., jest obwarowane rygorem odrzucenia skargi określonym w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Określony w art. 215 § 1 P.p.s.a. wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego do wskazania wartości, lecz także wówczas, gdy wartość ta wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie. skarga, jako pismo w postępowaniu sądowym, stanowi jedną całość, kolejność umieszczenia elementów skargi nie decyduje o zachowaniu przez nią wymogów formalnych (art. 57 § 1 p.p.s.a.).

Skład orzekający

Mariusz Golecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności dotyczących wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia wynika z akt sprawy lub treści skargi, a nie jest bezpośrednio wskazana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego postępowania sądowoadministracyjnego, który może mieć wpływ na możliwość rozpoznania sprawy przez sąd. Jest to istotne dla praktyków prawa.

Czy brak kwoty w skardze oznacza jej odrzucenie? NSA wyjaśnia kluczową kwestię formalną.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 127/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Golecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 215 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, , po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. J. i Z. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Po 712/23 w przedmiocie: odrzucenia skarg w sprawie ze skarg T. J. i Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 lipca 2023 r. nr 3001-IEW2.4123.11.2023, 3001- IEW2.4123.12.2023 w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec i lipiec 2017 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Po 712/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargi T. J. i Z. J. (dalej: "Podatnicy", "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: "DIAS", Organ podatkowy") z 21 lipca 2023 r. nr 3001-IEW2.4123.11.2023, 3001- IEW2.4123.12.2023 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec i lipiec 2017 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że 28 sierpnia 2023 r. oboje Skarżący wnieśli skargi na decyzję Organu podatkowego z 21 lipca 2023 r. Decyzją tą, wydaną wobec obu Skarżących, DIAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań – Winogrady (dalej: "NUS") z 21 grudnia 2022 r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług P. spółki cywilnej T. J. i Z. J. za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec i lipiec 2017 r., orzekającą o odpowiedzialności podatkowej solidarnie obu skarżących (byłych wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej) za zaległości podatkowe za ww. miesiące oraz odsetki za zwłokę. Żaden ze Skarżących we wniesionej przez siebie skardze nie wskazał wartości przedmiotu zaskarżenia, ale każdy z nich zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie w całości, jak i uchylenie poprzedzającej ją decyzji NUS.
Zarządzeniem Przewodniczącego z 22 września 2023 r. każdy Skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi m. in. przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone każdemu ze Skarżących (do rąk reprezentującego każdego z nich profesjonalnego pełnomocnika) 3 października 2023 r.
W zakreślonym terminie, odpowiadając na wezwanie, obaj Skarżący wskazali, że w sprawie brak jest wartości przedmiotu zaskarżenia.
Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z 30 kwietnia 2024 r. uznał, że przedmiotowa sprawa dotyczy należności pieniężnych określonych w zaskarżonym akcie, to strona zobowiązana jest do uiszczenia wpisu stosunkowego, który to jest determinowany ściśle wartością przedmiotu zaskarżenia. Z uwagi na to, że Skarżący nie wskazali na wartość przedmiotu zaskarżenia, Sąd pierwszej instancji odrzucił ich skargi.
Na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyli zażalenie Skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art.,. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) poprzez odrzucenie skargi, która powinna podlegać rozpoznaniu co w konsekwencji pozbawiło Skarżących prawa do rozpoznania ich sprawy przez Sąd.
W związku z powyższym Skarżący wnieśli o uchylenie przedmiotowego postanowienia Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Przy ocenie zarzutów zażalenia, wniesionego przez Skarżących zasadne jest powołanie postanowienia składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2008 r., sygn. akt I GSK 2039/06 zgodnie z którym: "niewskazanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, na wezwanie przewodniczącego wydziału sądu administracyjnego o uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie określonym w art. 49 § 1 P.p.s.a., jest obwarowane rygorem odrzucenia skargi określonym w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Rygor ten dochodzi do skutku, jeżeli strona nie zastosowała się do tego wezwania. Należy jednak zaznaczyć, że określony w art. 215 § 1 P.p.s.a. wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego do wskazania wartości, lecz także wówczas, gdy wartość ta wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie" (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2008 r., I GSK 885/07). Oznacza to, że ustalenie czy została podana wartość przedmiotu zaskarżenia wymaga każdorazowo oceny. Artykuł 215 § 1 p.p.s.a. nie reguluje, w którym miejscu pisma procesowego oraz w jaki sposób winna być wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia. Niemniej jednak wymaga, żeby "w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji (...) podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty". Dodatkowo, skarga, jako pismo w postępowaniu sądowym, stanowi jedną całość, kolejność umieszczenia elementów skargi nie decyduje o zachowaniu przez nią wymogów formalnych (art. 57 § 1 p.p.s.a.). W świetle tych wniosków obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia należy uznać za spełniony w sytuacji, gdy na podstawie dowolnej części skargi można ustalić tę kwotę.
W niniejszej sprawie Skarżący zostali wezwani do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu, Sąd pierwszej instancji działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. odrzucił skargi. Co prawda, Skarżący w swoich skargach nie wskazali wprost wartości przedmiotu zaskarżenia w jednej kwocie, niemniej jednak wynikała ona z treści skargi, gdyż w niniejszej sprawie Skarżący wskazali w skargach, że zaskarżają oni w całości decyzję DIAS z 21 lipca 2023 r. nr 3001-IEW2.4123.11.2023, 3001- IEW2.4123.12.2023 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec i lipiec 2017 r.
Z załączonych do sprawy akt administracyjnych wynika, że decyzją z 21 grudnia 2022 r. 3025-SPV.4103.3.2020, Poznań - Winogrady określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki P. s.c. T. J. i Z. J, NIP [...], za następujące okresy rozliczeniowe: styczeń 2017 r. w wysokości 26.667,00 zł, luty 2017 r. w wysokości 20.301,00 zł, marzec 2017 r. w wysokości 58.077,00 zł, maj 2017 r. w wysokości 61.780,00 zł, czerwiec 2017 r. w wysokości 45.186,00 zł , lipiec 2017 r. w wysokości 112.389,00 zł, orzekł o odpowiedzialności podatkowej solidarnie Skarżących – byłych wspólników zlikwidowanej Spółki P. s.c. T. J. i Z. J., NIP [...] za zaległości podatkowe powstałe w wyniku wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres; styczeń 2017 r. w wysokości 26.667,00 zł luty 2017 r. w wysokości 20.301,00 zł, marzec 2017 r. w wysokości 58.077,00 zł, maj 2017 r. w wysokości 61.780,00 zł, czerwiec 2017 r. w wysokości 45.186,00 zł, lipiec 2017 r. w wysokości 112.389,00 zł, a także odsetki za zwłokę według stanu na dzień wydania decyzji, tj. na dzień 21.12.2022 r. w wysokości 160.089,00 zł. DIAS decyzją z 21 lipca 2023 r. znak sprawy: 3001-IEW2.4123.11.2023, 3001-IEW2.4123.12.2023 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Poznań z 21 grudnia 2022 r.
W tej sytuacji brak wskazania w części wstępnej skargi kwoty określającej wartość przedmiotu zaskarżenia, gdy kwota ta wynikała pośrednio z treści skargi a sąd dysponował kompletem akt administracyjnych zawierających decyzje wymiarowe, z których ww. kwota wynikała nie uniemożliwiał, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia kwoty wpisu stosunkowego, i nadania skardze dalszego biegu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2019 r. sygn. akt I FZ 242/22).
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły przestanki do wzywania Skarżących na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Konsekwencją tego jest brak podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z powodu niewykonania tego wezwania.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI