I FZ 109/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-30
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATpostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieumorzenie postępowaniawstrzymanie wykonania decyzjiprawomocność wyrokubezprzedmiotowość postępowania

NSA oddalił zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, uznając je za bezprzedmiotowe po prawomocnym oddaleniu skargi.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA o umorzeniu postępowania zażaleniowego dotyczącego odmowy wstrzymania wykonania decyzji podatkowej. NSA oddalił to zażalenie, stwierdzając, że umorzenie było uzasadnione, ponieważ prawomocne oddalenie skargi przez WSA uczyniło postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji bezprzedmiotowym zgodnie z art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Postępowanie to dotyczyło zażalenia skarżącej na odmowę wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie zażaleniowe, ponieważ wyrok oddalający skargę skarżącej stał się prawomocny. NSA potwierdził, że zgodnie z art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu traci moc z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W związku z tym, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji stało się bezprzedmiotowe, a WSA prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 195 § 3 P.p.s.a. NSA oddalił zażalenie, uznając, że postanowienie o umorzeniu nie naruszało prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie zażaleniowe staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu traci moc z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W takiej sytuacji dalsze orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest zbędne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 6 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

P.p.s.a. art. 195 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (w kontekście zarzutu naruszenia praw procesowych).

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności art. 6

Prawo do rzetelnego procesu sądowego (w kontekście zarzutu naruszenia praw procesowych).

Kodeks postępowania administracyjnego art. 8

Zasada ochrony interesów strony (w kontekście zarzutu naruszenia praw procesowych, błędnie zastosowana do postępowania sądowoadministracyjnego).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji czyni postępowanie zażaleniowe w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji bezprzedmiotowym. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 195 § 3 P.p.s.a. do umorzenia postępowania zażaleniowego.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego było przedwczesne i naruszało prawa procesowe strony. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPC. Naruszenie zasady ochrony interesów strony (art. 8 k.p.a.). Brak świadomości strony o wydanym wyroku i jego uprawomocnieniu z powodu niedoręczenia wezwania na rozprawę.

Godne uwagi sformułowania

orzekanie w przedmiocie ochrony tymczasowej (...) ma rację bytu jedynie w tym czasie, gdy postępowanie sądowe się toczy. Prawomocne zakończenie głównego postępowania sądowoadministracyjnego (...) spowodowało, że bezprzedmiotowe stało się już w ogóle orzekanie o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji. rozpoznanie zatem zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego stało się bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawomocne oddalenie skargi czyni bezprzedmiotowym postępowanie zażaleniowe dotyczące wstrzymania wykonania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy typowej procedury sądowoadministracyjnej i interpretacji przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 109/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
I FZ 110/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-30
I SA/Rz 494/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-01-16
I FZ 111/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 6 pkt 2, art. 195 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 o umorzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie z zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2024 r. nr 1801-IOV-2.4103.8.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. L. J. (dalej: Strona lub Skarżąca) zażaleniem z dnia 20 marca 2025 r. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 494/24.
Postanowieniem tym Sąd, działając na podstawie art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie z zażalenia Skarżącej z dnia 3 lutego 2025 r. na postanowienie tego Sądu z dnia 7 stycznia 2025 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r.
2. Ze stanu sprawy wynikało, że: - postanowieniem z dnia 7 stycznia 2025 r. Sąd pierwszej instancji odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem zawarty w skardze wniosek w tym przedmiocie nie został uzasadniony; - następnie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r. Sąd oddalił skargę Skarżącej; - w dniu 6 lutego 2025 r. do Sądu wpłynęło zażalenie Strony (z dnia 3 lutego 2025 r.) na postanowienie z dnia 7 stycznia 2025 r.; - w związku z tym, że Skarżąca nie zaskarżyła zapadłego wyroku skargą kasacyjną, wyrok z dnia 16 stycznia 2025 r. uprawomocnił się z dniem 18 lutego 2024 r.
Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że wobec prawomocności wyroku oddalającego skargę postępowanie w przedmiocie zażalenia na postanowienie z dnia 7 stycznia 2025 r. stało się bezprzedmiotowe, a to z uwagi na treść art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.
3. W zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 24 lutego 2025 r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego Strona wniosła o uchylenie tego postanowienia w całości i rozpoznanie poprzednio złożonego zażalenia na postanowienie z dnia 7 stycznia 2025 r.
Zdaniem Strony postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego było przedwczesne i naruszało jej prawa procesowe z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, jak również zasadę ochrony interesów strony wynikającą z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wskazała, że nie miała świadomości o wydanym wyroku i jego uprawomocnieniu, bowiem nie doręczono jej wezwania na rozprawę.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Zażalenie Skarżącej podlegało oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie z dnia 24 lutego 2025 r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie z zażalenia z dnia 3 lutego 2025 r. na postanowienie z dnia 7 stycznia 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie naruszało prawa.
4.2. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Oznacza to, że orzekanie w przedmiocie ochrony tymczasowej (jak sama nazwa wskazuje), udzielanej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jako zabezpieczenie interesów strony postępowania przez wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu administracyjnego, ma rację bytu jedynie w tym czasie, gdy postępowanie sądowe się toczy.
Prawomocne zakończenie głównego postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku, w tym przypadku oddalającego skargę Strony, spowodowało, że bezprzedmiotowe stało się już w ogóle orzekanie o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji. W dacie prawomocności wyroku oddalającego skargę odpadła tym samym możliwość merytorycznego orzekania w kwestii incydentalnej co do udzielenia ochrony tymczasowej w tym postępowaniu sądowym.
W sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, rozpoznanie zatem zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego stało się bezprzedmiotowe. Sytuacja tego rodzaju wystąpiła jeszcze na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, a więc zanim zdołał on przekazać akta z zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tej przyczyny postępowanie z zażalenia z dnia 3 lutego 2025 r. należało umorzyć już w Sądzie pierwszej instancji, bo stało się bezprzedmiotowe.
4.3. Jak stanowi art. 195 § 3 P.p.s.a. jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Skoro z akt sprawy wynikało, że wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 16 stycznia 2025 r., którym oddalono skargę Skarżącej na decyzję podatkową, uzyskał cechę prawomocności w dniu 18 lutego 2025 r. (vide odrębne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2025 r. o stwierdzeniu prawomocności wyroku - k. 89 akt sądowych), to postępowanie z zażalenia Strony na postanowienie Sądu odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji zastosował w analizowanym przypadku art. 195 § 3 P.p.s.a.
4.4. Postanowienie umarzające postępowanie zażaleniowe nie naruszało zasady prawa do sądu (ani - co powinno być oczywiste dla zawodowego pełnomocnika - art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, który dotyczy organów administracji, a nie sądów administracyjnych).
Nadto, wbrew oczekiwaniom Skarżącej, przedmiotem rozważań w ramach niniejszego rozpoznania zażalenia nie mogła być kwestia doręczenia albo braku doręczenia Stronie wezwania na rozprawę.
4.5. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI