I FZ 122/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-04-20
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od towarów i usługprzywrócenie terminucofnięcie skargiprawomocnośćpostępowanie sądoweNSAWSAzażalenieniedopuszczalność wniosku

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uznając, że wniosek taki jest niedopuszczalny po prawomocnym umorzeniu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, uznając go za niedopuszczalny, ponieważ postępowanie sądowe zostało już prawomocnie zakończone umorzeniem po cofnięciu skargi. Skarżąca spółka wniosła zażalenie, argumentując naruszenie przepisów p.p.s.a. i prawa do sądu, twierdząc, że przywrócenie terminu jest możliwe, gdy decyzja administracyjna, na którą pierwotnie złożono skargę, została wyeliminowana z obrotu prawnego, a następnie do niego powróciła. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji przywrócenia terminu i niedopuszczalność takiego wniosku po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Sprawa dotyczy zażalenia T. S.A. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. WSA uzasadnił odrzucenie wniosku tym, że jest on niedopuszczalny z mocy prawa, gdyż zmierza do przywrócenia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, a skarga została już skutecznie cofnięta. Skarżąca spółka w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, argumentując, że przywrócenie terminu jest dopuszczalne, gdy decyzja administracyjna została wyeliminowana z obrotu prawnego, a następnie do niego powróciła. Spółka twierdziła, że w takich okolicznościach przywrócony powinien zostać również termin do zaskarżenia tej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu jest instytucją wyjątkową, a ciężar dowodu co do braku winy spoczywa na wnioskodawcy. NSA wskazał, że postępowanie przed NSA zostało prawomocnie umorzone postanowieniem z dnia 26 listopada 2002 r. po cofnięciu skargi przez spółkę. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu administracji jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Sąd zaznaczył, że do wzruszenia prawomocnych orzeczeń służy instytucja wznowienia postępowania, a nie wniosek o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu administracji jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu, jeśli postępowanie sądowe zostało już prawomocnie zakończone.

Uzasadnienie

Przywrócenie terminu jest instytucją wyjątkową. Po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest niedopuszczalny z mocy prawa, a do wzruszenia prawomocnych orzeczeń służy instytucja wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 88

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konst. RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest niedopuszczalny po prawomocnym umorzeniu postępowania sądowego. Instytucja przywrócenia terminu nie służy do ponownego otwierania zakończonych postępowań.

Odrzucone argumenty

Przywrócenie terminu jest dopuszczalne, gdy decyzja administracyjna, na którą pierwotnie złożono skargę, została wyeliminowana z obrotu prawnego, a następnie do niego powróciła. Odmowa przywrócenia terminu narusza prawo strony do sądu.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalny jest z mocy prawa wniosek – jako zmierzający do przywrócenia fazy postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem przywrócenie terminu stanowi instytucję wyjątkową ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy nawet lekkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu prawomocnie kończące postępowanie nie podlega wzruszeniu w zwykłym trybie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu administracji jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu

Skład orzekający

Jan Zając

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza po prawomocnym zakończeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia skargi i późniejszego wzruszenia decyzji administracyjnej w nadzwyczajnym trybie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą prawomocności orzeczeń i ograniczeń w przywracaniu terminów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy można cofnąć skargę, a potem żądać przywrócenia terminu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 122/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Zając /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 197  par. 2,  art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając, , , po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia T. S.A. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Po 1607/04 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia [...],[...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r. p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
I FZ 122/05
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Po 1607/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi T. S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 r.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że niedopuszczalny jest z mocy prawa wniosek – jako zmierzający do przywrócenia fazy postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem – o zastosowanie instytucji prawnej przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję, na którą skarga została już złożona z zachowaniem ustawowego terminu, a następnie skutecznie cofnięta, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne w nadzwyczajnym trybie zakończyło się bez uwzględnienia celu zgodnego z interesem strony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżono je w całości, zarzucając naruszenie:
- art. 88 w zw. z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy z mocy ustawy wniosek skarżącej należy uznać za niedopuszczalny,
- art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącej prawa do sądu.
Wskazując powyższe naruszenia wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w P. zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca spółka cofnęła skargę wobec oświadczenia przez Sąd w wezwaniu z dnia 6 listopada 2002 r., iż nie istnieje obrocie prawnym przedmiot zaskarżenia. Skoro decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] została najpierw wyeliminowana z obrotu prawnego, a następnie na skutek decyzji wydanej po wznowieniu postępowania do niego "powróciła", uznać należy, zdaniem autora zażalenia, że w tych okolicznościach przywróceniu ulega również termin do wniesienia środka prawnego do jej zaskarżenia. Podniesiono, że w niniejszej sprawie jest bez znaczenia, czy umorzenie postępowania wobec braku przedmiotu zaskarżenia nastąpiło z urzędu czy też ze względu na cofnięcie skargi. Wskazano także, ze na gruncie obowiązującego stanu prawnego, a w szczególności p.p.s.a., nie istnieje norma prawna, która czyniłaby z mocy ustawy wniosek strony skarżącej niedopuszczalnym. W ocenie autora zażalenia Sąd uprawniony jest także do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, mimo iż przywrócenie terminu w istocie zmierza do przywrócenia fazy postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Należy podkreślić, iż przywrócenie terminu stanowi instytucję wyjątkową. Przy tym uznaniu Sądu pozostawił ustawodawca ocenę przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności, uzasadniających jego zdaniem wyjątkowe traktowanie wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. Natomiast ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Tym samym skarżąca powinna uprawdopodobnić, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (wyrok NSA z dn. 13 października 1999 r. IV SA 1656/97). Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Zgodnie z przyjętym bowiem w doktrynie i orzecznictwie poglądem kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (wyrok NSA z dn. 13 sierpnia 1998 r. sygn. akt III SA 7432/98).
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2002 r., sygn. akt I SA/Po 239/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zwrócił skarżącej spółce kwotę 3.268,80 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania procesowego, gdyż pismem z dnia 14 listopada 2002 r. skarżąca spółka cofnęła skargę na decyzję organu odwoławczego. Powyższe postanowienie, prawomocnie kończące postępowanie nie podlega wzruszeniu w zwykłym trybie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu administracji jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu na mocy art. 88 p.p.s.a.
Należy wskazać , że do wzruszania prawomocnych orzeczeń, w przypadkach wymienionych w dziale VII p.p.s.a., służy instytucja wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a, zażalenie należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI