I FZ 107/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-05-06
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienie z opłatsytuacja majątkowadochodyVATpostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Łodzi, które przyznało prawo pomocy w ograniczonym zakresie, uznając, że dochody skarżącego nie uzasadniają całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych.

Skarżący G.L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w 58 sprawach toczących się przed WSA w Łodzi. Sąd I instancji przyznał prawo pomocy jedynie częściowo, zwalniając z opłat ponad kwotę 20 zł, wskazując na miesięczne dochody skarżącego z działalności gospodarczej w wysokości ok. 4165 zł. NSA oddalił zażalenie, uznając, że przyznane częściowe zwolnienie jest wystarczające, a łączna kwota kosztów do uiszczenia (1160 zł) nie jest zbyt wygórowana w stosunku do dochodów skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 3 marca 2010 r. przyznał skarżącemu G.L. prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł. Sąd I instancji ustalił, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w postaci usług złotniczych, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości około 4165 zł. Posiada mieszkanie o powierzchni 62 m2, nie ma innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 531 zł, a wydatki na telefon komórkowy około 45 zł. Ponosi również koszty wynajmu lokalu na działalność gospodarczą (426 zł miesięcznie) oraz opłaty za energię elektryczną (ok. 40 zł miesięcznie). Dodatkowo, reguluje raty kredytowe (ok. 370 zł miesięcznie) oraz opłaca kartę podatkową (406 zł miesięcznie) i składki na ZUS (837 zł miesięcznie). Sąd I instancji wziął pod uwagę, że przed WSA toczy się 58 postępowań ze skarg G.L., a łączna wysokość wpisów wynosi 5800 zł. Uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wniósł zażalenie, domagając się całkowitego zwolnienia z opłat. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w nadzwyczajnie trudnej sytuacji majątkowej. W ocenie NSA, sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z kosztów, a łączna kwota 1160 zł do uiszczenia w 58 sprawach nie jest zbyt wygórowana w stosunku do jego dochodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochody skarżącego z działalności gospodarczej w wysokości ok. 4165 zł miesięcznie oraz fakt, że toczy się przed sądem 58 postępowań, nie pozwalają na całkowite zwolnienie z kosztów. Przyznane częściowe zwolnienie, pozostawiające do uiszczenia 1160 zł, jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uwzględniając sytuację majątkową i rodzinną strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych. Dochody skarżącego z działalności gospodarczej są wystarczające, aby pokryć część kosztów sądowych. Liczba spraw toczących się przed sądem wskazuje na możliwość poniesienia przez skarżącego pewnych kosztów.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że opłaty sądowe i wpisy przewyższają jego możliwości finansowe i że sąd I instancji wziął pod uwagę tylko koszty stałe, a nie koszty utrzymania. Argument skarżącego, że aby człowiek mógł pracować, musi też jeść.

Godne uwagi sformułowania

celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na nadzwyczajne okoliczności, tj. nadzwyczaj trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie są w stanie ponieść kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. jeżeli poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym pociągnęłoby za sobą uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny, skarżący ma prawo domagać się stosownej pomocy od Skarbu Państwa

Skład orzekający

Marek Kołaczek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście dochodów z działalności gospodarczej i liczby toczących się spraw."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i finansowej skarżącego. Ocena sytuacji majątkowej jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób prowadzących działalność gospodarczą i ponoszących koszty sądowe. Jest to istotne dla prawników procesowych i przedsiębiorców.

Czy prowadząc firmę, zawsze musisz płacić pełne koszty sądowe? NSA wyjaśnia, kiedy przysługuje prawo pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 107/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FSK 97/11 - Wyrok NSA z 2012-01-10
I SA/Łd 914/09 - Wyrok WSA w Łodzi z 2010-09-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2010 r., o sygn. akt I SA/Łd 914/09 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł w sprawie ze skargi G.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 7 września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 3 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu – G. L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów Sąd ustalił, że jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w postaci usług złotniczych w wysokości około 4.165 zł miesięcznie. Ponadto skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 62 m2, w którym zamieszkuje, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą około 531 zł (czynsz, prąd, gaz), około 45 zł stanowią wydatki skarżącego na telefon komórkowy. Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w K., gdzie na ten cel wynajmuje lokal, ponosząc z tego tytułu miesięczną opłatę w wysokości 426 zł oraz koszty energii elektrycznej przeciętnie w wysokości około 40 zł miesięcznie. Ponadto z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego należącego do skarżącego wynika, iż za jego pośrednictwem skarżący reguluje jedynie raty kredytowe z tytułu dwóch kredytów w łącznej wysokości około 370 zł. Podatnik wyjaśnił także, iż opłaca zobowiązanie wynikające z karty podatkowej w wysokości 406 zł miesięcznie i udokumentował koszty składek na ZUS w łącznej kwocie 837 zł miesięcznie.
Dysponując powyższymi informacjami, jak również biorąc pod uwagę fakt, iż ze skarg G. L. toczy się obecnie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi 58 postępowań, a łączna wysokość wpisów od skarg wynosi 5.800 zł, Sąd I instancji uznał, że w świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zasadnym jest przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 20 zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i zwolnienie od opłat sądowych w całości. Skarżący podniósł, że opłaty sądowe i wpisy przewyższają jego możliwości finansowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę tylko koszty stałe, natomiast aby człowiek mógł pracować, musi też jeść.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu stwierdzić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na nadzwyczajne okoliczności, tj. nadzwyczaj trudną sytuację majątkową i rodzinną, nie są w stanie ponieść kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Innymi słowy, jeżeli poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym pociągnęłoby za sobą uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny, skarżący ma prawo domagać się stosownej pomocy od Skarbu Państwa, a po wykazaniu, że powyższe okoliczności rzeczywiście zachodzą, pomoc taka będzie mu przyznana.
W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie Sąd I instancji przyjął, że sytuacja majątkowa, w jakiej znajduje się wnioskodawca, nie uzasadnia dofinansowania go przez Skarb Państwa w pełnym zakresie. Sąd I instancji w sposób rzetelny zbadał sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, jak również uwzględnił fakt, iż przed tym Sądem toczy się łącznie 58 postępowań ze skarg, co rodzi po stronie skarżącego obowiązek poniesienia kosztów sądowych w łącznej kwocie 5800 zł. Sąd wyciągnął trafne wnioski uznając, iż sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie całkowitym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego łączna kwota w wysokości 1160 zł, jaką skarżący będzie obowiązany uiścić tytułem kosztów sądowych po uzyskaniu częściowego zwolnienia w 58 sprawach, nie jest zbyt wygórowaną biorąc pod uwagę fakt, iż wnioskodawca prowadzi działalność, z której osiąga stały dochód w wysokości 4165 zł brutto miesięcznie.
Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.