Orzeczenie · 2026-03-27

I FZ 12/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-27
NSApodatkoweWysokansa
VATwpis sądowywartość przedmiotu zaskarżeniaprawo do sądukoszty postępowanianależność pieniężnaart. 108 u.p.t.u.zażaleniesądownictwo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie O. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Zarządzenie to ustaliło wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług na kwotę 1.241.770 zł i wezwało skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 12.418 zł. Skarżąca kwestionowała to ustalenie, twierdząc, że przedmiotem sporu jest kwestia prawna, a nie kwotowa, a kwota podatku z art. 108 ustawy o VAT nie stanowi klasycznego zobowiązania podatkowego. Podnosiła również, że wysoki wpis narusza jej prawo do sądu. NSA oddalił zażalenie, wyjaśniając, że w sprawach podatkowych, gdzie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, wpis stosunkowy jest pobierany od tej należności. Sąd uznał, że kwota podatku wynikająca z art. 108 u.p.t.u. stanowi skonkretyzowaną należność pieniężną o charakterze publicznoprawnym, która wpływa na kalkulację wpisu sądowego. Wartość przedmiotu zaskarżenia została prawidłowo ustalona na 1.241.770 zł, a wpis w wysokości 12.418 zł (1% tej kwoty) został obliczony zgodnie z przepisami. NSA podkreślił, że prawo do sądu nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom, a wymóg uiszczenia wpisu nie narusza zasady proporcjonalności ani prawa do sądu, zwłaszcza że skarżąca mogła ubiegać się o zwolnienie od kosztów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że kwota podatku z art. 108 u.p.t.u. stanowi podstawę do naliczenia wpisu stosunkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz że wymóg uiszczenia takiego wpisu nie narusza prawa do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, w tym kwota podatku wynikająca z art. 108 u.p.t.u.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kwota podatku do zapłaty wynikająca z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT stanowi należność pieniężną, od której należy pobrać wpis stosunkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kwota podatku do zapłaty wynikająca z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT stanowi skonkretyzowaną należność pieniężną o charakterze publicznoprawnym, która wpływa na kalkulację wpisu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwota z art. 108 u.p.t.u. jest specyficzną konstrukcją prawną o charakterze sankcyjnym, ale stanowi skonkretyzowaną należność pieniężną, od której należy pobrać wpis stosunkowy zgodnie z przepisami P.p.s.a. i rozporządzenia RM.

Czy ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1.241.770 zł i wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 12.418 zł narusza prawo do sądu i zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg uiszczenia wpisu w wysokości 1% należności publicznoprawnej nie narusza zasady proporcjonalności i nie ogranicza prawa do sądu, zwłaszcza że skarżąca ma możliwość złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów.

Uzasadnienie

Konstytucyjna zasada prawa do sądu nie jest absolutna i może podlegać ograniczeniom, w tym poprzez opłaty sądowe. Wymóg wpisu w wysokości 1% należności pieniężnej nie stanowi nadmiernej bariery ekonomicznej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 220 § § 2 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa rygor odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego oraz wyznacza dłuższy termin na jego uiszczenie dla osób zamieszkałych za granicą.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis nakładający obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług przez wystawcę faktury wykazującej kwotę podatku, nawet jeśli nie odzwierciedla ona rzeczywistości.

rozporządzenie RM art. § 1 § pkt 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wysokość wpisu stosunkowego w sprawach, gdzie przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, wynoszący 1% wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 100.000 zł.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 216

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia.

P.p.s.a. art. 231

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne.

P.p.s.a. art. 215 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga podania wartości przedmiotu zaskarżenia w piśmie wszczynającym postępowanie, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty.

P.p.s.a. art. 218

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwala przewodniczącemu na sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia i zarządzenie dochodzenia w tym zakresie.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga uzasadnienia zarządzeń przewodniczącego.

P.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 167

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje ponoszenie kosztów postępowania przez strony.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwota podatku z art. 108 u.p.t.u. stanowi należność pieniężną, od której należy pobrać wpis stosunkowy. • Ustalenie wpisu w wysokości 1% wartości przedmiotu zaskarżenia nie narusza prawa do sądu ani zasady proporcjonalności. • Skarżąca ma możliwość ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Przedmiotem sporu jest kwestia prawna, a nie kwotowa. • Kwota podatku z art. 108 u.p.t.u. nie stanowi klasycznego zobowiązania podatkowego. • Wysoki wpis sądowy narusza prawo do sądu i zasadę proporcjonalności.

Godne uwagi sformułowania

kwota podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie stanowi klasycznego zobowiązania podatkowego, lecz odrębną konstrukcję prawną • kwota ta stanowi bowiem skonkretyzowaną należność pieniężną o charakterze publicznoprawnym i dlatego pierwszeństwo zastosowania mają przepisy dotyczące ustalenia wysokości wpisu stosunkowego • konstytucyjna zasada prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) nie ma charakteru absolutnego, a jej realizacja może być zgodnie z prawem uzależniona od różnych czynników, w tym od opłat sądowych.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że kwota podatku z art. 108 u.p.t.u. stanowi podstawę do naliczenia wpisu stosunkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz że wymóg uiszczenia takiego wpisu nie narusza prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, w tym kwota podatku wynikająca z art. 108 u.p.t.u.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla podatników i ich pełnomocników – sposobu ustalania wpisu sądowego w sprawach VAT, gdzie pojawia się specyficzna konstrukcja art. 108 u.p.t.u. oraz kwestia prawa do sądu w kontekście opłat.

Wysoki wpis sądowy w sprawie VAT: Czy kwota z art. 108 u.p.t.u. to podstawa do naliczenia opłaty?

Dane finansowe

WPS: 1 241 770 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst